Học tập kiến thức trên giảng đường thường mang tính nền tảng nhưng chưa đủ giải quyết tình huống phát sinh trong công việc. Những sinh viên tích cực tham gia hoạt động ngoại khóa, thực tập từ sớm hoặc làm thêm công việc phù hợp sẽ tích lũy nhiều kỹ năng mềm như giao tiếp, quản lý thời gian, làm việc nhóm. Điều này giúp họ dễ tìm việc làm và nâng cao khả năng thích nghi ngay khi được tuyển dụng.
Lợi ích từ việc làm thêm và thực tập sớm
Hoàng Thị Thu Hiền, sinh viên năm 4 Trường ĐH Sài Gòn, chia sẻ: "Từ năm 2 đại học, em đã làm trợ giảng cho một trung tâm dạy thêm để kiếm thêm thu nhập và áp dụng kiến thức học được vào việc dạy học. Nhờ công việc làm thêm, em học hỏi được nhiều kỹ năng như quản lý lớp học, viết bài mẫu, trang trí bảng…".
Ông Đỗ Trần Bình Minh, Tổng giám đốc AI Education, cho biết: "Khi còn là sinh viên, tôi luôn quan sát cách vận hành của một nhà hàng để tối ưu hóa và học hỏi cách quản lý xử lý tình huống khi khách hàng phàn nàn. Những kỹ năng chăm sóc khách hàng thời đó đã giúp tôi rất nhiều khi làm việc tại Tập đoàn ASML. Tôi nghĩ tâm thế đi học việc chứ không phải đi làm thêm kiếm tiền sẽ tạo sự khác biệt, rất hữu ích nếu biết quan sát và học hỏi".
Câu chuyện thành công từ tích lũy kinh nghiệm
Phạm Ngọc Song Thư (25 tuổi, ngụ P.Phú Lâm, TP.HCM) kể: "Từ đầu năm 3, tôi thực tập tại tổ chức hành nghề luật sư để tích lũy kinh nghiệm và xác định theo lĩnh vực kinh doanh thương mại. Nhờ đó, khi nhận bằng tốt nghiệp năm 2025, tôi đã có 2 năm kinh nghiệm và tìm được công việc ưng ý tại một công ty luật với mức lương cao, chưa kể thù lao theo phần trăm vụ việc".
Nguyễn Thị Ngọc Vy (23 tuổi) từ năm nhất ngành ngôn ngữ tại Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM đã tham gia câu lạc bộ, đội nhóm để trau dồi kỹ năng mềm. Nhờ vậy, trong thời gian chờ xét tốt nghiệp, Vy có công việc biên tập, viết kịch bản cho một công ty sáng tạo nội dung YouTube với thu nhập khá.
Khó khăn khi thiếu kinh nghiệm
Ngô Thị Cẩm Tú (23 tuổi, ngụ P.An Phú Đông, TP.HCM) tốt nghiệp cử nhân luật kinh tế loại giỏi với GPA 3.33/4.0 nhưng thiếu kinh nghiệm pháp lý vì tập trung học. Khi ra trường, cô được nhận vào một công ty luật nhưng phải học việc với mức hỗ trợ 3 triệu đồng. Sau 3 tháng, cô làm nhân viên pháp lý với lương thấp và nghỉ sau 3 tháng vì không phù hợp. Hiện cô làm nhân viên pháp lý tại văn phòng luật sư và làm thêm để trang trải, dự định học thạc sĩ để làm giảng viên.
Lời khuyên từ chuyên gia
Theo ông Đỗ Trần Bình Minh, sinh viên nên bắt đầu chuẩn bị từ năm nhất để đến năm cuối có 3-4 năm trải nghiệm tại nhiều môi trường. Thạc sĩ - luật sư Trần Thị Hàn Ni, Giám đốc Hãng Luật Railaw, khuyên sinh viên luật nên thực tập tại cơ quan tư pháp, văn phòng luật sư, doanh nghiệp ngay từ năm nhất để tích lũy kinh nghiệm hành nghề, tạo ấn tượng tốt với nhà tuyển dụng và tăng cơ hội việc làm phù hợp với thu nhập cao.
Bà Trần Thị Nga, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Help All 247, cho rằng tấm bằng đại học là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Doanh nghiệp quan tâm đến khả năng thích nghi, tinh thần trách nhiệm và cách xử lý công việc thực tế. "Cùng là ứng viên mới ra trường, nhưng những bạn có trải nghiệm làm thêm, thực tập, tham gia dự án hay hoạt động ngoại khóa thường thể hiện tốt hơn về kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian và tư duy giải quyết vấn đề", bà Nga nhấn mạnh. Bà cũng lưu ý học giỏi là lợi thế, nhưng thiếu trải nghiệm thực tế sẽ khiến ứng viên mất nhiều thời gian hòa nhập. Nhà tuyển dụng ưu tiên người có thể bắt nhịp công việc nhanh và hiểu rõ môi trường doanh nghiệp.
