Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết, toàn tỉnh hiện có 1.529 tổ hợp tác với hơn 24.000 thành viên; 455 hợp tác xã và quỹ tín dụng nhân dân đang hoạt động, thu hút hơn 86.000 thành viên. Nhiều đơn vị đã mạnh dạn ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, tham gia chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), xây dựng vùng nguyên liệu tập trung và liên kết tiêu thụ sản phẩm cho thành viên. Đây là sự thay đổi tư duy sản xuất của nông dân từ manh mún sang liên kết, từ nhỏ lẻ sang chuỗi giá trị.
Chuyển đổi tư duy sản xuất nhờ liên kết
Thành viên Tổ hội nghề nghiệp trồng mãng cầu xã Tân Phú Lê Quan Phú chia sẻ, trước đây, gia đình trồng mãng cầu dựa vào kinh nghiệm cho nên đầu ra không ổn định. Từ khi tham gia tổ hội nghề nghiệp, được hướng dẫn kỹ thuật, kinh nghiệm và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Nhờ đó, năng suất và chất lượng trái chín nâng lên rõ rệt, thu nhập ổn định và tự tin tham gia các mô hình liên kết sản xuất. Những mô hình liên kết sản xuất hiệu quả đang ngày càng được nhân rộng trên địa bàn tỉnh Tây Ninh. Từ nền tảng các chi hội, tổ hội nghề nghiệp, các cấp Hội Nông dân đã hỗ trợ thành lập 49 hợp tác xã với 693 thành viên; 628 tổ hợp tác với hơn 31.500 thành viên tham gia phát triển kinh tế tập thể ở cơ sở.
Mô hình liên kết '4+1' và '5+1' hiệu quả
Một trong những điểm sáng nổi bật là mô hình liên kết “4+1” tại Hợp tác xã nông nghiệp Mỹ Thạnh. Mô hình gồm chi bộ, Chi hội Nông dân nghề nghiệp, hợp tác xã, doanh nghiệp và hội viên nông dân. Trong đó, chi bộ giữ vai trò lãnh đạo, định hướng; chi hội nghề nghiệp tập hợp, vận động hội viên; hợp tác xã tổ chức sản xuất và kết nối thị trường; doanh nghiệp hỗ trợ đầu vào và bao tiêu sản phẩm; còn nông dân là chủ thể trực tiếp sản xuất. Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã nông nghiệp Mỹ Thạnh Nguyễn Quốc Cường cho biết, việc xây dựng hợp tác xã trên nền tảng chi hội nghề nghiệp giúp công tác tập hợp thành viên thuận lợi hơn, đồng thời tạo điều kiện triển khai đồng bộ các quy trình sản xuất. Nhờ vậy, đơn vị có thể mở rộng vùng nguyên liệu, ký kết hợp đồng tiêu thụ ổn định với doanh nghiệp và nâng cao giá trị nông sản. Không chỉ dừng lại ở mô hình 4+1, nhiều địa phương còn triển khai các mô hình 5+1 với sự tham gia của ngân hàng, nhà khoa học và chính quyền địa phương. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể đã góp phần hình thành chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ, giảm chi phí đầu vào, nâng cao chất lượng sản phẩm và hạn chế rủi ro thị trường.
Hỗ trợ vốn và chuyển đổi số
Cùng với việc tổ chức lại sản xuất, các cấp Hội Nông dân còn tích cực hỗ trợ hội viên tiếp cận nguồn vốn và tiến bộ khoa học-kỹ thuật. Hiện tại tổng dư nợ nhận ủy thác qua các ngân hàng đạt hàng nghìn tỷ đồng; nguồn vốn quỹ hỗ trợ nông dân các cấp đạt hơn 205 tỷ đồng. Nguồn lực này đã giúp nhiều hộ nông dân mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư công nghệ mới và tham gia các mô hình kinh tế tập thể. Cùng với đó, phong trào chuyển đổi số trong nông nghiệp từng bước lan tỏa mạnh mẽ, giúp nhiều nông dân khai thác hiệu quả các nền tảng số để quảng bá sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và quản lý sản xuất.
Vai trò của chi hội, tổ hội nghề nghiệp
Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Nguyễn Thanh Tùng khẳng định: Phát triển kinh tế tập thể và xây dựng chi hội, tổ hội nghề nghiệp có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ. Chi hội, tổ hội nghề nghiệp là môi trường tập hợp nông dân theo ngành nghề, tạo tiền đề để hình thành hợp tác xã. Ngược lại, hợp tác xã hoạt động hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt Hội và tăng tính gắn kết của hội viên. Ở đâu xây dựng tốt chi hội, tổ hội nghề nghiệp thì ở đó việc phát triển hợp tác xã thuận lợi hơn, đây là giải pháp quan trọng để tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao thu nhập cho nông dân và góp phần xây dựng nông thôn mới.
Khó khăn và định hướng phát triển
Bên cạnh những kết quả đạt được, khu vực kinh tế tập thể của tỉnh vẫn còn không ít khó khăn. Phần lớn hợp tác xã có quy mô nhỏ; năng lực quản trị chưa đồng đều; việc tiếp cận đất đai, nguồn vốn tín dụng còn hạn chế; khả năng ứng dụng khoa học-công nghệ và chuyển đổi số chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm ở một số nơi còn thiếu bền vững; số lượng doanh nghiệp tham gia liên kết chưa nhiều. Nhận diện rõ những khó khăn này, lãnh đạo tỉnh Tây Ninh xác định tiếp tục đồng hành cùng khu vực kinh tế tập thể với phương châm “Đối thoại thực chất-Đồng hành trách nhiệm-Tháo gỡ kịp thời-Phát triển bền vững”. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Hẳn nhấn mạnh: Tỉnh xác định phát triển kinh tế tập thể là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; đồng hành cùng cộng đồng hợp tác xã và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Tây Ninh tập trung xây dựng các hợp tác xã gắn với sản phẩm chủ lực và chuỗi giá trị; đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; nâng cao năng lực quản trị; phát huy vai trò đại diện, hỗ trợ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các hợp tác xã, trở thành động lực trong xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.
