Tại hội nghị phổ biến pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình do Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng tổ chức tại phường Hội An Tây, ông Trần Thế Cẩm, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia, công bố số liệu từ Tòa án nhân dân khu vực 10 - Đà Nẵng: trong 30 vụ việc hôn nhân và gia đình có đương sự cư trú tại phường Hội An Tây, có tới 19 vụ liên quan đến các cặp vợ chồng dưới 35 tuổi. Đáng chú ý, nhiều trường hợp mới ngoài 20 tuổi đã phải làm thủ tục ly hôn, phản ánh thực trạng hôn nhân tan vỡ ngày càng trẻ hóa.
Bạo lực gia đình không chỉ là đánh đập
Bà Nguyễn Thị Dung, báo cáo viên pháp luật Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, phổ biến những nội dung cơ bản của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình. Theo bà Dung, bạo lực gia đình không chỉ là hành vi đánh đập, gây thương tích. Việc thường xuyên xúc phạm, đe dọa, kiểm soát tiền bạc, ngăn cản các mối quan hệ hoặc gây áp lực tinh thần cũng có thể là bạo lực. Nhiều người vẫn xem những chuyện xảy ra giữa vợ chồng là việc riêng trong nhà nên ngại tìm kiếm sự giúp đỡ, khiến mâu thuẫn kéo dài và người bị tổn thương không được bảo vệ kịp thời.
Nguyên nhân đổ vỡ: Thiếu chuẩn bị tâm lý và kỹ năng sống
Theo ông Trần Thế Cẩm, nhiều người trẻ bước vào hôn nhân khi chưa được chuẩn bị đầy đủ về tâm lý và kỹ năng sống chung. Qua thực tế tư vấn pháp luật, ông nhận thấy một bộ phận người trẻ kết hôn khi chưa có sự chuẩn bị đầy đủ về tâm lý, kiến thức pháp luật và cách tổ chức cuộc sống gia đình. Khi hai bên chưa biết cách đối thoại và kiểm soát cảm xúc, những bất đồng ban đầu về tiền bạc, chăm sóc con, quan hệ với cha mẹ hai bên hay phân chia việc nhà có thể trở thành mâu thuẫn lớn. Áp lực kinh tế, công việc không ổn định hoặc vợ chồng thường xuyên sống xa nhau cũng dễ tạo khoảng cách. Nếu thiếu sự chia sẻ và tin tưởng, quan hệ gia đình có thể dần rạn nứt.
Cần hỗ trợ từ trước và sau khi kết hôn
Để hạn chế đổ vỡ, ông Cẩm cho rằng cần tăng cường tư vấn trước hôn nhân cho thanh niên. Ngoài kiến thức về Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Trẻ em, bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực gia đình, người trẻ cần được hướng dẫn cách quản lý tiền bạc, chăm sóc con, chia sẻ việc nhà và giải quyết bất đồng. Hoạt động tuyên truyền cũng cần thay đổi để gần gũi hơn với giới trẻ, như xây dựng tình huống thực tế, video ngắn hoặc chuyên mục hỏi - đáp trên mạng xã hội. Ở khu dân cư, tổ hòa giải, hội phụ nữ, đoàn thanh niên và cán bộ địa phương cần chủ động tiếp cận, tư vấn khi nhận thấy một gia đình có dấu hiệu bất hòa. Việc hỗ trợ sớm có thể giúp các bên bình tĩnh nhìn lại vấn đề, tránh để mâu thuẫn kéo dài.
Bảo vệ nạn nhân bạo lực là ưu tiên hàng đầu
Tuy nhiên, với những trường hợp có dấu hiệu bạo lực, việc bảo vệ an toàn cho phụ nữ, trẻ em và người bị tổn thương phải được đặt lên hàng đầu. Không nên vì mong muốn giữ gìn gia đình mà ép buộc người bị bạo lực tiếp tục chịu đựng. Những trường hợp cần thiết phải được kết nối với cơ quan tư vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý và cơ quan có thẩm quyền để được hỗ trợ kịp thời.
Địa phương tăng cường tư vấn pháp luật
Bà Lê Thị Hồng Thảo, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó chủ tịch UBND phường Hội An Tây, cho biết địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với Hội Luật gia và các đơn vị chuyên môn đưa hoạt động tư vấn pháp luật đến gần người dân. Theo bà Thảo, khi người dân hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và biết nơi tìm kiếm sự hỗ trợ, những mâu thuẫn trong gia đình sẽ có cơ hội được phát hiện, giải quyết sớm hơn, hạn chế trở thành tranh chấp kéo dài. Ông Trần Thế Cẩm cho rằng phổ biến pháp luật tại khu dân cư không nên chỉ dừng lại ở việc giới thiệu các điều khoản, mà điều quan trọng là giúp người dân biết cách ứng xử trong từng tình huống, nhận diện hành vi bạo lực và tìm đúng địa chỉ hỗ trợ khi quyền lợi bị xâm phạm. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giảm số vụ việc đưa ra tòa, mà còn góp phần xây dựng những gia đình an toàn, bình đẳng, biết lắng nghe và tôn trọng lẫn nhau.
