Bản Ó, Thanh Hóa: Hơn 50 Hộ Dân Sống Trong Bóng Tối Suốt Nhiều Năm Sắp Có Điện Lưới
Nằm sát Quốc lộ 16, xã Yên Nhân, tỉnh Thanh Hóa, giao thông thuận tiện, nhưng bản Ó vẫn chìm trong cảnh không có điện lưới suốt nhiều năm qua. Trong khi các thôn bản xung quanh dần đổi mới với ánh đèn điện sáng rực mỗi tối, hơn 50 hộ dân nơi đây vẫn phải sống dựa vào ánh đèn dầu, lửa bếp hoặc những chiếc máy tuabin nhỏ đặt dưới suối. Ánh sáng từ đèn điện trở thành thứ xa xỉ đối với người dân bản Ó.
Cuộc Sống Trong Bóng Tối Và Những Khó Khăn Chồng Chất
Những ngày cận Tết, đào và mận rừng đã nở rực trên triền núi, nhưng trong các nếp nhà sàn ở bản Ó vẫn là vẻ trầm lặng quen thuộc. Cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào rừng, với các hoạt động thu hái măng, lá dong, phong lan và cây thuốc. Thu nhập bấp bênh, việc thiếu điện càng khiến sinh hoạt hàng ngày và phát triển kinh tế thêm phần khó khăn.
Chiều muộn, ông Lang Văn Ót, 67 tuổi, lúi húi sửa lại chiếc bóng đèn chập chờn treo giữa nhà. Hai vợ chồng ông sống gần suối nên được con trai cho kéo nhờ dây điện từ máy tuabin. "Những hôm mưa bão, nước lớn cuốn trôi máy là chịu hẳn, phải thắp đèn dầu. Mùa cạn nước cũng không có điện, chỉ đủ thắp cái bóng cho đỡ tối chứ không dùng được gì thêm", ông chia sẻ.
Với những hộ ở sâu trong núi, cách xa con suối, ánh sáng từ máy phát nhỏ ấy cũng là điều xa xỉ. Gia đình chị Ma Thị Tiết, 33 tuổi, thuộc diện nghèo nhất bản. Trong căn nhà gió lùa bốn phía, mỗi tối chị nhóm lửa giữa nhà để lấy ánh sáng. Cơm nước xong, cả nhà đi ngủ sớm chờ trời sáng. Hai con nhỏ đang tuổi đi học chưa từng có một góc bàn học đúng nghĩa vì không có điện.
"Các cháu chỉ học nhờ ánh lửa hoặc tranh thủ ban ngày. Đến đèn dầu cũng thiếu", chị Tiết nói với vẻ xót xa. Căn nhà sàn của ông Lê Văn Phú, 63 tuổi, cũng phần nhiều chìm trong bóng tối. Ông ốm đau, nằm một chỗ nhiều năm nay. Những hôm máy tuabin nhà hàng xóm hoạt động tốt, ông mới được "hưởng ké" chút ánh sáng. "Cả đời chưa biết cái quạt máy hay xem tivi là gì", ông thổ lộ.
Nỗ Lực Tự Thân Và Những Giải Pháp Tạm Thời
Dọc Quốc lộ 16, một vài hộ có điều kiện hơn cũng không khá hơn về điện lưới. Nhà ông Nguyễn Trọng Luận khang trang nhất khu, sống bằng nghề bán tạp hóa. Nhu cầu điện phục vụ kinh doanh lớn nhưng nhiều năm qua vẫn bất lực. "Muốn mở rộng buôn bán mà không có điện thì chịu. Tủ lạnh, tivi cũng không dùng được", ông nói.
Các hộ sống ven suối thì sử dụng máy tuabin để phát điện thắp sáng. Thương bố mẹ sống trong cảnh tối tăm, con trai ông Luận đã đầu tư gần 80 triệu đồng lắp hệ thống điện năng lượng mặt trời. Nhờ đó, gia đình có thể thắp sáng và sạc điện thoại, song vẫn không đủ để vận hành thiết bị công suất lớn. "Mấy ngày mưa là hết điện, lại tối", ông cho biết.
Ông Trần Ngọc Cư, trưởng khu Ó, cho biết, nhiều năm không có điện, bà con khó phát triển kinh tế. Hơn 50% dân trong khu thuộc hộ nghèo và cận nghèo. Theo lãnh đạo UBND xã Yên Nhân, việc hơn 50 hộ dân làng Ó chưa có điện lưới suốt nhiều năm là một thiệt thòi lớn. Sau khi rà soát, địa phương đã báo cáo lên cấp trên và được tỉnh chỉ đạo ngành điện đầu tư trong năm 2026.
Tin Vui Đến Vào Dịp Cận Tết: Điện Lưới Quốc Gia Về Bản
Đến nay, 22 cột điện đã được dựng, trạm biến áp hoàn thiện. Ông Trịnh Thanh Hải, Đội trưởng Đội quản lý điện lực khu vực Thường Xuân, cho biết, lưới điện đã kéo tới thôn Ó và ngày 7/2 sẽ đóng điện. Sau đó, ngành điện sẽ hướng dẫn người dân kéo dây vào từng hộ.
Tin vui ấy đến với bản Ó khi Tết đang cận kề. Sau nhiều năm sống nhờ ánh lửa, ánh đèn dầu và dòng suối nhỏ, người dân nơi đây sắp được chạm tới nguồn sáng ổn định của điện lưới quốc gia. Ánh điện không chỉ xua tan bóng tối trong từng căn nhà sàn, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận thông tin, học tập cho trẻ nhỏ, mở rộng sản xuất, kinh doanh cho người lớn – một bước đi quan trọng trên hành trình thoát nghèo của bản vùng cao từng bị "bỏ quên" bên quốc lộ.
