Ở Đất Mũi, nơi nhiều tuyến đường bộ chưa thông suốt, hình ảnh học sinh đi học bằng đò đã trở nên quen thuộc. Từ những chuyến đò ấy, một học trò đã đạt giải nhì quốc gia môn lịch sử nhờ niềm đam mê đặc biệt với môn học này.
Những chuyến đò chở giấc mơ của cậu học trò mê lịch sử
Câu chuyện của Hồng Phúc Khang, học sinh lớp 12X1 Trường THPT Viên An, đang được nhiều người nhắc đến như một dấu mốc đặc biệt của giáo dục vùng Đất Mũi. Em không chỉ là thí sinh duy nhất của tỉnh Cà Mau đạt giải nhì học sinh giỏi quốc gia môn lịch sử (năm học 2025 - 2026) mà còn là học sinh đầu tiên của vùng Đất Mũi đạt thành tích này.
Gia đình Khang làm nghề nuôi trồng thủy sản với diện tích nhỏ, cuộc sống không khá giả. Để lo cho gia đình và việc học của con trai, cha Khang phải làm thêm nhiều công việc khác. Hoàn cảnh ấy khiến em sớm nhận ra rằng học tập là con đường quan trọng nhất để thay đổi tương lai. Nhà cách trường vài cây số nhưng giao thông đường bộ chưa thông tuyến. Mỗi ngày đến lớp, Khang phải đi bằng đò. Những ngày học thêm ngoài giờ, em được cha chở đi rồi đợi đón về. Những chuyến đò qua sông suốt nhiều năm đã hun đúc nên sự bền bỉ và ý chí vượt khó của Khang. Em chia sẻ: "Cha mẹ luôn sát cánh cùng em… nên em càng quyết tâm học tập, không phụ lòng cha mẹ".
Học lịch sử bằng cảm xúc thay vì học thuộc lòng
Trong suy nghĩ của nhiều học sinh, lịch sử thường là môn học nhiều dữ kiện, nhiều mốc thời gian và dễ tạo cảm giác khô khan. Nhưng với Khang, môn học này lại mở ra một thế giới khác. Điều khiến câu chuyện của Khang trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở giải thưởng quốc gia mà còn ở cách em tiếp cận môn lịch sử. Khang không học theo kiểu ghi nhớ máy móc. Em đến với lịch sử bằng cảm xúc, bằng sự tò mò khám phá và cả sự kết nối với quê hương, đất nước.
Với nam sinh này, mỗi trang sử không chỉ là sự kiện hay con số. Đó còn là hình ảnh của những vùng đất, những câu chuyện về các anh hùng dân tộc, về phong tục, tập quán và hành trình hình thành của đất nước qua từng giai đoạn. Khang nói: "Ở mỗi trang sử em như thấy được hình ảnh quê hương, đất nước".
Chính cách học bằng cảm xúc ấy khiến môn lịch sử trở nên gần gũi hơn với em. Thay vì học để nhớ rồi quên sau kỳ thi, Khang chọn cách hiểu bản chất vấn đề, liên kết sự kiện và tự đặt mình vào dòng chảy của lịch sử. Cô Trần Kim Yến, giáo viên dạy lịch sử Trường THPT Viên An, người trực tiếp ôn luyện cho Khang, cho biết điều khiến cô ấn tượng ở cậu học trò này là tinh thần chủ động học tập. Trong các tiết học, Khang thường xuyên đặt câu hỏi, tranh luận và mở rộng vấn đề. Em luôn muốn hiểu sâu hơn nguyên nhân, bối cảnh và ý nghĩa của từng sự kiện lịch sử. Cô Yến nói: "Niềm đam mê thật sự với môn học cùng tình yêu quê hương, đất nước chính là yếu tố quan trọng giúp Khang tạo nên thành tích đặc biệt này".
Khi AI, video và game cùng vào giờ học sử
Một điểm khác biệt nữa trong hành trình học tập của Khang là việc tận dụng công nghệ để học lịch sử. Ở thời đại số, nam sinh vùng Đất Mũi không giới hạn việc học trong sách giáo khoa hay bài giảng trên lớp. Đối diện với lượng kiến thức lớn và nhiều mốc thời gian dễ nhầm lẫn của môn lịch sử, Khang chọn cách hệ thống bằng sơ đồ tư duy, liên kết các sự kiện theo từng giai đoạn để dễ ghi nhớ hơn.
Song song đó, em tận dụng nền tảng học trực tuyến để xem video bài giảng, tìm thêm tài liệu và sử dụng AI để giải thích lại những phần kiến thức khó, đặt câu hỏi mở rộng hoặc luyện đề. Không dừng ở đó, việc học còn được "mềm hóa" bằng nhiều hình thức như xem phim tư liệu, tạo video clip, chơi game lịch sử hay tham gia các tiết học STEM trên lớp. Điều đáng nói là Khang không xem công nghệ như công cụ thay thế việc học mà là cách giúp bản thân chủ động hơn trong tiếp cận kiến thức. Nam sinh nói: "Nhờ ứng dụng công nghệ, việc học giúp em hiểu sâu và ghi nhớ lâu hơn". Tuy nhiên, giữa thời đại AI và thông tin tràn ngập, Khang cũng tự đặt ra nguyên tắc rõ ràng: luôn kiểm chứng, đối chiếu thông tin để tránh sai lệch kiến thức lịch sử.
Dấu mốc đầu tiên của trường vùng cực Nam Tổ quốc
Giải nhì quốc gia môn lịch sử của Khang không chỉ là niềm vui cá nhân mà còn là dấu mốc đặc biệt với Trường THPT Viên An. Sau 20 năm thành lập, với một trường vùng sâu còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất và điều kiện dạy học, kết quả ấy không chỉ là thành tích của một học sinh mà còn là sự ghi nhận cho nỗ lực bền bỉ của cả tập thể giáo viên ở vùng cuối đất. Thầy Bùi Phúc Xuân, Hiệu trưởng Trường THPT Viên An, cho biết thành tích của cậu học trò Hồng Phúc Khang là niềm tự hào và cũng là động lực để nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng dạy và học trong thời gian tới.
