Cô T.T.H (67 tuổi, TP.HCM) chia sẻ từ khi bị tăng huyết áp, cô và gia đình không dám ăn mỡ vì lo ngại làm tăng mỡ máu và cholesterol, không tốt cho người cao tuổi. Khi nấu ăn, cô chỉ dùng dầu thực vật với lượng rất ít. Ngược lại, chị N.T.T (48 tuổi, Đồng Tháp) cho biết gia đình chị không quá lo lắng về mỡ máu và vẫn ăn chất béo bình thường, chủ yếu từ thịt, cá và món chiên rán.
Bổ sung chất béo: Chọn đúng loại, ăn đúng lượng
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Nguyễn Thùy An (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cơ sở 3), người sau 45 tuổi nếu kiêng chất béo quá mức có thể ảnh hưởng đến hấp thu vitamin A, D, E, K; sức khỏe tim mạch, não bộ, da, nội tiết và quá trình điều hòa viêm. Đặc biệt, vitamin D và axit béo thiết yếu rất quan trọng cho cơ, xương và miễn dịch.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo chất béo là thành phần cần thiết, nên ưu tiên chất béo không bão hòa chiếm dưới 10% tổng năng lượng hàng ngày. Loại này có trong cá, quả bơ, các loại hạt và dầu thực vật như dầu hướng dương, dầu đậu nành, dầu hạt cải, dầu ô liu. Cần hạn chế chất béo bão hòa từ thịt mỡ, bơ, dầu cọ, dầu dừa, kem, phô mai, mỡ lợn và giảm chất béo chuyển hóa dưới 1% tổng năng lượng.
Nhiều loại cá quen thuộc giàu omega-3
Bác sĩ Thùy An cho biết không nhất thiết phải ăn cá hồi mới có omega-3. Các loại cá như cá trích, cá nục, cá mòi, cá cơm, cá thu vừa là nguồn đạm tốt, vừa cung cấp omega-3, vitamin B12, selen và canxi (nếu ăn cả xương nhỏ). Nghiên cứu trên cá nục tròn ghi nhận tỷ lệ EPA và DHA đáng kể.
Với người lớn tuổi, nên ưu tiên chế biến hấp, nấu canh, kho nhạt, om lửa nhỏ hoặc nướng trong giấy bạc. Hấp giúp giữ omega-3 tốt hơn so với nướng nhiệt độ cao. Hạn chế chiên ngập dầu, chiên đi chiên lại, cá khô hoặc kho quá mặn vì tăng năng lượng và muối, không tốt cho người có bệnh nền.
Bác sĩ khuyến nghị người trên 45 tuổi có thể ăn cá 2-3 bữa mỗi tuần, thay một phần thịt đỏ. Nên chọn cá hấp, nấu canh, kho nhạt, ăn kèm rau xanh, đậu, ngũ cốc nguyên hạt. Người rối loạn mỡ máu vẫn có thể ăn cá béo với lượng hợp lý, vì khuyến cáo tim mạch nhấn mạnh giảm chất béo bão hòa, tránh chất béo chuyển hóa và ưu tiên chất béo không bão hòa.
Nếu đang dùng thuốc chống đông, aspirin liều cao, có bệnh gan, thận, chuẩn bị phẫu thuật hoặc muốn uống viên dầu cá liều cao, nên hỏi ý kiến bác sĩ. Thực phẩm từ cá thường an toàn và cân bằng hơn so với tự ý dùng omega-3 liều cao kéo dài.
