Chuối là một trong những loại trái cây được tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới, chứa nhiều dưỡng chất quan trọng như chất xơ, vitamin C và kali. Những thành phần này đã được chứng minh có lợi cho sức khỏe, đặc biệt là đối với gan. Theo tiến sĩ Qin Rao, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và gan mật tại Manhattan Gastroenterology (Mỹ), ăn chuối thường xuyên có thể hỗ trợ chức năng gan, đặc biệt ở những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa.
Chuối có lợi cho gan như thế nào?
Tiến sĩ Rao cho biết một trong những lý do quan trọng nhất khiến chuối có lợi cho gan là hàm lượng chất xơ tương đối cao. “Chất xơ hỗ trợ sức khỏe gan bằng cách giúp duy trì cân nặng hợp lý, cải thiện kiểm soát đường huyết và giảm tích tụ mỡ trong gan. Nó cũng có thể góp phần giảm viêm, yếu tố quan trọng trong việc ngăn bệnh gan tiến triển”, tiến sĩ Rao giải thích.
Một nghiên cứu công bố năm 2023 trên tạp chí Frontiers in Public Health đã xác nhận tác dụng này. Các nhà nghiên cứu nhận thấy chế độ ăn giàu chất xơ có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa thấp hơn. Theo các chuyên gia, duy trì cân nặng khỏe mạnh là một trong những yếu tố quan trọng nhất bảo vệ gan, và thực phẩm giàu chất xơ như chuối có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng và cải thiện chuyển hóa.
Mối liên hệ đặc biệt giữa đường ruột và gan
Không chỉ tác động trực tiếp đến chuyển hóa, chất xơ trong chuối còn hỗ trợ gan thông qua việc cải thiện sức khỏe đường ruột. Tiến sĩ Rao giải thích rằng đường ruột và gan có mối liên hệ rất chặt chẽ thông qua trục ruột - gan (gut-liver axis). “Máu từ ruột sẽ đi trực tiếp đến gan. Vì vậy, các chất được tạo ra trong đường ruột có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe gan. Khi đường ruột khỏe mạnh, tình trạng viêm sẽ giảm và chức năng gan được hỗ trợ tốt hơn”, tiến sĩ Rao nói.
Ngược lại, khi hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng, vi khuẩn có hại và độc tố có thể dễ dàng tác động đến gan, góp phần làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ và viêm gan. Việc bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ như chuối có thể giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, từ đó gián tiếp mang lại lợi ích cho gan.
Kali và chất chống oxy hóa trong chuối cũng góp phần bảo vệ gan
Chuối từ lâu được biết đến là nguồn cung cấp kali dồi dào. Nhiều người thường nghĩ đến vai trò của kali đối với tim mạch, nhưng khoáng chất này cũng có thể hỗ trợ sức khỏe gan. “Kali có thể giúp cải thiện độ nhạy insulin và giảm viêm. Một số nghiên cứu cho thấy những người tiêu thụ nhiều kali hơn có nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ và xơ hóa gan thấp hơn”, tiến sĩ Rao cho biết.
Bên cạnh đó, chuối cũng chứa các chất chống oxy hóa tự nhiên. Theo chuyên gia gan mật này, các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào khỏi tình trạng stress oxy hóa, một quá trình có thể góp phần gây viêm và tổn thương gan theo thời gian.
Đường trong chuối có gây hại cho gan?
Nhiều người lo ngại chuối chứa khá nhiều đường tự nhiên nên có thể không tốt cho gan, đặc biệt là những người bị gan nhiễm mỡ. Tuy nhiên, tiến sĩ Rao cho rằng không nên đánh đồng đường tự nhiên trong trái cây với lượng đường bổ sung trong nước ngọt hay thực phẩm siêu chế biến. “Không giống đồ uống có đường hoặc thực phẩm chế biến sẵn, chuối còn chứa chất xơ, vitamin và các chất chống oxy hóa giúp làm chậm quá trình hấp thu đường và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe”, tiến sĩ Rao giải thích.
Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý rằng không có một loại thực phẩm riêng lẻ nào có thể quyết định sức khỏe gan. “Chuối có thể là một phần của chế độ ăn tốt cho gan, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là tổng thể chế độ ăn uống. Một chế độ ăn giàu rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và cá mới là nền tảng vững chắc để bảo vệ gan về lâu dài”, tiến sĩ Rao nhấn mạnh.
