Tại kỳ họp thứ 4 HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX ngày 14/7, phiên chất vấn về lĩnh vực đất đai đã làm rõ thực trạng hồ sơ qua dịch vụ xử lý nhanh hơn. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Quốc Việt giải thích nguyên nhân và đề ra giải pháp.
Hồ sơ qua dịch vụ được xử lý nhanh hơn
Đại biểu Trình Văn Nhã nêu thực tế: người dân tự làm thủ tục đất đai thường bị trả hồ sơ nhiều lần, trong khi hồ sơ ủy quyền cho dịch vụ ("cò") được giải quyết nhanh chóng. Ông Hoàng Quốc Việt, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết hồ sơ qua dịch vụ được chuẩn bị bài bản, đầy đủ thành phần, đúng quy định nên ít phải bổ sung, chỉnh sửa. Ngược lại, hồ sơ do người dân tự thực hiện thường thiếu hoặc chưa đúng quy định, dẫn đến phải trả lại để hoàn thiện.
Giải pháp nâng cao chất lượng xử lý hồ sơ
Ngành Nông nghiệp và Môi trường đã nhận diện bất cập và triển khai nhiều giải pháp. Sở sẽ chỉ đạo UBND các xã, phường nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ địa chính, đặc biệt tại bộ phận một cửa. Mục tiêu là kiểm soát chất lượng hồ sơ ngay từ khâu tiếp nhận, hạn chế trả hồ sơ, giảm thời gian đi lại của người dân. Ông Việt cũng đề nghị lãnh đạo địa phương quan tâm hơn đến đội ngũ cán bộ làm công tác đất đai.
Số liệu hồ sơ quá hạn và tồn đọng
Trong gần một năm qua, tổng số hồ sơ tiếp nhận là hơn 187.000, trong đó hồ sơ giải quyết chậm thực tế là hơn 2.600, chiếm tỉ lệ 1,51%. Với tỉ lệ này, Nghệ An được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá là một trong những địa phương kiểm soát tốt, có tỉ lệ hồ sơ quá hạn thấp. Hệ thống dịch vụ công trực tuyến giám sát thời gian xử lý tự động đến từng phút, nên nhiều hồ sơ chỉ trễ vài phút do yếu tố kỹ thuật. Mỗi ngày hệ thống tiếp nhận khoảng 1.200 hồ sơ, thời hạn giải quyết từ 1 đến 25 ngày. Toàn tỉnh hiện còn khoảng 10.000 hồ sơ đang xử lý trong thời hạn.
Lộ trình xử lý hơn 35.000 hồ sơ tồn đọng
Ông Việt nhấn mạnh giải pháp giải quyết hồ sơ đất tồn đọng trước ngày 30/12/2026 là nhiệm vụ trọng tâm. Sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch 965 ngày 13/12/2025. Từ 30/6/2026, các địa phương phải thống kê, phân loại hồ sơ. Hiện 130 xã phường đã thống kê: đất có giấy tờ chiếm khoảng 4%; hộ không có giấy tờ chiếm 60%; còn lại là đất vi phạm, chưa xác định chủ. Qua rà soát, xác định hơn 35.000 hồ sơ tồn đọng, phải hoàn thành trước 30/12/2026.
Nguyên nhân hồ sơ tồn đọng kéo dài
Nguyên nhân bao gồm: dữ liệu địa chính qua các thời kỳ thiếu đồng bộ, thất lạc; biến động như dồn điền đổi thửa, mở đường, sạt lở thay đổi ranh giới; vướng mắc về cơ chế, pháp luật, nhất là đất giao trái thẩm quyền chưa xây nhà trước 1/7/2014; chủ sử dụng đất đi làm ăn xa, chưa phân chia tài sản; quy định pháp luật chưa theo kịp thực tiễn; đội ngũ cán bộ cơ sở năng lực hạn chế; hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ.
Giải pháp tháo gỡ vướng mắc
Sở Nông nghiệp và Môi trường thường xuyên kiểm tra, chỉ đạo các xã, phường tháo gỡ vướng mắc về hồ sơ pháp lý, cơ sở dữ liệu, cơ chế chính sách. Sở đề nghị Đảng ủy các xã, phường thành lập Ban Chỉ đạo do Bí thư Đảng ủy làm Trưởng ban để tập trung chỉ đạo. Mục tiêu đến 30/12/2026 hoàn thành cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các trường hợp đủ điều kiện; đồng thời thực hiện đăng ký đất đai cho các trường hợp chưa đủ điều kiện. Ông Việt khẳng định: "Đăng ký đất đai là quyền, đồng thời là nghĩa vụ của người sử dụng đất và cơ quan quản lý nhà nước."
