Tại khu dân cư Sơn Bắc, thành phố Vô Tích, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, một chiến dịch giảm cân đặc biệt đang gây sốt trên mạng xã hội. Với khẩu hiệu "Giảm bao nhiêu mỡ, nhận bấy nhiêu thịt bò", chương trình khuyến khích người dân cải thiện sức khỏe, giảm béo phì và xây dựng lối sống lành mạnh.
Cơ chế thưởng độc đáo
Điểm nhấn của chiến dịch nằm ở phần thưởng vô cùng thực tế: người tham gia giảm được bao nhiêu cân sẽ nhận lại lượng thịt bò tương ứng. Cụ thể, cứ giảm 0,5 kg cân nặng, cư dân đổi lấy 0,5 kg thịt bò không xương hoặc khoảng 1,5 kg xương bò. Những người đạt thành tích tốt hơn còn nhận được các phần thịt đắt tiền như lưỡi bò, đuôi bò hay nội tạng bò – vốn được xem là thực phẩm cao cấp tại Trung Quốc.
Tổng lượng cân nặng tối đa được quy đổi là 10 kg, đồng nghĩa người giảm nhiều nhất có thể mang về số thịt bò trị giá không nhỏ.
Phản ứng của cộng đồng
Ngay sau khi thông tin xuất hiện trên mạng xã hội, chương trình tạo nên cơn sốt tại địa phương. Chỉ trong ba ngày kể từ lúc mở đăng ký vào ngày 9 tháng 3, hơn 2.400 người đã tham gia. Trên Weibo, nhiều cư dân mạng hài hước bình luận rằng họ "muốn chuyển đến sống ở khu này" chỉ để tham gia chiến dịch.
Một người viết: "Lần đầu tiên thấy giảm cân mà phần thưởng thực tế đến vậy". Trong khi đó, người khác đùa rằng: "Giảm mỡ xong lại được ăn thịt bò, đúng là động lực hoàn hảo".
Điều kiện tham gia
Không phải ai cũng có thể tham gia. Ban tổ chức đặt ra các tiêu chuẩn nhất định nhằm hướng đến nhóm cần giảm cân thực sự. Người đăng ký phải có chỉ số BMI trên 23. BMI (Body Mass Index) thường dùng để đánh giá cân nặng có phù hợp với chiều cao không. Nếu BMI vượt mức 23, cơ thể đã bắt đầu rơi vào nhóm thừa cân theo tiêu chuẩn người châu Á. Ngoài ra, nữ giới cần có vòng eo trên 80 cm, nam giới trên 90 cm. Sau khi đăng ký, mỗi người được đo cân nặng, ghi nhận chỉ số sức khỏe và lập hồ sơ theo dõi riêng.
Hành trình giảm cân dự kiến kéo dài đến cuối năm nay. Trong thời gian đó, cư dân được khuyến khích tập luyện thể thao, kiểm soát chế độ ăn và duy trì sinh hoạt khoa học.
Quy định nghiêm ngặt
Dù mang tính vui vẻ, chương trình đi kèm các quy định khá nghiêm ngặt. Chính quyền địa phương nhấn mạnh người tham gia phải giảm cân bằng phương pháp lành mạnh, tuyệt đối không lạm dụng thuốc giảm cân, nhịn ăn cực đoan hay sử dụng biện pháp nguy hiểm cho sức khỏe. Nếu xảy ra vấn đề sức khỏe do giảm cân thiếu khoa học, người tham gia tự chịu trách nhiệm.
Nguyên nhân tăng cân: Lối sống hiện đại
Chiến dịch "đổi mỡ lấy thịt bò" xuất hiện trong bối cảnh Trung Quốc lo ngại về tình trạng thừa cân, béo phì gia tăng nhanh. Nhiều chuyên gia cho rằng sự gia tăng này không chỉ đến từ chuyện ăn nhiều hơn, mà còn phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ trong lối sống hiện đại.
Tại các đô thị lớn ở Trung Quốc cũng như nhiều quốc gia châu Á, nhịp sống bận rộn khiến nhiều người hình thành thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh. Thời gian làm việc kéo dài, áp lực công việc cao và sự phụ thuộc vào thiết bị điện tử khiến con người ngày càng ít vận động. Nhiều người dành phần lớn thời gian ngồi làm việc, học tập hoặc sử dụng điện thoại, máy tính. Sau giờ làm, thay vì vận động thể chất, họ tiếp tục giải trí bằng cách nằm xem video, chơi game hoặc lướt mạng xã hội. Thiếu hoạt động thể lực kéo dài khiến cơ thể tiêu hao ít năng lượng, trong khi lượng calo nạp vào vẫn cao, dẫn đến tích tụ mỡ thừa.
Văn hóa đồ ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn cũng là nguyên nhân lớn. Năm 2024, Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc cùng nhiều cơ quan triển khai kế hoạch quản lý cân nặng kéo dài ba năm trên toàn quốc, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về dinh dưỡng, vận động và phòng ngừa bệnh liên quan đến béo phì.
Theo nhiều báo cáo y tế, tỷ lệ thừa cân ở người trưởng thành tăng mạnh, đặc biệt tại các đô thị lớn, nơi lối sống ít vận động và thói quen ăn uống nhiều dầu mỡ phổ biến. Các món ăn nhiều dầu mỡ, nhiều đường, trà sữa, nước ngọt có gas hay đồ ăn khuya dần trở thành thói quen của giới trẻ thành thị. Nhiều người có xu hướng ăn theo cảm xúc, ăn để giải tỏa căng thẳng hoặc bỏ bữa rồi ăn bù vào cuối ngày.
Tình trạng thiếu ngủ và sinh hoạt thất thường cũng góp phần. Các nghiên cứu cho thấy ngủ muộn, ngủ không đủ giấc có thể rối loạn hormone kiểm soát cảm giác đói và no, khiến con người dễ thèm ăn, đặc biệt là các món nhiều đường và tinh bột.
Ngoài yếu tố thể chất, sức khỏe tinh thần ảnh hưởng đáng kể đến cân nặng. Căng thẳng kéo dài, áp lực tài chính, học tập hay công việc có thể khiến nhiều người rơi vào trạng thái "stress eating" – ăn uống mất kiểm soát để giải tỏa cảm xúc.
Xu hướng chiến dịch giảm cân có thưởng
Không riêng Giang Tô, nhiều địa phương khác ở Trung Quốc cũng nghĩ ra các chiến dịch giảm cân "có thưởng" sáng tạo. Có nơi thưởng khoai tây, nơi khác đổi số cân nặng giảm được lấy kiwi, tôm hùm hoặc thực phẩm đắt tiền. Các chương trình này đánh vào tâm lý thích phần thưởng trực tiếp và tạo cảm giác vui vẻ thay vì biến việc giảm cân thành áp lực.
Nhiều chuyên gia cho rằng các chiến dịch này có thể tạo động lực ban đầu hiệu quả, đặc biệt với những người thường bỏ cuộc giữa chừng. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống và tập luyện đúng cách, lâu dài thay vì chạy theo phần thưởng ngắn hạn.
