Tại TP.HCM, việc điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 năm nay không diễn ra ồ ạt, thậm chí có trường nhận xét là “khá hiếm”. Ghi nhận từ các trường THCS cho thấy, nhờ được tư vấn chính xác ngay từ đầu, học sinh và phụ huynh ít có nhu cầu thay đổi nguyện vọng.
Tình hình điều chỉnh nguyện vọng tại các trường THCS
Ông Cao Đức Khoa, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành), cho biết hôm nay là hạn cuối của thời hạn cho phép điều chỉnh nguyện vọng lớp 10, nhưng hiếm thấy học sinh lớp 9 của trường thực hiện. Ngay từ đợt đăng ký nguyện vọng, nhà trường đã quán triệt giáo viên chủ nhiệm phải sát cánh, tư vấn chính xác, trao đổi 24/24 nếu phụ huynh cần để giúp học sinh và gia đình lựa chọn đúng và trúng. Chính vì vậy, khi phụ huynh và học sinh được tư vấn chính xác về năng lực học tập, họ không có nhu cầu điều chỉnh.
Hiệu trưởng một trường THCS ở phường Bình Lợi Trung cũng cho biết, nhóm học sinh có năng lực loại giỏi thì ổn định, chỉ có một số học sinh thuộc nhóm khá hay đạt thì điều chỉnh nguyện vọng. Theo ông, có khoảng 20% học sinh điều chỉnh nguyện vọng theo hướng lựa chọn thấp hơn sau khi có kết quả kiểm tra học kỳ và bài thi thử năng lực. Việc điều chỉnh này sát với thực tế hơn vì trước đó một số phụ huynh không “đồng thuận” với tư vấn của giáo viên.
Số liệu thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào lớp 10
Theo số liệu từ Sở GD-ĐT TP.HCM, năm nay có 151.254 học sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào lớp 10 các trường THPT công lập. Trong khi đó, số học sinh lớp 9 năm học 2025-2026 của TP.HCM là 169.079 em (tăng 42.734 học sinh so với năm học trước: khu vực 1 tăng 29.848, khu vực 2 tăng 8.419, khu vực 3 tăng 4.467). Như vậy, cả 3 khu vực có khoảng hơn 17.000 học sinh tốt nghiệp THCS không dự thi lớp 10. Những năm trước ở khu vực 1 (TP.HCM cũ) dao động từ 10.000-12.000 học sinh hoàn thành bậc THCS không dự thi lớp 10. Năm nay, với kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, con số này được giáo viên nhận định là hợp lý và ổn định.
Tổng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 của 181 trường THPT công lập năm nay xấp xỉ 120.000 học sinh. Với 151.254 học sinh đăng ký nguyện vọng 1 và tỷ lệ phân luồng học sinh sau THCS vào học lớp 10 công lập là 79,4%, còn khoảng 31.000 học sinh sẽ không trúng tuyển vào các trường công lập sau kỳ thi.
Lời khuyên từ các hiệu trưởng: Năng lực học tập là tiêu chí quan trọng nhất
Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), cho biết trước khi Sở GD-ĐT công bố số liệu nguyện vọng 1, các trường THCS đã triển khai tư vấn hướng nghiệp cho học sinh bằng nhiều hình thức. Dựa vào kết quả học tập của 3 môn thi, giáo viên chủ nhiệm đã đưa ra những nhận định, tư vấn cụ thể với từng phụ huynh. Vì vậy, phụ huynh và học sinh không nên dao động trước số liệu thí sinh đăng ký nguyện vọng vào từng trường. Thay vào đó, các em cần tận dụng thời gian còn lại để tập trung ôn tập, củng cố kiến thức nhằm đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi.
Theo ông Phú, việc thay đổi hay không thay đổi nguyện vọng đều có thể tạo áp lực lớn đối với học sinh. Nếu thay đổi thiếu cân nhắc có thể dẫn đến trượt nguyện vọng, trong khi giữ nguyên thì khả năng trúng tuyển sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý. Do đó, điều quan trọng nhất trong giai đoạn này là học sinh giữ tâm lý ổn định, tập trung học tập thay vì bị chi phối bởi tỷ lệ chọi.
Bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định), cho rằng tỷ lệ chọi vào từng trường cao hay thấp còn phụ thuộc vào yếu tố khách quan như chỉ tiêu tuyển sinh ít hay nhiều, tăng hay giảm so với năm trước. Bà nhấn mạnh, nếu thấy trường này ít học sinh đăng ký nguyện vọng mà “ào ào” điều chỉnh lựa chọn thì cũng không phải là tối ưu. Bà cũng lưu ý Sở GD-ĐT chỉ công bố số liệu một lần và sau đó không ai biết dữ liệu nguyện vọng điều chỉnh ra sao.
Chính vì vậy, bà Trang khẳng định tiêu chí quan trọng nhất vẫn là năng lực học tập của học sinh. Thời điểm này, toàn bộ học sinh lớp 9 đã có kết quả bài kiểm tra học kỳ 2 và điểm tổng kết cả năm học lớp 9. Từ đó, phụ huynh cùng học sinh có thể đánh giá toàn diện khả năng học tập 3 môn thi của mình. Đây là kết quả quan trọng để cân nhắc có nên điều chỉnh nguyện vọng đã đăng ký hay không.
Bà Ngô Nguyễn Thiên Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Lý Thường Kiệt (P.Tân Hòa), chia sẻ, số liệu đăng ký nguyện vọng 1 vào các trường THPT chỉ là một kênh tham khảo. Phụ huynh và học sinh cần lưu ý, dù tỷ lệ chọi các trường THPT tốp đầu có giảm, nhưng để tự tin đăng ký nguyện vọng 1, thí sinh phải có học lực giỏi ổn định, điểm trung bình môn từ 8,5 trở lên. Nếu không thực sự tự tin mà có ý định điều chỉnh nguyện vọng tăng hạng trường thì cần suy nghĩ thật nghiêm túc và cẩn thận.
Bà Thiên Trang nhấn mạnh: “Các nguyện vọng học sinh đăng ký trước đó nếu đã được giáo viên chủ nhiệm tư vấn phù hợp với năng lực của học sinh thì cần thực sự cân nhắc xem có cần thiết điều chỉnh hay không. Việc điều chỉnh nguyện vọng chỉ thực hiện nếu học sinh cảm thấy sức học không phù hợp với trường hoặc điều kiện di chuyển từ trường đến nhà có những bất tiện.”
