Tại hội nghị tiếp xúc cử tri sáng 4.5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thông tin về kết quả kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI và nêu rõ chủ trương của nhà nước là phổ cập giáo dục từ mầm non, lớp 1 cho đến hết lớp 12, đồng thời miễn giảm học phí.
Thi vào lớp 10 căng thẳng hơn thi đại học
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận định tình trạng học sinh thi vào lớp 10 hiện nay còn căng thẳng hơn cả thi vào đại học. Điều này tạo ra tâm lý bất an, nặng nề cho học sinh, phụ huynh và gây khó khăn cho giáo viên.
Nguyên nhân chính được chỉ ra là do thiếu trường lớp, thiếu giáo viên, dẫn đến việc thi cử trở thành công cụ để loại bỏ học sinh thay vì đánh giá chất lượng giảng dạy. Ông nhấn mạnh: “Thi cử là để đánh giá chất lượng giảng dạy, không phải là biện pháp loại học sinh.”
Áp lực tại Hà Nội và bài toán giáo viên
Đối với Hà Nội, số lượng học sinh chiếm gần 1/3 dân số, tạo áp lực lớn lên hệ thống giáo dục. Cả nước hiện có khoảng 1,8-1,9 triệu công chức, viên chức, trong đó ngành giáo dục chiếm hơn 80% (khoảng 1,5 triệu người), ngành y tế khoảng 10%. Do đó, việc bố trí giáo viên cần tính lại theo nhu cầu thực tế, với nguyên tắc mỗi lớp 25-30 học sinh cần ít nhất một giáo viên.
Tổng Bí thư yêu cầu rà soát toàn bộ hệ thống để đảm bảo đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên cho học sinh. Các hoạt động dịch vụ như tổ chức bữa ăn học đường cần chuyển cho doanh nghiệp đảm nhiệm, để nhà trường tập trung vào dạy học, giảm tải cho giáo viên và tránh rủi ro.
Ông khẳng định: “Khi chúng ta đủ trường đủ lớp, chúng ta sẽ xử lý được rất nhiều những bất cập này. Chính quyền hoàn toàn có thể chủ động được trong việc này.”
Quản lý thực phẩm quanh trường học
Tổng Bí thư cũng lưu ý tình trạng hàng quán bán đồ ăn giá rẻ, kém chất lượng, thậm chí gần hết hạn sử dụng quanh trường học. Ông yêu cầu chính quyền cơ sở tăng cường quản lý, không để kinh doanh ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh, đồng thời đảm bảo trật tự và an toàn khu vực trường học.
Định hướng phát triển y tế
Về lĩnh vực y tế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh trọng tâm là chuyển mạnh sang chăm sóc sức khỏe ban đầu, lấy y tế cơ sở làm nền tảng. Cần phát triển mô hình “bác sĩ gia đình” và sổ sức khỏe điện tử gắn với mỗi người dân từ khi sinh ra, giúp theo dõi liên tục bệnh án, bệnh sử, tình trạng sức khỏe và quá trình tiêm chủng, điều trị.
Dẫn kết quả tầm soát sức khỏe định kỳ tại TP.HCM, ông cho biết có 30% người dân được phát hiện có bệnh nhưng không biết, trong đó có cả bệnh ung thư. Do đó, ngành y tế cần chủ động, tích cực hơn trong khám sức khỏe toàn dân.
Phân bổ bác sĩ và ưu tiên nhóm yếu thế
Tổng Bí thư gợi mở các cơ quan cần tính toán lại tỷ lệ bác sĩ theo dân số, phù hợp với từng địa bàn. Cần ưu tiên chăm sóc người cao tuổi, trẻ em và nhóm yếu thế, phát triển các chuyên ngành như lão khoa, nhi khoa để đáp ứng nhu cầu điều trị.
Ông cũng yêu cầu chủ động kiểm soát, tiến tới xử lý dứt điểm một số bệnh truyền nhiễm đã có vắc xin, tránh bùng phát lặp lại gây tốn kém nguồn lực, đồng thời tập trung nhiều hơn vào các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, huyết áp.
An toàn thực phẩm: Giao Bộ Y tế chịu trách nhiệm cuối cùng
Về an toàn thực phẩm, Tổng Bí thư cho biết trước đây có 5-6 bộ phụ trách nhưng không ai chịu trách nhiệm. Nhà nước đã thống nhất giao Bộ Y tế chịu trách nhiệm đến cuối cùng với sức khỏe của nhân dân; các bộ ngành còn lại phải phối hợp, không được “cắt khúc”. Ông nhấn mạnh: “Để như thế thì không ai chịu trách nhiệm, rồi cuối cùng lại còn tiêu cực.”
