Nhiều mẹ lo lắng rằng sinh mổ sẽ khiến việc cho con bú trở nên khó khăn hoặc phải trì hoãn. Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết nếu sức khỏe của mẹ và bé ổn định, việc cho bú hoàn toàn có thể bắt đầu ngay sau khi em bé chào đời, lý tưởng nhất là trong 'giờ vàng' đầu tiên sau sinh. Tiếp xúc da kề da sớm và cho bé bú ngay sẽ giúp kích thích tiết sữa, tăng khả năng bú mẹ thành công và tạo sự gắn kết giữa mẹ với con.
'Giờ vàng' mẹ có thể cho con bú sau sinh mổ
Trong hầu hết trường hợp, mẹ có thể bắt đầu cho con bú trong vòng một giờ đầu tiên sau khi sinh nếu cả mẹ và bé đều có tình trạng sức khỏe ổn định. Khoảng thời gian này được gọi là 'giờ vàng', đóng vai trò quan trọng trong việc tạo sự gắn kết giữa mẹ và con, đồng thời kích thích quá trình tiết sữa. Ngay tại phòng hồi sức, việc tiếp xúc da kề da với em bé và tập cho bé ngậm bắt vú càng sớm càng tốt.
Nếu mẹ tỉnh táo sau gây tê hoặc gây mê, việc cho con bú thường có thể bắt đầu ngay. Trong một số trường hợp nhất định như mẹ phải gây mê toàn thân hoặc gặp biến chứng y khoa cần được theo dõi, việc cho bú có thể phải trì hoãn. Tuy nhiên, khi tình trạng sức khỏe cho phép, mẹ vẫn có thể bắt đầu cho con bú an toàn trong thời gian sớm nhất.
Sinh mổ có làm chậm quá trình tiết sữa không?
Ở một số người mẹ, quá trình sữa trưởng thành về (gọi là lactogenesis II) có thể diễn ra chậm hơn một chút. Thông thường, giai đoạn này bắt đầu khoảng 2-4 ngày sau sinh. Tuy nhiên, với những phụ nữ sinh mổ, thời điểm sữa về đôi khi có thể chậm thêm 12-24 giờ do ảnh hưởng của cuộc phẫu thuật, tác dụng của thuốc hoặc việc chưa thể cho con bú ngay sau sinh.
Dù vậy, cơ thể mẹ vẫn tiếp tục sản xuất sữa non (colostrum) - loại sữa đầu tiên giàu dưỡng chất và kháng thể. Lượng sữa non không nhiều nhưng thường đã đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng của trẻ trong những ngày đầu đời. Để kích thích sữa về nhanh và duy trì nguồn sữa, các bác sĩ khuyến cáo mẹ nên cho bé bú thường xuyên hoặc vắt sữa đều đặn, giúp cơ thể nhận tín hiệu tăng sản xuất sữa.
Một số tư thế cho bú sẽ giúp mẹ đỡ đau hơn
Sau sinh mổ, mẹ nên lựa chọn tư thế cho con bú sao cho không tạo áp lực lên vết mổ, giúp giảm đau và tạo cảm giác thoải mái trong quá trình cho bé bú. Một số tư thế được các bác sĩ khuyến khích gồm:
- Tư thế ôm bóng bầu dục: Mẹ bế bé ở bên hông, dưới cánh tay và dùng gối để nâng đỡ cơ thể bé. Tư thế này giúp tránh để bé đè lên vùng bụng.
- Tư thế nằm nghiêng: Mẹ và bé cùng nằm nghiêng đối diện nhau. Cách này giúp mẹ vừa cho con bú vừa được nghỉ ngơi, đồng thời hạn chế áp lực lên vết mổ.
- Tư thế ngả người: Mẹ ngả lưng nhẹ, đặt bé nằm sấp trên ngực. Trọng lực sẽ hỗ trợ bé tìm và ngậm bắt vú dễ dàng hơn, giúp cả mẹ và con đều thoải mái.
Mẹ cũng có thể sử dụng gối hoặc khăn cuộn để kê đỡ cánh tay, lưng hoặc em bé, giúp giảm mỏi và tạo tư thế cho bú ổn định hơn. Bên cạnh tư thế, việc bé ngậm bắt vú đúng cách cũng rất quan trọng. Khi ngậm đúng, bé sẽ bú hiệu quả mà không làm mẹ đau đầu ti. Một dấu hiệu của việc ngậm bắt vú tốt là miệng bé mở rộng, môi dưới và môi trên hướng ra ngoài, cằm áp sát vào bầu ngực và mẹ có thể nghe thấy tiếng bé nuốt sữa đều đặn. Nếu mẹ cảm thấy đau kéo dài khi cho bú hoặc bé bú không hiệu quả, nên nhờ chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ hoặc nhân viên y tế hỗ trợ.
