Gần đây, trào lưu nấu cơm một lần cho cả tuần đang trở nên phổ biến trong nhiều gia đình có ít thành viên hoặc quá bận rộn. Họ nấu một nồi hoặc hai nồi cơm, sau đó chia thành từng phần nhỏ, cho vào hộp thủy tinh hoặc hộp nhựa, bảo quản trong ngăn mát hoặc cấp đông để ăn dần. Tuy nhiên, thói quen này có thể tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm nếu không tuân thủ quy trình bảo quản đúng cách.
Nguy cơ từ vi khuẩn Bacillus cereus
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8, cảnh báo rằng để cơm ở nhiệt độ phòng quá lâu sau khi nấu chín sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, đặc biệt là Bacillus cereus. Loại vi khuẩn này tồn tại dưới dạng bào tử trong gạo và không bị tiêu diệt hoàn toàn trong quá trình nấu chín. Khi gặp môi trường ấm và ẩm, chúng có thể sinh sôi và sản sinh độc tố gây ngộ độc thực phẩm.
Triệu chứng ngộ độc do Bacillus cereus có thể xuất hiện nhanh chóng. Một số người bị buồn nôn và nôn ói chỉ sau 1-6 giờ, trong khi những trường hợp khác có thể bị đau bụng và tiêu chảy trong vòng 6-15 giờ sau khi ăn. Điều đáng lo ngại là độc tố do vi khuẩn này tạo ra không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại. Do đó, nếu cơm đã nhiễm khuẩn trước đó, việc quay lò vi sóng hay đun nóng lại cũng không thể đảm bảo an toàn.
Sai lầm phổ biến khi bảo quản cơm
Theo TS Giang, nhiều người mắc phải những sai lầm sau khi áp dụng trào lưu này:
- Để cơm ngoài nhiệt độ phòng nhiều giờ trước khi cho vào tủ lạnh.
- Để nguyên cả nồi lớn, khiến cơm nguội chậm.
- Hâm đi hâm lại cơm nhiều lần.
- Rã đông cơm ở nhiệt độ phòng.
Những thói quen này tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh hơn, làm tăng nguy cơ ngộ độc dù cơm vẫn trông bình thường, không có dấu hiệu ôi thiu.
Hướng dẫn bảo quản cơm an toàn
Để sử dụng cơm nguội an toàn, chuyên gia khuyến cáo:
- Không để cơm ở nhiệt độ phòng quá 1-2 giờ sau khi nấu.
- Chia cơm thành từng phần nhỏ để nguội nhanh trước khi cho vào hộp bảo quản.
- Nếu dùng trong ngày, bảo quản cơm trong ngăn mát tủ lạnh ở nhiệt độ dưới 4 độ C và chỉ sử dụng trong vòng 24 giờ.
- Nếu muốn để lâu hơn, có thể cấp đông ở khoảng -18 độ C. Tuy nhiên, cấp đông chỉ làm chậm sự phát triển của vi khuẩn, không tiêu diệt hoàn toàn và không loại bỏ độc tố đã hình thành. Do đó, việc cấp đông chỉ an toàn khi cơm đã được làm nguội nhanh và bảo quản đúng cách ngay từ đầu, không phải là giải pháp cho cơm đã để ngoài quá lâu.
TS Giang nhấn mạnh: “Khi nấu cơm một lần để ăn nhiều ngày, người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình bảo quản. Nếu làm sai, nguy cơ ngộ độc thực phẩm vẫn hiện hữu dù cơm trông và ăn vẫn bình thường”.
Theo Việt Linh/VTC
