Bryan Johnson, tỷ phú 48 tuổi nổi tiếng chi 2 triệu USD mỗi năm để ngăn lão hóa, vừa đăng trên X dòng trạng thái gây sốc: 'Tôi vừa nhân bản chính mình, dưới dạng một đứa trẻ sơ sinh.' Bài viết đạt hơn 840.000 lượt xem trong vài giờ, kéo theo hàng loạt bình luận tranh cãi về tính hợp pháp và đạo đức.
Tuyên bố gây chấn động mạng xã hội
Ngày 21/7, Johnson viết rằng ông đã nhân bản bản thân thành một em bé, gọi nó là 'baby-bryan', hiện sống trong đĩa petri. Ông lên kế hoạch dùng bản sao này để hiến máu, thử nghiệm liệu pháp, nuôi nội tạng cấy ghép và tiêm tế bào trẻ. Johnson viết: 'Điều này có thể đáng sợ với một số người, nhưng với người khác, đây là tương lai tất yếu của y học.'
Bình luận nổ ra lập tức. Câu hỏi được thích nhiều nhất: 'Chuyện này chẳng phải phạm pháp ở Mỹ sao? Không được nhân bản người mà.'
Sự thật: Không có em bé nào được nhân bản
Thực tế, Johnson chỉ tạo ra tế bào gốc vạn năng cảm ứng (iPSC). Quy trình lấy mẫu máu, tách tế bào, dùng yếu tố Yamanaka để 'xóa trí nhớ' tế bào, đưa chúng về trạng thái giống tế bào phôi. Công nghệ này do nhà khoa học Nhật Shinya Yamanaka tìm ra từ giữa những năm 2000 và nhận giải Nobel Y học 2012. Trong đĩa petri chỉ có tế bào, không có phôi thai, em bé hay nội tạng nào. Những hình ảnh em bé trong bình nuôi lan truyền là do AI tạo ra, không phải thật.
Động cơ thực sự của Johnson
Đầu tháng 7, Johnson công bố mắc viêm dạ dày tự miễn, bệnh mà hệ miễn dịch tấn công tế bào dạ dày. Y học chưa chữa khỏi. Johnson chi 2 triệu USD/năm để không già đi, xây thương hiệu toàn cầu quanh tối ưu cơ thể, nhưng nhận chẩn đoán nan y. Ông nói: 'Bị chẩn đoán bệnh nan y là một trong những điều tốt nhất xảy ra với tôi. Nó mở ra biên giới mới để sửa chữa cơ thể. Đây là ví dụ đầu tiên.'
Công nghệ iPSC: Thực tế và viễn tưởng
iPSC đang được thử nghiệm lâm sàng toàn cầu cho Parkinson, tim mạch và thị lực. Nhưng nuôi một quả thận hay trái tim hoàn chỉnh vẫn là bài toán chưa giải xong, giới chuyên môn nói còn nhiều năm nữa. Johnson chưa công bố dữ liệu kỹ thuật, chưa có kiểm chứng độc lập. Tất cả dựa trên lời ông kể trên mạng.
Tại sao gọi một đĩa tế bào là 'con tôi'?
Nếu Johnson viết đúng sự thật kiểu 'tôi vừa tạo dòng tế bào gốc', bài đăng chỉ vài nghìn lượt xem. Nhưng ông chọn nói 'nhân bản thành trẻ sơ sinh', thu hút 840.000 lượt xem và hàng trăm bài báo trong 48 giờ. Quy trình không sai, nhưng cách rao là khác biệt. Trong kinh doanh tuổi thọ, thứ bán là niềm tin rằng cái chết có thể giải quyết kỹ thuật. Và người bán niềm tin cần sự chú ý – tài sản duy nhất ông tạo ra nhanh hơn tốc độ già đi của cơ thể mình.
