Những ngày gần cuối tháng 6, Munich (Đức) cùng châu Âu trải qua đợt nắng nóng gay gắt. Cuộc sống của mẹ con chị Thuỳ Linh (quê TPHCM) vẫn trôi qua bình thường. Sang Đức định cư hơn 10 năm, gia đình chị Linh chưa bao giờ dùng điều hoà. Nơi người phụ nữ sinh sống là một toà chung cư cao 3 tầng với gần 50 căn hộ. Hàng xóm cũng không lắp điều hoà.
Thiết kế nhà giúp chống nóng
Nguyên nhân chính khiến nhiều gia đình ở đây không lắp máy lạnh do cách thiết kế độc đáo của căn hộ. Tường nhà chị Linh được làm dày 30-40cm, đảm bảo không gian mát vào mùa hè và ấm áp suốt mùa đông lạnh giá. "Trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm, nhiệt độ trong nhà dao động quanh ngưỡng 25-27 độ C. Cả nhà chỉ cần một chiếc quạt nhỏ đã đủ làm mát", chị bày tỏ.
Tại Anh, tỷ lệ hộ gia đình có điều hoà ở mức 30%. Nhiều căn hộ được xây từ xưa, không có vị trí để lắp máy lạnh. Định cư ở London đã hơn 5 năm, vợ chồng chị Hạnh (quê Hà Nội) không trang bị điều hoà trong căn hộ. "Số lượng nhà hơn 120 năm tuổi ở Anh chiếm 17%. Đa số các căn nhà xây trong giai đoạn 1950-1980. Những không gian kiểu này không có chỗ để lắp điều hoà", chị cho hay.
Chi phí mua và lắp đặt điều hòa đắt đỏ
Ở Anh, số ngày nắng nóng không nhiều. Buổi tối nhiệt độ hạ nhanh, có gió mát nên bầu không khí dễ chịu. "Trời nắng nóng đỉnh điểm 3-4 ngày, sau đó nhiệt độ hạ thấp còn 18-20 độ C. Vì vậy, người dân không nghĩ đến chuyện mua điều hoà", chị Hạnh chia sẻ. Chi phí lắp đặt đắt đỏ và giá điều hoà ở mức cao là yếu tố khiến các gia đình cân nhắc khi sử dụng món đồ gia dụng này.
Tại Đức, tiền công lắp đặt điều hoà khoảng 100 Euro/tiếng (3 triệu đồng). Nếu tường dày, thời gian khoan kéo dài, chi phí nhân công có thể lên đến 1.000 Euro (30 triệu đồng). "Ở Anh, giá điều hoà rẻ ở mức 15-16 triệu đồng/chiếc. Những loại máy lạnh đắt tiền có giá 9.000 Euro (270 triệu đồng) cộng thêm tiền công lắp đặt nữa, tổng chi phí có thể lên đến cả trăm triệu đồng", chị Hạnh nói thêm.
Lắp điều hoà phải xin phép
Theo tìm hiểu của phóng viên Dân trí, tại nhiều nước châu Âu, khi lắp điều hoà, người dân phải xin phép cơ quan chức năng. Anh Andre Souppaya - một Việt kiều đang sinh sống tại Pháp - cho biết, nhiều gia đình ở quốc gia này không có điều hoà. Thông thường, người Pháp thích lắp thiết bị có chức năng điều hoà kết hợp máy sưởi nên mức giá có thể lên đến 5.000 Euro (hơn 150 triệu đồng). Đây là con số không nhỏ với nhiều gia đình.
"Gia đình tôi có 1 chiếc điều hoà, chỉ sử dụng vào những ngày mức nhiệt hơn 30 độ C. Tại các tỉnh miền Bắc nước Pháp, các hộ dân quen dùng quạt điện suốt nhiều thập kỷ qua", anh cho biết. Theo anh Andre, thủ tục xin phép lắp đặt điều hòa tại các thành phố lớn không đơn giản. Tại một số tuyến đường trung tâm ở Paris, việc lắp điều hoà không dễ dàng do quy định bảo tồn kiến trúc cổ kính của thành phố.
Ở các vùng ngoại ô hoặc nông thôn, thủ tục linh hoạt hơn. Người dân có thể lắp đặt điều hòa mà không cần xin phép, miễn là thiết bị không làm ảnh hưởng hàng xóm. Trong khi đó, chị Thuỳ Linh (sống ở Đức) cho biết, trước khi lắp điều hoà, gia đình phải thông báo và được ban quản lý chung cư chấp thuận. "Nếu cục nóng điều hoà phát ra tiếng ồn, ảnh hưởng cuộc sống của hàng xóm, chủ nhà có thể bị phạt", người phụ nữ nói.
Người Pháp nhảy xuống sông tắm vì không có điều hoà?
Những ngày qua, trên mạng xã hội lan truyền nhiều hình ảnh người dân Paris đổ xô đi bơi ở sông. Một số nhà sáng tạo viết, do nhiều gia đình không lắp điều hòa nên họ tìm đến sông để giải nhiệt. Tuy nhiên, anh Andre cho rằng cách lý giải này chưa đúng. Theo đó, mùa hè ở châu Âu khá ngắn, số ngày nắng đẹp trong năm không nhiều. Người dân thường tận dụng thời tiết thuận lợi để ra ngoài vui chơi, đi dạo, gặp gỡ bạn bè. "Nhiều bạn trẻ tắm sông vì hiếu kỳ và hoà chung vào bầu không khí vui vẻ. Mỗi khi thời tiết đẹp, mọi người thích đổ ra công viên, bờ sông hoặc các không gian công cộng để thư giãn", anh Andre chia sẻ.
Ông Brian Motherway, người đứng đầu Văn phòng Hiệu quả Năng lượng và Chuyển dịch Toàn diện tại Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cho biết: "Tại châu Âu, chúng tôi đơn giản là không có truyền thống dùng điều hòa bởi vì cho đến thời gian tương đối gần đây, nó chưa phải là một nhu cầu lớn". Điều này có nghĩa là điều hòa nhiệt độ theo truyền thống được coi là một thứ xa xỉ hơn là một nhu cầu thiết yếu, đặc biệt là khi việc lắp đặt và vận hành nó có thể rất tốn kém. Chi phí năng lượng ở nhiều nước châu Âu cao hơn ở Mỹ, trong khi thu nhập có xu hướng thấp hơn.
Tại Paris (Pháp), nhiệt độ kỷ lục đo được trong tháng 6 là 40,9 độ C. Ít nhất 48 người ở nước này tử vong do đuối nước từ khi đợt nắng nóng bắt đầu. Hai trẻ nhỏ qua đời do bị bỏ trên ô tô giữa nắng nóng. Ở Tây Ban Nha, 2 người cao tuổi tử vong do say nắng sau nhiều ngày nhiệt độ vượt quá 40 độ C. Bộ Y tế Italia đặt 16 thành phố - bao gồm Florence, Milan, Rome, Turin và Verona - vào tình trạng cảnh báo về nắng nóng.
