Trong bối cảnh giá thuê nhà tại các thành phố lớn của Trung Quốc ngày càng vượt xa khả năng chi trả của người trẻ, một xu hướng mới nổi lên: chuyển vào sống trong các viện dưỡng lão. Không chỉ dành cho người cao tuổi, những cơ sở này đang trở thành điểm đến của Gen Z nhờ chi phí thấp và môi trường sống có sự kết nối.
Người trẻ tìm đến viện dưỡng lão vì giá rẻ và bớt cô đơn
Zhang Jin, 25 tuổi, là một trong những người tiên phong. Sau khi tốt nghiệp đại học, cô chuyển đến Tô Châu và tình cờ thấy chương trình tuyển tình nguyện viên lưu trú tại một viện dưỡng lão trên mạng xã hội. Chương trình cho phép người trẻ thuê phòng với giá chỉ 200-300 NDT/tháng (khoảng 700.000 - 1 triệu đồng), rẻ hơn nhiều so với giá thị trường. Đổi lại, họ dành thời gian trò chuyện, tham gia hoạt động cùng người cao tuổi và hỗ trợ đời sống tinh thần.
Zhang đáp ứng điều kiện: chưa có nhà tại Tô Châu, có việc làm toàn thời gian và dưới 35 tuổi. Cô từng hài hước nói: “Tôi bắt đầu cuộc sống nghỉ hưu ở tuổi 22”. Hằng ngày, Zhang làm nhân viên văn phòng cách viện 30 phút di chuyển. Cuối tuần, cô trở thành tình nguyện viên, tham gia lớp khiêu vũ, hoạt động giải trí và trò chuyện với người già. Đặc biệt, cô có một “người bạn đồng hành” là cụ ông 89 tuổi. Mỗi tối, cô trò chuyện cùng ông; nếu về muộn, cô đều báo trước để ông yên tâm.
Zhang chia sẻ: “Dù vừa đi làm vừa làm tình nguyện, tôi không thấy áp lực vì nhận được sự quan tâm từ những người giống như ông bà mình. Sống một mình ở thành phố lớn, viện dưỡng lão giúp tôi bớt cô đơn hơn nhiều.”
Viện dưỡng lão cũng hưởng lợi từ sự có mặt của người trẻ
Không chỉ người trẻ, các viện dưỡng lão cũng nhìn thấy giá trị từ mô hình này. Sự xuất hiện của những người trẻ mang lại không khí sôi động, tổ chức các hoạt động mới và quan trọng là giúp người cao tuổi có thêm người trò chuyện, giảm cảm giác cô độc.
Theo số liệu, tỷ lệ thất nghiệp của nhóm tuổi 16-24 tại Trung Quốc (không bao gồm sinh viên) từng đạt 15,6% vào tháng 5 năm nay. Dù đã giảm, con số này vẫn phản ánh khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm. Khi thu nhập chưa ổn định nhưng chi phí nhà ở, ăn uống tăng cao, nhiều người trẻ tìm giải pháp tiết kiệm. Ở viện dưỡng lão đáp ứng ba nhu cầu cơ bản: chỗ ở, bữa ăn và môi trường sinh hoạt với chi phí thấp.
Tại các thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, chi phí sinh hoạt trong viện dưỡng lão trung bình 5.000 NDT/tháng (khoảng 17,5 triệu đồng), bao gồm tiền phòng và ăn uống. So với giá thuê nhà đắt đỏ, lựa chọn này trở nên hấp dẫn với người trẻ có thu nhập chưa cao.
Mô hình sống liên thế hệ lan rộng
Yuan Yulan, một Gen Z từng sống trong viện dưỡng lão, đánh giá: “Đây là môi trường mang lại lợi ích cho cả hai bên. Bên cạnh vấn đề chi phí, đây là một không gian hỗ trợ lẫn nhau, nơi người trẻ học hỏi kinh nghiệm từ người cao tuổi, đồng thời giúp họ giảm bớt cô đơn.”
Không chỉ dừng lại ở việc sống chung, một số mô hình “viện dưỡng lão dành cho người trẻ” đã xuất hiện. Khoảng 2.000 cơ sở dạng này được thành lập tại gần 20 tỉnh và thành phố, trong đó có Bắc Kinh. Dù ban đầu xuất phát từ áp lực kinh tế và khủng hoảng việc làm, mô hình viện dưỡng lão “không giới hạn độ tuổi” đang tạo hiệu ứng tích cực, giải quyết đồng thời hai vấn đề xã hội: áp lực chi phí sinh hoạt của người trẻ và nhu cầu kết nối tinh thần của người cao tuổi.
Từ một lựa chọn bất đắc dĩ để tiết kiệm tiền thuê nhà, việc người trẻ vào viện dưỡng lão đang dần trở thành thử nghiệm mới về cách các thế hệ cùng chia sẻ không gian sống. Khi giá nhà, tiền thuê và chi phí sinh hoạt tiếp tục tăng, những mô hình tưởng như khác thường này có thể sẽ còn xuất hiện nhiều hơn trong tương lai.
