Trong bối cảnh thị trường lao động Việt Nam đang chứng kiến sự mất cân đối nghiêm trọng giữa cung và cầu, câu chuyện về mức lương 40-50 triệu đồng/tháng dành cho tài xế container đã gây xôn xao dư luận. Trong khi nhiều cử nhân ra trường chật vật tìm kiếm công việc với mức lương 10 triệu đồng, các doanh nghiệp vận tải lại đang phải “giành giật” tài xế với nhau.
Mức lương trong mơ nhưng ít người dám nhận
Theo bà Đặng Minh Phương, Chủ tịch Hiệp hội Logistics và Cảng biển TP HCM, các chủ doanh nghiệp đang cạnh tranh quyết liệt để thu hút tài xế container. Tuy nhiên, dù mức lương đã được nâng lên 40-50 triệu đồng/tháng, nguồn cung vẫn không đáp ứng đủ cầu. Nhiều tài xế container đã lên tiếng thanh minh rằng công việc này đầy rủi ro, gắn chặt họ với những cung đường dài, không có thời gian cho gia đình. Mức thu nhập cao luôn đi kèm với sự đánh đổi lớn về sức khỏe và thời gian.
Thực trạng thất nghiệp và “thế hệ boomerang”
Báo cáo của Cục Thống kê, Bộ Tài chính về tình hình lao động quý II và 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từ 15 đến 24 tuổi là 8,77%, cao gấp gần 4 lần tỷ lệ thất nghiệp chung. Trong nhóm này có cả sinh viên mới ra trường không tìm được việc ưng ý và những thanh niên “ba không”: không việc làm, không học tập, không đào tạo. Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh nguyên nhân khách quan như cạnh tranh lao động, một phần đến từ sự lựa chọn chủ quan của giới trẻ.
Hiện tượng “thế hệ boomerang” – những người trưởng thành quay về sống cùng cha mẹ – đang trở nên phổ biến. Tại Nhật Bản, vấn đề “8050” (cha mẹ 80 tuổi chăm con 50 tuổi) là hệ quả kéo dài từ các thế hệ trước. Ở Việt Nam, phiên bản “hikikomori” cũng đã xuất hiện, khi nhiều bạn trẻ tự cô lập, thất nghiệp và phụ thuộc vào gia đình.
Giá trị của tấm bằng đại học và lựa chọn nghề nghiệp
Định kiến “phải có bằng đại học mới có tương lai” đã khiến nhiều phụ huynh gồng gánh nuôi con học cao, dù con không có định hướng rõ ràng. Trong khi đó, những công việc đòi hỏi kỹ năng cao như lái container lại không được giới trẻ ưa chuộng vì tính vất vả. Tranh cãi về việc từ chối làm thêm giờ, quyền lợi lao động cũng nóng trên các diễn đàn, cho thấy sự khác biệt trong quan niệm về công việc giữa các thế hệ.
Theo các chuyên gia, thị trường lao động ngày càng chuyên môn hóa, những công việc đòi hỏi kỹ năng thực tế sẽ được trọng dụng hơn. Đãi ngộ “đúng người đúng việc” là xu hướng tất yếu. Người trẻ cần tự hỏi bản thân có thể chịu vất vả đến đâu trước khi lựa chọn giữa tấm bằng cử nhân hay những công việc chân tay lương cao.
