Mùa hè đến là thời điểm các hồ bơi công cộng luôn trong tình trạng quá tải. Nhiều người lựa chọn đi bơi như một cách giải nhiệt và rèn luyện sức khỏe. Tuy nhiên, các bác sĩ da liễu cảnh báo rằng những thói quen tưởng chừng vô hại khi đi bơi có thể khiến nhiều người mắc viêm nang lông, nấm da, dị ứng, thậm chí nhiễm khuẩn kéo dài nếu chủ quan.
Nguy cơ tiềm ẩn từ nước hồ bơi
Theo BSCKII Nguyễn Minh Thu, Phó trưởng Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, khi lượng người bơi tăng cao, tải lượng vi sinh vật trong nước cũng tăng đáng kể, bao gồm vi khuẩn như Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, vi nấm dermatophytes và virus. Điều này làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh da liễu.
Mới đây, một phụ nữ 24 tuổi tại Hà Nội phải đi khám sau một buổi bơi cuối tuần vì da đỏ rát, nổi nhiều sẩn nhỏ ở hai cánh tay, cổ và lưng. Ban đầu, chị chỉ thấy hơi ngứa khi vừa lên khỏi bể và nghĩ đó là phản ứng bình thường do clo. Tuy nhiên, đến tối cùng ngày, cảm giác ngứa rát tăng rõ, các nốt mẩn đỏ xuất hiện dày hơn và lan rộng, buộc chị phải đến cơ sở y tế thăm khám.
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, cho biết đây là trường hợp viêm da tiếp xúc kèm nhiễm khuẩn nhẹ, liên quan đến môi trường nước bể bơi không bảo đảm vệ sinh. Vùng cổ, lưng và hai cánh tay của cô gái xuất hiện dày đặc các nốt đỏ.
Các bệnh da thường gặp sau khi bơi
Theo bác sĩ, không chỉ riêng trường hợp trên, mỗi khi vào cao điểm nắng nóng, số người gặp vấn đề về da sau khi đi bơi thường tăng lên. Có người chỉ đỏ da, ngứa thoáng qua, nhưng cũng có trường hợp bị viêm da kéo dài, nổi mụn mủ quanh nang lông hoặc xuất hiện tổn thương nghi do nấm.
Những bệnh lý thường gặp bao gồm:
- Viêm da tiếp xúc do hóa chất như clo hoặc chất khử trùng.
- Viêm nang lông do vi khuẩn.
- Nhiễm nấm da như nấm kẽ chân, nấm thân mình.
- Mề đay, kích ứng ở người có cơ địa nhạy cảm.
Đáng chú ý, một số trường hợp có thể liên quan đến vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa, tác nhân gây viêm nang lông cấp tính. Khi mắc phải, người bệnh có thể nổi mụn mủ, ngứa rát, đau ở vùng lưng, ngực, tay chân chỉ sau thời gian ngắn tiếp xúc với nguồn nước không bảo đảm.
Những hiểu lầm và thói quen có hại
Nhiều người vẫn lầm tưởng bể bơi có mùi clo sẽ diệt khuẩn hoàn toàn. Thực tế, clo chỉ phát huy hiệu quả khi được sử dụng đúng nồng độ và đi kèm hệ thống lọc, tuần hoàn nước hoạt động tốt. Nếu xử lý không đúng cách, nước bể vẫn có thể là nơi tồn tại của nhiều tác nhân gây bệnh.
Ngoài chất lượng nước, mật độ người bơi quá đông trong mùa hè cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo. Khi nhiều người cùng sử dụng bể trong thời gian dài, hệ thống lọc chịu áp lực lớn hơn, nếu khâu kiểm soát vệ sinh không theo kịp, nguy cơ mắc bệnh da càng cao.
Những thói quen phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ cũng góp phần gây bệnh: xuống bể ngay mà không tắm tráng trước, mặc đồ bơi ướt quá lâu, không vệ sinh da kỹ hoặc ngại thay đồ ngay tại chỗ. Môi trường ẩm ướt kéo dài khiến da dễ bị kích ứng, tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm phát triển.
Ai dễ bị tổn thương?
Theo BS. Tiến Thành, những người đang có vết trầy xước, viêm da cơ địa hoặc bệnh da liễu sẵn có càng dễ bị tổn thương khi đi bơi. Khi hàng rào bảo vệ tự nhiên của da đã suy yếu, việc ngâm lâu trong nước hồ bơi càng làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Trẻ em và người có làn da nhạy cảm là hai nhóm dễ bị ảnh hưởng hơn cả. Ở trẻ nhỏ, da mỏng và dễ kích ứng hơn người lớn. Trong khi đó, người có cơ địa dị ứng hoặc tiền sử bệnh da liễu thường phản ứng mạnh hơn khi tiếp xúc với nước bể bơi không phù hợp.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh da khi đi bơi mùa hè, bác sĩ khuyến cáo:
- Chọn bể bơi bảo đảm vệ sinh, nước trong, không đục, không có mùi clo quá nồng.
- Trước và sau khi bơi cần tắm tráng bằng nước sạch.
- Sau khi ra khỏi nước, nên thay đồ bơi ngay, lau khô cơ thể, đặc biệt ở các vùng nếp gấp và kẽ chân.
- Không nên đi bơi khi da đang có vết thương hở hoặc đang mắc bệnh da liễu chưa ổn định.
- Với người có làn da khô hoặc nhạy cảm, có thể sử dụng kem dưỡng ẩm sau khi tắm để hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ da.
Quan trọng hơn, không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường sau khi bơi. Nếu thấy ngứa, nổi mẩn, đỏ da, rát kéo dài hoặc nổi mụn mủ, người dân nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Chuyên gia da liễu lưu ý nhiều người nghĩ đây chỉ là dị ứng nhẹ nên tự mua thuốc bôi. Tuy nhiên, nếu tổn thương da đã kèm nhiễm khuẩn hoặc nhiễm nấm, việc điều trị sai cách có thể khiến bệnh kéo dài và nặng hơn.
BSCKII Nguyễn Minh Thu cảnh báo, trẻ nhỏ có làn da mỏng nên dễ gặp tình trạng ngứa người bơi lội với biểu hiện sẩn đỏ, mụn nước nhỏ, ngứa dữ dội sau vài giờ tiếp xúc nước. Ngoài ra, trẻ cũng dễ bị viêm nang lông với các nốt đỏ hoặc mụn mủ quanh nang lông, thường xuất hiện ở vùng mặc đồ bơi.
Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám nếu xuất hiện các dấu hiệu: tổn thương lan nhanh; ngứa nhiều, mất ngủ; có mủ, đau hoặc sốt; ban đỏ kéo dài trên 5–7 ngày không cải thiện.
Các chuyên gia da liễu nhấn mạnh, bơi lội vẫn là hoạt động tốt cho sức khỏe nếu người dân biết bảo vệ da đúng cách. Điều quan trọng không chỉ là chọn hồ bơi sạch mà còn phải thay đổi những thói quen tưởng nhỏ nhưng có thể khiến làn da bị tổn thương kéo dài suốt mùa hè.
