Chiều 16/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Bước đi có tính đột phá
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá dự luật là bước đi có tính đột phá nhằm tháo gỡ nút thắt pháp lý, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp và tài nguyên môi trường. Theo Chủ tịch Quốc hội, dự luật đặt mục tiêu cắt giảm 38 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 13 thủ tục và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh, giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.
Chủ tịch Quốc hội ghi nhận tinh thần cải cách nhưng nhấn mạnh việc sửa luật phải bảo đảm hiệu quả, tránh tạo ra khoảng trống quản lý hoặc "bình mới nhưng rượu cũ". Ông đề nghị ban soạn thảo hệ thống lại dự luật theo 2 nhóm rõ ràng: nhóm luật về nông nghiệp và nhóm luật về tài nguyên, môi trường để người dân, doanh nghiệp dễ theo dõi.
Chuyển mạnh sang hậu kiểm nhưng tránh quá tải địa phương
Một vấn đề được Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý là việc chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" nhưng không để địa phương quá tải. Khi cắt giảm thủ tục cấp phép, áp lực sẽ chuyển sang thanh tra, kiểm tra sau cấp phép, trong khi lực lượng thanh tra chuyên ngành tại nhiều địa phương còn mỏng, thiếu nhân lực và trang thiết bị. Ông đề nghị luật hóa cơ chế hậu kiểm bằng công nghệ, áp dụng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, mã QR và quy định rõ nguồn lực tài chính cho giám sát tại địa phương để tránh buông lỏng quản lý, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm nông nghiệp.
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu phân cấp, phân quyền đi kèm với quy chuẩn rõ ràng. Ông nêu thách thức: "Nếu các tiêu chí, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia chưa được ban hành đồng bộ, mỗi địa phương sẽ có cách hiểu và áp dụng khác nhau, vô tình tạo ra 'giấy phép con' hoặc sự cát cứ thông tin giữa các tỉnh".
Tránh xung đột pháp luật và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp
Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải rà soát kỹ để tránh xung đột giữa 10 luật được sửa đổi với các luật liên quan như Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường hay Luật Lâm nghiệp. Ông đề nghị nghiên cứu cơ chế cấp phép liên thông, giao một đầu mối tại địa phương giải quyết đồng thời các thủ tục và trả kết quả một lần duy nhất; số hóa triệt để, xóa bỏ nộp bản giấy song song.
Kết luận nội dung, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sự cần thiết ban hành luật để thể chế hóa chủ trương của Đảng, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra giám sát. Ông yêu cầu rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ, khả thi; làm rõ mức độ cắt giảm thủ tục, thời gian và chi phí tuân thủ; bảo đảm phân cấp phân quyền khả thi, gắn với phân bổ nguồn lực hợp lý để tăng cường năng lực thực thi ở địa phương.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh cần kiên quyết xóa bỏ tư duy "không quản được thì cấm", đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số, chuyển mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" bằng quản lý theo tiêu chuẩn, quy chuẩn và giám sát thực thi. Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ.
