Vào những ngày nắng nóng, nước đóng chai được tiêu thụ nhiều hơn, xuất hiện trong ô tô, cốp xe, nhà kho, tại các buổi tập thể thao và bữa tiệc. Tuy nhiên, các nhà hóa học nghiên cứu về bao bì thực phẩm đã phát hiện ra rằng chai nhựa không trơ khi ở môi trường nhiệt độ cao và ánh nắng mặt trời. Các chất trong nhựa, bao gồm cả kim loại antimon dùng làm chất xúc tác trong sản xuất nhựa, có thể dịch chuyển vào chất lỏng bên trong.
Mối liên hệ giữa nhiệt độ và sự dịch chuyển hóa chất
Birgit Geueke, thuộc tổ chức phi lợi nhuận Diễn đàn Bao bì Thực phẩm, cho biết: “Có một mối liên hệ trực tiếp giữa tốc độ dịch chuyển của chất hóa học và nhiệt độ”, dẫn một nghiên cứu năm 2008. Các chất khác, bao gồm bisphenol A (BPA), cũng được tìm thấy rò rỉ vào nước đóng chai khi nhiệt độ tăng. Olwenn Martin, phó giáo sư về sức khỏe và môi trường tại Đại học London (UCL), nhận xét: “Nó không nên xuất hiện ở đó - ngành công nghiệp liên tục nói với chúng ta rằng nó không nên ở đó - nhưng nó đang được đo lường thấy”.
Chai nhựa PET và các chất phụ gia
Nhiều chai nước nhựa sử dụng một lần được làm bằng polyethylene terephthalate (PET), một loại nhựa có thể tái chế. Tuy nhiên, Eleni Iacovidou, giảng viên cao cấp về quản lý môi trường tại Đại học Brunel London, giải thích: chai nước được làm từ nhiều thứ chứ không chỉ polymer nhựa, mà còn có chất phụ gia. Trong bài báo năm 2022, bà và đồng nghiệp xem xét bằng chứng về sự rò rỉ vào đồ uống trong chai PET. Một số nhóm nghiên cứu quan sát thấy các chất dịch chuyển vào chất lỏng, mặc dù số lượng khác nhau và tác động sức khỏe chưa rõ. Bà nói: “Thực tế là chúng ta không nên để các chai PET tiếp xúc với nhiệt độ cao và ánh nắng mặt trời”.
Ảnh hưởng sức khỏe của nước từ chai nhựa nóng
Các nghiên cứu đã phát hiện nhiều hóa chất khác nhau rò rỉ từ hộp nhựa vào thực phẩm hoặc đồ uống. Một số hóa chất, như este phthalate gây rối loạn nội tiết, có hại cho sức khỏe, trong khi những hóa chất khác chưa rõ tác động. Iacovidou cho biết: “Chúng ta thiếu bằng chứng về tác động tích tụ của các hóa chất này trong cơ thể con người. Cũng có mối quan hệ hiệp lực với các hóa chất khác, vì vậy để liên kết với các tác động sức khỏe cụ thể - chúng ta vẫn chưa đạt đến mức đó.” Các chuyên gia cho biết họ đang hạn chế thực phẩm và đồ uống đựng trong nhựa bất cứ khi nào có thể, đặc biệt tránh làm nóng chúng. Martin lưu ý: “Nước sốt cà chua hoặc nước ép trái cây sẽ thúc đẩy một số hợp chất và tăng sự rò rỉ; nhiệt độ sẽ làm tăng sự rò rỉ. Nhưng bạn cũng có các thành phần chất béo có thể làm tăng sự rò rỉ của các hợp chất khác.”
Cách bảo quản nước đóng chai tốt nhất
Iacovidou khuyên nước đóng chai nên được giữ ở nơi mát mẻ và tối. Ngay cả trong tủ đựng đồ, nhiệt độ vẫn có thể tăng lên mức khuyến khích sự dịch chuyển chất. Hiệp hội Nước đóng chai Quốc tế trong tờ thông tin dành cho người tiêu dùng “khuyên người tiêu dùng nên bảo quản nước đóng chai ở nhiệt độ phòng hoặc mát hơn, tránh ánh nắng trực tiếp.” Trong các thử nghiệm, một số chất bắt đầu dịch chuyển ở khoảng 20°C (68°F), trong khi những chất khác di động mạnh hơn trên 30-40°C (86-104°F). Iacovidou cho biết: “Ở phạm vi này… chúng ta bắt đầu có sự dịch chuyển của các hóa chất.” Bản thân bà sử dụng chai kim loại để mang nước, và Martin cũng vậy. Martin kết luận: “Nếu mọi người có thể tránh đặt bất cứ thứ gì bằng nhựa dưới ánh nắng mặt trời gay gắt, đặc biệt là với kiểu thời tiết mà chúng ta đang có vào lúc này, thì đó là một động thái tốt.”
