Nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập Vinamilk, bà Mai Kiều Liên - Anh hùng Lao động, Thành viên HĐQT, Tổng giám đốc - đã có cuộc trò chuyện về chặng đường đã qua, những quyết định bước ngoặt và khát vọng đưa dinh dưỡng chất lượng đến mọi người dân Việt Nam.
Hành trình nửa thế kỷ và niềm tự hào
Bà Mai Kiều Liên chia sẻ: “Thật tâm, tôi rất tự hào! Tự hào vì những gì mình đã dốc sức theo đuổi, những điều mình tâm huyết suốt 50 năm đã tạo nên thành quả hôm nay. Tôi cũng tự hào vì đã cùng nhiều thế hệ Vinamilk xây dựng nên một tập thể đoàn kết, bản lĩnh và không ngừng tiến về phía trước.”
Khởi đầu từ ba nhà máy sữa tiếp quản sau chiến tranh năm 1976, Vinamilk gần như không có gì trong tay: nguồn nguyên liệu phụ thuộc nhập khẩu, cơ sở vật chất thiếu thốn, quy mô nhỏ. Đến nay, Vinamilk đã trở thành doanh nghiệp sữa hàng đầu Việt Nam, sản phẩm có mặt tại 65 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thương hiệu được định giá gần 3 tỉ USD, nằm trong Top 36 doanh nghiệp sữa lớn nhất thế giới và đứng Top 1 Thương hiệu sữa tiềm năng nhất toàn cầu. Vinamilk cũng là đại diện duy nhất của ngành sữa Việt Nam 3 năm liên tiếp góp mặt trong bảng xếp hạng Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á (Fortune Southeast Asia 500).
Bà Mai Kiều Liên nhấn mạnh niềm hạnh phúc khi ngành sữa mang giá trị nhân văn. Sau chiến tranh, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em ở Việt Nam rất cao, khoảng 50-60% (giai đoạn 1975-1977). Nhờ sữa và dinh dưỡng, các thế hệ trẻ Việt Nam đã cao lớn hơn, và Vinamilk tự hào góp phần nâng cao tầm vóc người Việt.
Ba yếu tố giúp Vinamilk đứng vững
Theo bà Mai Kiều Liên, một doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển bền vững phải hội đủ ba yếu tố: chất lượng, giá thành và dịch vụ. Đó là “cái kiềng ba chân” giúp doanh nghiệp đứng vững trong cơ chế thị trường. Ở Vinamilk, chúng tôi luôn tâm niệm: “Thực phẩm đi vào cơ thể người là không có cơ hội sửa sai.”
Bà cũng cho rằng yếu tố quan trọng để có vị thế hôm nay là tinh thần “đi tắt, đón đầu”. Việt Nam bước ra từ chiến tranh với xuất phát điểm thấp, nhiều ngành thiếu công nghệ, nguồn lực và kinh nghiệm quản trị. Nhiều doanh nghiệp sữa hàng đầu thế giới mất 200-300 năm để xây dựng vị thế, nhưng Vinamilk chọn học những gì tiên tiến nhất để rút ngắn hành trình xuống chỉ còn vài thập niên.
Bà trân trọng những chủ trương đổi mới và hội nhập của Đảng và Nhà nước, tạo môi trường để Vinamilk phát triển. Doanh nghiệp phải biết nắm bắt cơ hội, biến thành năng lực cạnh tranh và kết quả thực tế.
Từ lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước đến “nữ tướng” thương trường
Bà Mai Kiều Liên cho biết thành công nhờ kiến thức. Bà may mắn được học đúng ngành sữa và có cơ hội đi nhiều nước để học về công nghệ, quản trị và xu hướng mới. “Càng đi nhiều, tôi càng nhận ra người Việt Nam không hề kém ai. Muốn làm bất cứ điều gì cũng phải bắt đầu từ kiến thức. Kiến thức phải đủ sâu để hiểu bản chất, đủ rộng để nhìn thấy cơ hội và đủ chắc để đưa ra quyết định.” Khi có kiến thức sẽ có tự tin, dám đi con đường độc lập, tự chủ. Đó là kim chỉ nam để Vinamilk chọn đứng độc lập phát triển thay vì liên doanh.
Yếu tố thứ hai là tính cách. Bà vốn không thích trì trệ, một khi làm là làm đến cùng. Tính cách đó hình thành trong thời gian khó của chiến tranh, từ những công việc như kiếm củi, đào hầm, trồng lúa. Ý chí khắc phục khó khăn hình thành từ đó, nên bà luôn nghĩ không có gì là không làm được.
Áp lực chuyển giao thế hệ
Bà Mai Kiều Liên thừa nhận áp lực cho thế hệ sau là có, nhưng Vinamilk không xây dựng dựa trên một người mà dựa trên tập thể. Nhiều lãnh đạo hiện nay gắn bó từ khi mới ra trường, cùng trưởng thành, chia sẻ mục đích chung. Theo bà, áp lực lớn nhất của người kế nhiệm là tạo được sự tin tưởng từ tập thể rằng mình lãnh đạo công tâm, có năng lực và mang lại hiệu quả.
Bà đã tái cấu trúc từ năm 2022 đến năm 2026 để chuẩn bị cho sự chuyển giao thế hệ mới. Bà tin tưởng vào lực lượng trẻ: được đào tạo bài bản hơn, tiếp cận công nghệ nhanh hơn, có nhiều cơ hội học hỏi. “Thế hệ chúng tôi đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử 50 năm. Bây giờ phải trao lại cho lực lượng trẻ. Tôi nghỉ thì vẫn đứng đằng sau cố vấn, sẵn sàng giúp đỡ.”
Sứ mệnh không thay đổi
Sứ mệnh của Vinamilk 50 năm qua và 50 năm tới vẫn không thay đổi: mang đến những sản phẩm sữa chất lượng tốt nhất để phục vụ sức khỏe cộng đồng. Với nền tảng vững chắc và cơ ngơi hiện tại, bà tin rằng Vinamilk sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, nâng cao chuẩn mực chất lượng, dinh dưỡng và phát triển bền vững. “Chúng tôi luôn phụng sự khát vọng Việt, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước và khẳng định vị thế thương hiệu Việt trên bản đồ thế giới.”
Bà Mai Kiều Liên là nữ doanh nhân hiếm hoi 7 lần được Forbes Asia và Forbes Việt Nam vinh danh “Top 50 nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á”, là người phụ nữ Việt Nam duy nhất nhận giải thưởng “Thành tựu trọn đời” năm 2018, liên tiếp góp mặt trong danh sách “Top 100 phụ nữ quyền lực nhất châu Á” của Fortune.
