Cuộc thi Viết thư Quốc tế UPU lần thứ 55 do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Nhà văn Việt Nam, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam và Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng tổ chức, đã diễn ra trên phạm vi toàn quốc. Được phát động từ ngày 19/12/2025 đến ngày 5/3/2026, cuộc thi đã thu hút hơn 1,3 triệu bài dự thi từ học sinh cả nước. Kết quả này cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của cuộc thi trong hệ thống giáo dục, đồng thời phản ánh sự quan tâm ngày càng tăng của học sinh đối với các vấn đề xã hội và toàn cầu.
Chủ đề chuyển dịch từ kết nối công nghệ sang kết nối con người
Chủ đề cuộc thi năm nay đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tư duy toàn cầu: từ “kết nối công nghệ” sang “kết nối con người thông qua công nghệ”. Đây là vấn đề gắn liền với thế hệ học sinh hiện tại – những công dân lớn lên cùng internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo, đồng thời là lực lượng định hình các chuẩn mực kết nối trong tương lai. Các bài dự thi năm nay thể hiện sự đa dạng trong cách tiếp cận và phong phú trong tư duy. Khái niệm “người bạn” được mở rộng từ các mối quan hệ quen thuộc như bạn bè, thầy cô, đến các chuyên gia công nghệ, nhà khoa học, cũng như các thực thể trong thế giới số như trợ lý ảo và nhân vật văn học, hoạt hình. Cách tiếp cận này cho thấy sự thay đổi trong nhận thức của học sinh về khái niệm “kết nối” trong môi trường số.
Cơ cấu giải thưởng và vinh danh
Căn cứ kết quả chấm thi, Ban tổ chức đã xác định cơ cấu giải thưởng gồm: 1 giải Nhất, 3 giải Nhì, 5 giải Ba, 30 giải Khuyến khích, 61 giải Cây bút Triển vọng, 10 giải Khơi nguồn Ý tưởng và 10 giải tập thể. Một số mức giải thưởng được điều chỉnh tăng so với các năm trước nhằm ghi nhận và khuyến khích tốt hơn nỗ lực của học sinh. Theo định hướng mới trong công tác thi đua – khen thưởng, học sinh đạt giải Nhất, Nhì, Ba cấp quốc gia sẽ được trao Bằng khen và Huy hiệu “Tuổi trẻ sáng tạo” của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.
Giải Nhất thuộc về học sinh Hải Phòng
Giải Nhất Cuộc thi Viết thư Quốc tế UPU lần thứ 55 của Việt Nam thuộc về em Trần Chí Cường, lớp 9D, Trường THCS Bình Hàn, phường Thành Đông, thành phố Hải Phòng. Bức thư của em gây ấn tượng với Ban Giám khảo khi kể câu chuyện giữa robot Buddy (hỗ trợ trẻ tự kỷ) và robot Jibo (chăm sóc người cao tuổi) trong bối cảnh các thành viên gia đình ngày càng bận rộn và ít có thời gian dành cho nhau. Các robot dần trở thành một phần quen thuộc, và qua tương tác với con người, chúng không chỉ hỗ trợ mà còn hình thành sự “thấu cảm” với cảm xúc con người. Từ đó, bức thư gửi gắm thông điệp: công nghệ không thay thế các mối quan hệ giữa con người, mà nhắc nhở rằng phía sau mỗi thiết bị, mỗi màn hình luôn là một con người đang cần được lắng nghe và thấu hiểu. Bài viết đã được dịch sang tiếng Pháp để gửi tham dự vòng thi quốc tế tại Liên minh Bưu chính Thế giới (UPU).
Kỳ vọng từ thành tích quốc tế
Với truyền thống tham gia tích cực và nhiều thành tích quốc tế trong các năm qua, Ban tổ chức kỳ vọng bài dự thi của Việt Nam tiếp tục đạt kết quả cao, qua đó góp phần khẳng định tiếng nói của thanh thiếu niên Việt Nam tại diễn đàn quốc tế.
Phát biểu của Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ
Phát biểu tại buổi Lễ, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long đánh giá: Cuộc thi Viết thư Quốc tế UPU đã trở thành một hoạt động thường niên quen thuộc, giàu ý nghĩa giáo dục và nhân văn đối với nhiều thế hệ học sinh Việt Nam trong suốt gần bốn thập kỷ qua. Từ một cuộc thi viết thư, UPU đã dần trở thành một hành trình nuôi dưỡng tâm hồn, khơi dậy trí tưởng tượng, lòng nhân ái và ý thức trách nhiệm của các em học sinh đối với cộng đồng và xã hội.
Năm nay, cuộc thi cũng nhận được sự quan tâm đặc biệt khi Liên minh Bưu chính Thế giới (UPU) phối hợp cùng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) để lan tỏa thông điệp của chủ đề. Các tổ chức quốc tế đều nhấn mạnh rằng, trong một thế giới ngày càng số hóa, kết nối xã hội không chỉ là nhu cầu cảm xúc mà còn là một phần quan trọng của sức khỏe, hạnh phúc và sự phát triển bền vững của con người.
Thế hệ công dân số Việt Nam
Thứ trưởng Phạm Đức Long nhấn mạnh: “Chúng ta đang sống trong thời đại mà công nghệ số phát triển với tốc độ chưa từng có. Trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội, dữ liệu lớn, thực tế ảo,… đang làm thay đổi sâu sắc cách con người học tập, làm việc, giao tiếp và kết nối với nhau. Chỉ bằng một chiếc điện thoại nhỏ bé, con người hôm nay có thể trò chuyện, chia sẻ và tiếp cận tri thức từ khắp nơi trên thế giới. Các em học sinh hôm nay chính là thế hệ lớn lên trong bối cảnh đặc biệt ấy – thế hệ của công nghệ số, của AI, của những nền tảng kết nối toàn cầu. Các em nhanh nhạy hơn với công nghệ, sáng tạo hơn trong cách tiếp cận tri thức, tự tin hơn trong giao tiếp và hội nhập quốc tế. Điều đó khiến chúng tôi rất tin tưởng vào một thế hệ công dân số Việt Nam năng động, bản lĩnh và đầy khát vọng.”
