Kể từ ngày 17 tháng 1 năm 2025, lao động nữ khi sinh con thứ hai sẽ được hưởng chế độ nghỉ thai sản kéo dài 7 tháng, theo quy định mới tại Nghị định 178/2024/NĐ-CP do Chính phủ ban hành. Đây là một trong những chính sách nhằm khuyến khích tăng tỷ lệ sinh và hỗ trợ người lao động trong bối cảnh già hóa dân số.
Chi tiết về thời gian nghỉ thai sản
Theo Nghị định 178/2024/NĐ-CP, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 7 tháng, thay vì 6 tháng như quy định hiện hành. Thời gian nghỉ bao gồm cả trước và sau khi sinh, với điều kiện người lao động phải đáp ứng đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo luật định.
Chế độ này áp dụng cho tất cả lao động nữ làm việc theo hợp đồng lao động, không phân biệt khu vực nhà nước hay tư nhân. Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cho biết: “Chính sách này thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với phụ nữ mang thai, đặc biệt là những người sinh con thứ hai, góp phần nâng cao chất lượng dân số.”
Mục tiêu và tác động của chính sách
Nghị định được ban hành trong bối cảnh tỷ lệ sinh ở Việt Nam đang có xu hướng giảm. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, tổng tỷ suất sinh năm 2023 chỉ đạt 1,96 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế 2,1 con. Việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản cho lao động nữ sinh con thứ hai được kỳ vọng sẽ khuyến khích các gia đình sinh thêm con, đồng thời giúp người mẹ có thêm thời gian chăm sóc sức khỏe và nuôi dưỡng trẻ sơ sinh.
Chính sách cũng nhằm giảm áp lực cho các bà mẹ khi phải cân bằng giữa công việc và gia đình. Ông Nguyễn Văn A, chuyên gia nhân khẩu học, nhận định: “Việc tăng thời gian nghỉ thai sản sẽ giúp lao động nữ có thêm thời gian phục hồi sức khỏe, từ đó nâng cao năng suất lao động sau khi quay trở lại làm việc.”
Điều kiện hưởng chế độ
Để được hưởng chế độ nghỉ thai sản 7 tháng, lao động nữ cần đáp ứng các điều kiện sau: đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh; hoặc đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 12 tháng trở lên nếu sinh con sau khi nghỉ việc. Trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản tối đa là 7 tháng, không tính thời gian nghỉ dưỡng sức sau sinh.
Nghị định cũng quy định rõ rằng lao động nữ sinh con thứ hai được hưởng nguyên lương và các khoản phụ cấp theo hợp đồng lao động trong thời gian nghỉ. Quỹ bảo hiểm xã hội sẽ chi trả trợ cấp thai sản theo mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm của 6 tháng trước khi nghỉ việc.
Phản ứng từ người lao động và doanh nghiệp
Chị Trần Thị B, một công nhân tại Khu công nghiệp Bắc Thăng Long, chia sẻ: “Tôi rất vui khi nghe tin này vì tôi đang có kế hoạch sinh con thứ hai. Thời gian nghỉ 7 tháng sẽ giúp tôi yên tâm hơn trong việc chăm con nhỏ.” Tuy nhiên, một số doanh nghiệp bày tỏ lo ngại về chi phí lao động tăng. Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp TP Hồ Chí Minh cho biết: “Chúng tôi ủng hộ chính sách nhưng cần có cơ chế hỗ trợ để giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.”
Chính phủ cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh các chính sách liên quan để đảm bảo hài hòa lợi ích giữa người lao động và doanh nghiệp. Nghị định 178/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 17 tháng 1 năm 2025, áp dụng cho các trường hợp sinh con từ thời điểm này trở đi.
