Bộ Xây dựng vừa công bố dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, trong đó đề xuất quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư. Theo đó, thời hạn sở hữu nhà chung cư được xác định theo thời hạn sử dụng công trình, ghi rõ trong giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở.
Nội dung đề xuất
Dự thảo nêu rõ, thời hạn sở hữu nhà chung cư được xác định theo thời hạn sử dụng công trình và được ghi trong giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở. Khi hết thời hạn, việc gia hạn hoặc phá dỡ, xây dựng lại sẽ do các chủ sở hữu quyết định theo quy định của pháp luật.
Theo Bộ Xây dựng, quy định này nhằm giải quyết các vấn đề tồn tại lâu nay như chất lượng nhà chung cư xuống cấp, khó khăn trong việc bảo trì, cải tạo hoặc phá dỡ xây dựng lại. Việc xác định thời hạn sở hữu sẽ giúp người dân có kế hoạch sử dụng, bảo trì nhà ở phù hợp.
Phản ứng của chuyên gia và người dân
Nhiều chuyên gia bất động sản cho rằng, đề xuất này sẽ tác động lớn đến thị trường nhà ở, đặc biệt là phân khúc chung cư. Một số ý kiến lo ngại rằng quy định này có thể làm giảm giá trị nhà chung cư, gây khó khăn cho người mua nhà lần đầu. Tuy nhiên, cũng có ý kiến ủng hộ, cho rằng đây là cách để quản lý chất lượng nhà ở và tránh tình trạng xuống cấp kéo dài.
Ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, nhận định: "Việc quy định thời hạn sở hữu chung cư là cần thiết, nhưng cần có lộ trình và quy định chi tiết để tránh gây sốc cho thị trường."
So sánh với quy định hiện hành
Hiện nay, Luật Nhà ở năm 2014 quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư là ổn định, lâu dài, chỉ chấm dứt khi nhà bị phá dỡ hoặc có quyết định thu hồi đất. Dự thảo mới sẽ thay đổi căn bản nguyên tắc này, đưa ra thời hạn cụ thể dựa trên tuổi thọ công trình.
Bộ Xây dựng cho biết, thời hạn sử dụng công trình được xác định theo quy định của pháp luật về xây dựng, thường từ 50 đến 100 năm tùy loại công trình. Sau thời hạn này, nếu công trình còn đảm bảo an toàn, chủ sở hữu có thể xin gia hạn.
Dự kiến lộ trình áp dụng
Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 5 (tháng 5/2025) và thông qua tại kỳ họp thứ 6 (tháng 10/2025). Nếu được thông qua, luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân về dự thảo này trước khi hoàn thiện trình Chính phủ. Các ý kiến góp ý có thể gửi về Bộ Xây dựng trước ngày 15/4/2025.
Tác động đến thị trường bất động sản
Giới chuyên gia dự báo, nếu quy định được áp dụng, giá chung cư cũ có thể giảm do thời hạn sở hữu bị rút ngắn, trong khi chung cư mới với thời hạn dài hơn sẽ có giá cao hơn. Điều này có thể tạo ra sự phân hóa rõ rệt trên thị trường.
Theo số liệu từ Bộ Xây dựng, hiện cả nước có khoảng 2.500 chung cư cũ, trong đó nhiều công trình đã xuống cấp nghiêm trọng. Việc quy định thời hạn sở hữu sẽ thúc đẩy quá trình cải tạo, xây dựng lại các chung cư này.
