Xóm Hành Tỏi TP.HCM: Mưu Sinh Cay Mắt Giữa Những Ngày Cận Tết

Xóm Hành Tỏi TP.HCM: Mưu Sinh Cay Mắt Giữa Những Ngày Cận Tết

Chiều 21 tháng Chạp, phóng viên tìm về "xóm hành tỏi" nằm cuối đường Nguyễn Văn Luông, bên kia cầu Lò Gốm thuộc quận 6, TP.HCM, để ghi nhận cuộc sống mưu sinh của người dân nơi đây khi Tết Nguyên đán đang cận kề. Không ai còn nhớ rõ xóm nhỏ này hình thành từ bao giờ, chỉ biết rằng hàng chục năm qua, đây là điểm dừng chân của nhiều lao động từ miền Tây, chủ yếu đến từ Đồng Tháp, mang theo giấc mơ đổi đời và gắn bó với nghề bóc vỏ hành tỏi thuê.

Những Căn Trọ Vắng Lặng Và Ước Mơ Giản Dị

Những căn trọ cũ lợp tôn san sát nhau phần lớn đã đóng cửa im ỉm, chỉ còn lác đác vài hộ gia đình vẫn mở cửa. Hỏi ra mới biết, nhiều người hàng xóm đã chuẩn bị dọn dẹp để về quê, trong khi một số hộ vẫn cố gắng làm việc đến ngày 25 tháng Chạp, hy vọng kiếm thêm chút tiền mua bánh chưng, bánh tét đón Tết. Đa số cư dân ở xóm này mưu sinh bằng nghề bán kem dạo kết hợp với bóc vỏ hành tỏi, tạo nên một cảnh tượng đặc trưng giữa lòng thành phố nhộn nhịp.

Chúng tôi gặp bà Bích Tuyền, 47 tuổi, quê Đồng Tháp, vẫn cặm cụi bên rổ hành tím. Mười năm trước, vì quê nghèo khó, bà lên TP.HCM và thuê một phòng trọ chật hẹp khoảng 15 m2 để hành nghề. Bà Tuyền nhớ lại: "Hồi đó, ai vào nhà tôi mà không quen là không chịu nổi đâu, mùi hành tỏi hăng nồng đến tận óc, đêm nằm nhắm mắt vẫn thấy xè xè." Hai năm gần đây, bà chuyển sang căn trọ mới có hiên rộng gần 20 m2 với giá 3 triệu đồng mỗi tháng, nhưng vẫn phải lắp thêm gác lửng để ngủ, còn không gian phía dưới dành cho những bao hành tỏi chất đống.

—

Bà Tuyền chia sẻ, ở xóm này, mô hình gia đình thường giống nhau: chồng bán kem dạo, vợ ở nhà bóc hành tỏi thuê. Ban đêm, cả hai vợ chồng cùng nấu kem; ban ngày, chồng rong ruổi khắp phố, vợ cặm cụi với công việc. Mỗi kilogram hành bóc sạch vỏ, bà được trả 4.000 đồng. Để kiếm được 100.000 đồng trang trải chi phí sinh hoạt, bà phải ngồi làm việc liên tục suốt 20 tiếng đồng hồ.

Nói đến con cái, mắt bà Tuyền rưng rưng vì cả hai đều phải nghỉ học sớm do hoàn cảnh khó khăn. Đứa con út mới 16 tuổi đã đi làm công nhân để phụ giúp gia đình. Bà nghẹn ngào: "Ai cũng muốn cho con học hết, mà mình không lo nổi… mình khổ quá." Tết này, bà về quê sớm để lo hương khói cho cha mẹ vừa mất. Ước mong cho năm mới, bà cười hiền: "Có sức khỏe để còn làm, có tiền nuôi con là mừng rồi."

Chắt Chiu Từng Đồng Cho Chuyến Về Quê

Cách đó không xa, bà Phan Thị Ti Phô, 41 tuổi, với thâm niên 30 năm trong nghề, cũng đang tất bật với những đơn hàng cuối năm. Bà Phô cho biết, ngày nào làm việc chăm chỉ thì may ra kiếm được 100.000 đồng. Nhắc đến con trai, bà nghẹn ngào kể rằng con đã nghỉ học từ lớp 6 và hiện đang làm tượng Thần Tài ở một lò thủ công để phụ giúp cha mẹ.

Năm nay, bà dự định sẽ về quê vào ngày 25 tháng Chạp. Bà tâm sự: "Tầm này mọi người về quê hết rồi, mình ráng tới 25 kiếm thêm chi phí xe cộ về quê, chứ cũng nôn nao lắm." Dù cuộc sống vất vả và không có thời gian nghỉ ngơi, khi được hỏi về việc quay về quê ở hẳn, bà lắc đầu: "Giờ về quê thì lấy đâu ra tiền mà phụ con, mình ở trên này ít ra còn có việc để kiếm ra tiền. Chừng nào mình già rồi, không làm được phụ con cái nữa mới về quê, mình còn sức là còn làm."

Lý Do Khiến Xóm Thưa Dần Người Bám Trụ

Rời dãy trọ nhỏ, chúng tôi men theo con hẻm hẹp dẫn ra đường Võ Văn Kiệt. Tại đây, bà Nguyễn Thị Lan, 58 tuổi, quê Tây Ninh, với hơn 3 thập kỷ làm nghề bóc hành tỏi thuê, chia sẻ về thời kỳ đông đúc của xóm. Bà Lan hoài niệm: "Ngày trước xóm đông đúc lắm, nhà nào cũng để một bao hành, một bao tỏi trước cửa ngồi nhặt, vừa làm vừa í ới trò chuyện, vui lắm."

Bà Lan lý giải việc nhiều người bỏ nghề: "Năm 2000, khi có dự án giải tỏa phục vụ xây dựng đại lộ Đông Tây, bà con bắt đầu di dời dần, đến năm 2004 thì gần như đi hết. Ngoài ra, nhiều người lên đây thuê trọ làm nghề này nhưng thu nhập không đủ sống. Mỗi ngày làm chăm lắm cũng chỉ được vài chục đến khoảng 100.000 đồng, nên không trụ nổi, phải đổi nghề khác." Theo người dân, nguyên nhân chính khiến nhiều người rời bỏ nghề này là thu nhập quá thấp, chi phí sinh hoạt tăng cao và sức khỏe suy giảm sau nhiều năm lao động vất vả.

Bà Lan cũng chia sẻ rằng bà đã nhiều năm không về quê đón Tết vì cha mẹ mất sớm, nên coi TP.HCM như quê hương thứ hai. "Tết đến, tôi cũng không sắm sửa gì nhiều, chỉ có ít quà con trai mang về, tôi để dành trưng Tết cho ấm cúng nhà cửa," bà tâm sự. Nhìn vào những rổ hành tỏi, bà Lan rạng rỡ khoe rằng nhờ công việc này, bà đã nuôi được hai người con tốt nghiệp đại học, trong đó đứa út vừa tốt nghiệp Học viện Cán bộ TP.HCM. Bà trải lòng: "Không có công việc này, tôi cũng không biết phải xoay xở ra sao để các con có được ngày hôm nay."

Kết Luận

TP.HCM những ngày giáp Tết, "xóm hành tỏi" vẫn lặng lẽ tồn tại với mùi cay nồng quen thuộc. Dù xóm đã thưa dần người bám trụ do những khó khăn về kinh tế và sức khỏe, những ai còn ở lại vẫn kiên trì với công việc gắn bó nhiều năm, hy vọng chắt chiu thêm vài ngày lao động trước khi trở về quê sum họp cùng gia đình. Câu chuyện của họ là minh chứng cho sự bền bỉ và ước mơ giản dị giữa lòng đô thị sôi động.