Vào mùa xét tuyển đại học, các bài viết, clip review về trường và ngành học tràn ngập trên Facebook, TikTok, thu hút sự quan tâm của thí sinh. Tuy nhiên, các chuyên gia và sinh viên cho rằng đây chỉ nên là kênh tham khảo, không phải yếu tố quyết định.
Review mạng xã hội: Kênh tham khảo hay cạm bẫy?
Võ Khánh Hoàng Kim, sinh viên năm hai Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, chia sẻ: “Các bài review chỉ nên là kênh tham khảo để có thêm góc nhìn. Đa số mang tính trải nghiệm cá nhân, mỗi người có lựa chọn khác nhau.” Theo Kim, yếu tố quan trọng nhất là xác định bản thân yêu thích ngành nào và có phù hợp để theo đuổi suốt 4 năm đại học hay không. Cần tìm hiểu chất lượng đào tạo, chương trình học có phát triển năng lực và nghề nghiệp tương lai không. “Nếu chọn sai ngành, bản thân sẽ mất hứng thú, trường lại không có thế mạnh đào tạo ngành đó thì sẽ là bất lợi lớn”, nữ sinh nói.
Đào Đặng Thanh Xuân, sinh viên năm 2 ngành truyền thông đa phương tiện Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, cho biết từng tham khảo review nhưng không xem là yếu tố quyết định. Tiêu chí đầu tiên là ngành phù hợp với năng lực, sau đó mới đến sở thích và điều kiện kinh tế gia đình. “Khi quyết định theo học ngành truyền thông đa phương tiện, em không chạy theo đánh giá trên mạng xã hội mà lựa chọn vì thấy bản thân phù hợp”, Thanh Xuân nói.
Lời khuyên từ chuyên gia: Tự trải nghiệm và cân nhắc kỹ
Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Đào Lưu, giảng viên Trường ĐH Văn Lang (TP.HCM), nhấn mạnh: “Mỗi người có trải nghiệm, kỳ vọng khác nhau nên review chỉ nên là kênh tham khảo. Nhiều bài đánh giá mang tính cảm tính, thậm chí khen chê để thu hút sự quan tâm, tính khách quan cần cân nhắc. Ngoài ra, đánh giá có thể không còn phù hợp với thực tế hiện tại.” Bà Lưu khuyên thí sinh và phụ huynh nên trực tiếp tham gia trải nghiệm, xem thông tin tuyển sinh chính thống từ các trường để có lựa chọn phù hợp với tiêu chí của mình.
PGS.TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ Nội vụ), cho rằng việc chọn trường, ngành cần dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường lao động và triển vọng nghề nghiệp tương lai. Bên cạnh đó cần tính đến chi phí, vì học phí đại học cao có thể là rào cản. “Mục tiêu cuối cùng là trang bị kiến thức, kỹ năng để có việc làm ổn định, thu nhập tốt. Do đó lựa chọn cần phù hợp với nhu cầu việc làm địa phương và khả năng tài chính”, bà Hương nói.
Tiêu chí chọn ngành: Sở thích, năng lực và điều kiện gia đình
Theo thạc sĩ Đào Lưu, thí sinh cần cân nhắc: sở thích và động lực cá nhân – liệu có đủ kiên trì theo đuổi 4-5 năm?; năng lực và điểm mạnh – phát huy tối đa hiệu quả; điều kiện cá nhân và gia đình như tài chính, địa lý, chi phí học tập. Đây là nền tảng vững chắc để lựa chọn.
Phùng Hải Như, sinh viên Trường Dược (ĐH Y Dược TP.HCM), chia sẻ: “Sau khi biết điểm thi, em chủ động tìm hiểu thông tin chính thống về chương trình đào tạo, kỹ năng được trang bị và cơ hội việc làm. Nên xác định ngành phù hợp trước rồi mới chọn trường. Yếu tố quyết định là khả năng, sở thích và sự gắn bó lâu dài, thay vì chọn ngành vì đánh giá viral.”
Bà Hương cũng lưu ý: “Trong bối cảnh học tập suốt đời, hệ thống giáo dục liên thông tạo cơ hội học nâng cao bất cứ lúc nào. Nếu chưa đủ khả năng, không nhất thiết phải học đại học ngay từ đầu.”
