Tình nguyện viên Nhật Bản phân tích thách thức học tiếng Nhật của sinh viên Việt
Anh Kamimura Shinji, tình nguyện viên giáo dục tiếng Nhật tại khoa Tiếng Nhật, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, chia sẻ rằng qua thời gian làm việc, các tình nguyện viên nhận thấy sinh viên Việt Nam thường gặp khó khăn với ngữ pháp và chữ Hán tiếng Nhật. Việc thiếu cơ hội thực hành sử dụng tiếng Nhật khiến nâng cao kỹ năng giao tiếp trở nên khó khăn. Hơn nữa, anh nhấn mạnh rằng duy trì thói quen học tập và động lực để tiếp tục học lâu dài cũng là một thách thức lớn.
Điểm tích cực và cảnh báo từ góc nhìn người Nhật
Anh Kamimura Shinji, người phụ trách các lớp hội thoại, viết văn, luyện nói, hỗ trợ nghiên cứu và chấm bài kiểm tra, cho biết một điểm tích cực là sinh viên Việt Nam học tập thoải mái và thong thả. Tuy nhiên, khi quan sát họ chuẩn bị cho kỳ thi, giải quyết vấn đề và thuyết trình, anh rất kinh ngạc về năng lực tập trung tuyệt vời. Anh chia sẻ: "Một xu hướng tích cực là sinh viên có thể học tập một cách thoải mái và thú vị, biến việc học thành thói quen hàng ngày. Tuy nhiên, các bạn cần cẩn thận với nguy cơ cho rằng như thế là đã học đủ rồi".
Khó khăn về ngữ pháp và phát âm từ chuyên gia
Chị Kameyama Tai, tình nguyện viên giáo dục tiếng Nhật đang dạy sinh viên năm thứ 2 và năm thứ 3 tại Trường Đại học Đà Lạt, Lâm Đồng, chỉ ra rằng ngữ pháp tiếng Nhật khác biệt với tiếng Việt. Trong tiếng Việt, trật tự câu là chủ ngữ - vị ngữ - tân ngữ, trong khi tiếng Nhật là chủ ngữ - tân ngữ - vị ngữ. Điều này dẫn đến nhiều học sinh tốn thời gian làm quen, ví dụ như nói "tôi của trường học" thay vì "trường học của tôi". Chị khuyên sinh viên cần ý thức sự khác biệt và cố gắng suy nghĩ bằng tiếng Nhật khi nói.
Bên cạnh đó, chị Kameyama Tai nhận thấy sinh viên Việt Nam cũng gặp khó khăn khi học chữ Hán. Có nhiều cách học như học chăm chỉ mỗi ngày hoặc dùng từ Hán - Việt để ghi nhớ. Chị cho biết: "Ngoài ra, do phương ngữ, nhiều bạn không phát âm được chữ 'ya' hoặc 'za'. Nếu nói nhầm 'ya' thành 'za', người Nhật sẽ không hiểu. Để thành thạo, sinh viên cần luyện tập chăm chỉ các cơ trong miệng". Chị cũng chia sẻ kinh nghiệm rằng tiếng Việt có nhiều từ Hán Việt, khá gần với chữ Hán trong tiếng Nhật, giúp việc học dễ dàng hơn.
Lời khuyên để tăng động lực và chuẩn bị du học
Chị Kameyama Tai khuyên sinh viên Việt Nam có thể tham khảo trang web của Quỹ Giao lưu quốc tế Nhật Bản (JF) cung cấp tài liệu học tập miễn phí. Đối với những ai quan tâm đến sinh sống tại Nhật Bản, chị đề xuất sử dụng "Irodori" với nội dung giới thiệu văn hóa Nhật. Chị nhấn mạnh: "Việc hình dung cụ thể về trải nghiệm du học - như chọn trường, nghiên cứu khu vực, quyết định thời điểm - có thể làm tăng động lực học tiếng Nhật". Chị cũng hy vọng sinh viên sẽ thích thú với những khác biệt văn hóa giữa Nhật Bản và Việt Nam.
Anh Kamimura Shinji khuyên sinh viên nên làm quen với việc sử dụng tiếng Nhật hàng ngày, hiểu biết về quy tắc ứng xử và văn hóa cơ bản của Nhật Bản, đồng thời rèn luyện tính kỷ luật để thích nghi với cuộc sống sinh viên. Trong khi đó, chị Kameyama Tai lưu ý: "Nếu du học, hãy đảm bảo cân bằng giữa việc học, giải trí và làm thêm. Học tập rất quan trọng, nhưng sẽ lãng phí nếu chỉ học mà không có thời gian đi chơi với bạn bè. Làm việc bán thời gian có thể là trải nghiệm quý giá, nhưng nếu chỉ làm việc mà không học tập thì việc học sẽ chẳng có ý nghĩa".
Bối cảnh hợp tác giáo dục Việt - Nhật
Các tình nguyện viên trong lĩnh vực giáo dục tiếng Nhật đến Việt Nam theo Chương trình phái cử tình nguyện viên Nhật Bản (JOCV), bắt đầu từ năm 1995. Ông Kobayashi Yosuke, Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản JICA, cho biết năm 2025 là kỷ niệm 30 năm chương trình tại Việt Nam. Trong ba thập kỷ qua, hơn 770 tình nguyện viên Nhật Bản đã được cử đến Việt Nam trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, y tế và phát triển cộng đồng. Họ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kết nối trực tiếp giữa con người.
JICA cũng thông tin hiện có hơn 600.000 lao động Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Theo Tổ chức Hỗ trợ sinh viên Nhật Bản (JASSO), tính đến đầu tháng 5/2023, có 36.339 du học sinh Việt Nam tại Nhật Bản. Tại Việt Nam, Trường Đại học Việt - Nhật, thành lập năm 2016, hiện có hơn 1.700 sinh viên theo học ở các bậc đại học, thạc sĩ và tiến sĩ, biểu tượng cho tình hữu nghị giữa hai nước.
