Bác sĩ Sanjay Nagarkar, hiện đang công tác tại bệnh viện Apollo Spectra (Ấn Độ), cho biết cả máy lạnh và máy quạt đều mang lại cảm giác dễ chịu nhưng có cơ chế hoạt động khác nhau và đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Do đó, lựa chọn nào lành mạnh hơn còn phụ thuộc vào cách sử dụng, môi trường sống và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Máy lạnh giảm nhiệt hiệu quả nhưng...
Máy lạnh làm mát bằng cách hạ thấp cả nhiệt độ lẫn độ ẩm không khí. Điều này khiến nó đặc biệt hiệu quả trong thời tiết nắng nóng cực đoan, nhất là khi nhiệt độ vượt quá 40°C. Tuy nhiên, sự dễ chịu này đi kèm với một số đánh đổi.
Độ ẩm thấp có thể làm khô da, mắt và cổ họng. Nhiều người thức dậy với cảm giác rát mũi, khó chịu. Tình trạng mất nước có thể diễn ra âm thầm do cơ thể ít đổ mồ hôi hơn nhưng vẫn tiếp tục thất thoát dịch.
Bên cạnh đó, bộ lọc của máy lạnh nếu không được vệ sinh thường xuyên có thể phát tán bụi và dị nguyên, lâu dài dễ gây ra các vấn đề về hô hấp, đặc biệt với người có cơ địa dị ứng. Ngoài ra, việc thay đổi nhiệt độ đột ngột khi từ phòng lạnh bước ra ngoài trời nắng gắt có thể khiến cơ thể bị sốc nhiệt, dẫn đến đau đầu và mệt mỏi.
Máy quạt làm mát đơn giản nhưng không phải lúc nào cũng an toàn
Máy quạt giúp không khí lưu thông quanh cơ thể, thúc đẩy quá trình bay hơi mồ hôi. Cách này hiệu quả khi trời nóng vừa phải, nhưng trong điều kiện quá nóng, đặc biệt khi nhiệt độ môi trường cao hơn thân nhiệt, quạt có thể gây hại nhiều hơn lợi.
Luồng khí nóng thổi liên tục có thể khiến cơ thể tiếp xúc với nhiệt nhiều hơn thay vì giảm nhiệt. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ lưu ý rằng trong nhiệt độ quá cao, quạt không ngăn được các bệnh liên quan đến nắng nóng, thậm chí có thể làm tình trạng mất nước nặng hơn.
Tuy vậy, quạt vẫn hữu ích nếu kết hợp với điều kiện thông gió tốt, chẳng hạn như mở cửa sổ hoặc tạo luồng gió đối lưu, mà không gây quá tải cho cơ thể.
Cách dùng máy lạnh và máy quạt vào mùa nóng hiệu quả
Không có câu trả lời tuyệt đối về việc nên dùng máy lạnh hay quạt vào mùa nóng. Cách tốt nhất là kết hợp linh hoạt: sử dụng máy lạnh vào những giờ nóng đỉnh điểm và chuyển sang quạt khi nhiệt độ hạ bớt, nhưng phải đảm bảo phòng thông thoáng, theo Times of India (Ấn Độ).
Dưới đây là cách sử dụng cả máy lạnh và quạt vào mùa nóng để không ảnh hưởng xấu tới sức khỏe:
- Đặt nhiệt độ máy lạnh từ 24 - 26°C để tránh làm lạnh quá mức và khô không khí.
- Vệ sinh bộ lọc máy lạnh định kỳ. Bảo trì mỗi 3 tháng giúp đảm bảo chất lượng không khí.
- Tránh ngồi trực tiếp dưới luồng khí lạnh vì dễ gây cứng cơ, đau mỏi.
- Uống đủ nước ngay cả khi không thấy khát, vì thiết bị làm mát có thể che lấp dấu hiệu mất nước.
- Dùng quạt trong phòng thông thoáng. Quạt trong phòng kín, nóng chỉ làm luân chuyển hơi nóng.
- Thỉnh thoảng tắt thiết bị làm mát để cơ thể thích nghi dần, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.
