Ngày 7/7/2026, tại ngày hội tuyển sinh và tuyển dụng ở Trường Cao đẳng Viễn Đông (TP.HCM), ông Trần Anh Tuấn, chuyên gia Dự báo nhân lực, Phó chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM, đã đưa ra những lời khuyên quan trọng cho hàng ngàn tân sinh viên. Ông nhấn mạnh rằng bằng cấp không còn là yếu tố quyết định trong tuyển dụng, thay vào đó, thái độ và năng lực công nghệ mới là chìa khóa.
Xu hướng tuyển dụng thay đổi dưới tác động của AI
Ông Trần Anh Tuấn cho biết làn sóng công nghệ đang ảnh hưởng toàn diện đến quy trình tuyển dụng. Các doanh nghiệp hiện sử dụng AI để sàng lọc hồ sơ và đo lường năng lực ứng viên. Những sinh viên trường nghề có trình độ và kỹ năng hạn chế sẽ đối mặt với nguy cơ mất việc cao. Ông cảnh báo: “Các ngành nghề có tính chất lặp đi lặp lại như kế toán, nhân viên giao dịch, nhập dữ liệu, chăm sóc khách hàng, đồ họa, thậm chí content marketing... đang giảm dần và sẽ bị công nghệ thay thế tối đa”.
Nhà trường thích ứng: Tích hợp AI vào đào tạo
Bà Phan Thị Lệ Thu, Phó hiệu trưởng thường trực Trường Cao đẳng Viễn Đông, chia sẻ nhà trường đã chuyển từ truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực làm việc trong kỷ nguyên số. Triết lý của trường là: “AI không thay thế con người, mà sẽ thay thế những người không biết sử dụng AI”. Nhà trường tích hợp AI và kỹ năng số vào hầu hết các chương trình đào tạo, từ công nghệ thông tin, logistics, marketing đến y dược, nhà hàng – khách sạn. Đồng thời, thành lập Ban Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để tập huấn giảng viên, đưa năng lực ứng dụng AI vào hệ thống đánh giá KPI hàng tháng.
93% doanh nghiệp lớn chọn thái độ thay vì bằng cấp
Ông Trần Anh Tuấn chỉ ra những điểm yếu của sinh viên như phóng đại hồ sơ, thiếu trung thực, thiếu kỹ năng mềm và trải nghiệm thực tế. Đặc biệt, ông tiết lộ: yếu tố mà các tập đoàn lớn kỳ vọng nhất ở nhân sự trẻ là thái độ tốt (kiên trì, tận tâm, tin cậy), chiếm đến 93% quyết định tuyển dụng. Bà Dương Thị Hoài, đại diện Công ty TNHH Kim Beauty Art, TP.HCM, đồng tình: “Trong lĩnh vực thẩm mỹ, tay nghề có thể đào tạo nâng cao, nhưng thái độ phục vụ, tính kỷ luật mới là yếu tố quyết định để chúng tôi chọn người đồng hành lâu dài”.
Rèn luyện thái độ từ môi trường học đường
Tiến sĩ Hoàng Văn Phúc, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bách khoa Sài Gòn, nhấn mạnh: “Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng đào tạo lại chuyên môn nhưng rất khó thay đổi nếu nhân sự thiếu thái độ đúng”. Do đó, ngay từ khi nhập học, sinh viên được rèn luyện kỷ cương từ việc đúng giờ, tác phong, giao tiếp đến ứng xử. Ông khẳng định: “Chúng tôi đào tạo để trở thành những người lao động chuyên nghiệp. Sinh viên có thái độ tốt, kỷ luật, cầu tiến và trách nhiệm sẽ luôn có nhiều cơ hội thành công”.
Bà Phan Thị Lệ Thu cho biết nhà trường áp dụng triết lý “thầy làm gương cho trò”. Giảng viên, cán bộ chủ động chào hỏi sinh viên trước trên hành lang, thang máy để tạo thói quen mỗi ngày. Trường quan niệm thái độ nghề nghiệp là năng lực cốt lõi, được rèn ngay tuần sinh hoạt công dân đầu khóa.
Học hệ nào không quan trọng bằng năng lực hành nghề
Các trường cao đẳng đang chủ động bước vào quy trình sử dụng lao động của doanh nghiệp. Bên cạnh học kỳ doanh nghiệp, hoạt động trải nghiệm, các tiêu chí về thái độ, tính chủ động, đúng giờ được đưa vào hệ thống đánh giá kết quả học tập.
Thị trường đang “khát” nhóm ngành kỹ thuật công nghệ (35% nhu cầu) và kinh tế - logistics - tài chính (33%). Ông Trần Anh Tuấn nhắn nhủ tân sinh viên: “Không ai có thể tự nói rằng học cao thì sẽ thành công cao, học thấp thì không thành công, bởi thị trường luôn có nhu cầu ở tất cả các cấp bậc chuyên môn kỹ thuật, miễn là bạn có giá trị hành nghề. Chọn học bất kỳ hệ nào, các bạn cần nỗ lực hoàn thiện năng lực nghề nghiệp. Đây là yếu tố then chốt giúp bước vào đời hiệu quả và có nhiều cơ hội thăng tiến”.
Chuyên gia khuyên sinh viên trang bị “6 chiếc chìa khóa”: năng lực chuyên môn, kỹ năng mềm, kỷ luật đạo đức, năng lực ứng dụng công nghệ/AI, ngoại ngữ và hiểu biết pháp luật lao động.
