Xu hướng trả tiền để bị mắng mỏ: Liệu pháp 'thông não' cho người lụy tình tại Trung Quốc
Thay vì tìm kiếm lời an ủi từ bạn bè hay chuyên gia, nhiều người trẻ Trung Quốc đang lựa chọn một phương pháp trị liệu độc đáo: trả tiền để bị mắng mỏ trực tuyến. Họ tin rằng những lời lẽ gay gắt, thậm chí sỉ nhục, có thể giúp họ 'sáng mắt' và dứt khoát thoát khỏi những mối quan hệ tình cảm không lành mạnh, hay còn gọi là hội chứng 'lụy tình'. Xu hướng này đang lan rộng trên các nền tảng livestream và sàn thương mại điện tử, trở thành một phần của nền kinh tế cảm xúc đang bùng nổ tại quốc gia đông dân nhất thế giới.
Những 'huấn luyện viên cảm xúc' và dịch vụ mắng mỏ triệu view
Trên sóng livestream, câu chuyện của Qui, một cô gái trẻ, đã thu hút sự chú ý khi cô nức nở kể về mối tình đơn phương với một người đàn ông hơn 10 tuổi, nghèo khó và vô tâm. Dù xuất thân giàu có và có học thức cao, Qui vẫn không thể dứt ra được. Thay vì an ủi, Taozai, chủ phòng livestream nổi tiếng với phong cách gay gắt, đã dội một gáo nước lạnh: 'Trong tiềm thức, cô khinh thường người nghèo nên mới gặp quả báo. Cô bị đối xử như vậy là đáng đời'. Lời nói này, dù có vẻ tàn nhẫn, lại được hàng nghìn người trẻ coi là liều thuốc 'thông não' hiệu quả.
Taozai hiện có gần hai triệu người theo dõi và khách hàng sẵn sàng trả 1.800 tệ (khoảng 6,3 triệu đồng) phí hội viên năm chỉ để được ưu tiên nghe chửi mà không phải xếp hàng. Trong một video đạt triệu view, khi một nam khách hàng phàn nàn về việc lỡ cung phụng bạn gái không có chí tiến thủ, Taozai thẳng thừng đáp: 'Anh cũng y hệt thế thôi. Chỉ có ruồi mới bám lấy phân'. Câu nói cay nghiệt này được cho là đã giúp chàng trai bừng tỉnh và nhìn nhận lại bản thân.
Không chỉ Taozai, bà Zhou Lijuan, 54 tuổi, biệt danh 'Nữ hoàng mắng mỏ', cũng nổi tiếng với dịch vụ tương tự. Mặc áo blouse trắng đóng vai bác sĩ, bà đưa ra những phát ngôn gây sốc. Khi một phụ nữ bao biện cho việc bạn trai đột ngột im lặng (ghosting), Zhou đáp: 'Đang nói chuyện mà biến mất, hay là dưới mộ của hắn không có sóng?'. Cách tiếp cận này thu hút đông đảo người dùng tìm kiếm sự cứng rắn để vượt qua nỗi đau tình cảm.
Sự bùng nổ của dịch vụ 'mắng cho thông não' và nền kinh tế cảm xúc
Dịch vụ 'mắng cho thông não' đang phát triển mạnh mẽ trên các sàn thương mại điện tử như Taobao, với nhiều gian hàng đạt doanh số hơn 3.000 đơn mỗi tháng. Một gói dịch vụ nghe mắng trong 30 phút có giá khoảng 60 nhân dân tệ (200.000 đồng), rẻ hơn đáng kể so với phí tham vấn trực tiếp với chuyên gia tâm lý, thường dao động từ 500 đến 2.000 tệ mỗi giờ tại các thành phố lớn ở Trung Quốc.
Một người dùng chia sẻ: 'Lời mắng của họ như hồi chuông cảnh tỉnh, giúp tôi vượt qua người cũ nhanh và rẻ hơn nhiều so với việc bỏ cả nghìn tệ gặp bác sĩ tâm lý'. Theo Giáo sư Zhang Yong từ Đại học Khoa học và Công nghệ Vũ Hán, khi con người chìm trong cảm xúc tiêu cực, cơ chế phòng vệ của não bộ khiến việc tự nhìn nhận bản thân trở nên khó khăn. 'Lúc này, những phản hồi mạnh mẽ, thô bạo từ bên ngoài dễ đâm thủng lớp phòng vệ đó, kích thích sự tự nhận thức', ông lý giải. Sự ẩn danh trên mạng xã hội cũng giúp người tham gia bớt xấu hổ, dễ dàng chia sẻ câu chuyện cá nhân.
Tuy nhiên, giáo sư Zhang cảnh báo rằng các 'huấn luyện viên cảm xúc' tự phong thiếu chuyên môn có thể lan truyền quan điểm lệch lạc về tình yêu và các mối quan hệ. Xu hướng giáo dục bằng sự nghiêm khắc, 'thương cho roi cho vọt', không chỉ giới hạn trong lĩnh vực tình cảm mà còn xuất hiện ở các ngành khác. Ví dụ, Liu Xiaoyan, một giáo viên tiếng Anh nổi tiếng với biệt danh 'giáo viên quỷ', thường dọa 'biến thành ma ăn thịt' nếu học viên mất tập trung, và cách làm này lại được nhiều học sinh ủng hộ vì giúp họ vực dậy tinh thần.
Hiện tượng này phản ánh sự lên ngôi của 'nền kinh tế cảm xúc' tại Trung Quốc. Theo báo cáo được Nhân dân Nhật báo dẫn lại, quy mô thị trường kinh tế cảm xúc của Trung Quốc đạt 2,3 nghìn tỷ tệ (hơn 331 tỷ USD) vào năm 2024 và dự kiến sẽ vượt 4,5 nghìn tỷ tệ vào năm 2029. Sự dịch chuyển này còn thấy rõ qua cơn sốt Labubu - món đồ chơi quái vật giúp nhà sản xuất Pop Mart đạt doanh thu 1,8 tỷ USD, hay trào lưu thuê người tình ảo của phụ nữ trẻ để tìm kiếm sự đồng hành an toàn.
Giáo sư Zhang nhận định rằng kinh tế cảm xúc sẽ tiếp tục được hâm nóng bởi công nghệ số và các mâu thuẫn xã hội mới. Ông nhấn mạnh: 'Giáo dục cảm xúc cần trở thành vấn đề cốt lõi, giúp mọi người quản lý và thấu hiểu tâm lý một cách lành mạnh, tích cực hơn'. Trong khi dịch vụ mắng mỏ có thể mang lại hiệu quả tức thời, việc phát triển các kỹ năng cảm xúc bền vững vẫn là chìa khóa để đối mặt với những thách thức trong cuộc sống hiện đại.
