Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cho biết bột sắn dây được chế biến từ củ cây sắn dây (Pueraria montana var thomsonii). Vào những ngày nắng nóng đỉnh điểm, một cốc bột sắn dây mang lại cảm giác dễ chịu, giải nhiệt. Trong ký ức nhiều thế hệ, lọ bột sắn dây gần như nhu yếu phẩm không thể thiếu khi mùa hè đến.
Thành phần dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe
Về mặt dinh dưỡng và y học, thành phần chính của bột sắn dây là tinh bột rất dễ tiêu hóa. Ngoài ra, củ sắn dây còn chứa các hợp chất isoflavon quý như puerarin, daidzein và daidzin. Tiến sĩ Phương thông tin thêm, các nghiên cứu khoa học gần đây chỉ ra các hợp chất này có hoạt tính chống oxy hóa, hỗ trợ hệ tuần hoàn, bảo vệ mạch máu, đồng thời tham gia vào cơ chế chuyển hóa đường và lipid.
Trong y học cổ truyền, vị thuốc này còn gọi là cát căn, thường được ứng dụng để thanh nhiệt, hỗ trợ hạ sốt, trị khát nước hoặc làm dịu triệu chứng cảm nắng. Nhiều người truyền tai uống bột sắn dây giúp “mát gan” và “thải độc gan”, nhưng Tiến sĩ Phương lưu ý gan không phải bộ phận có thể “nóng” hay “mát” theo nghĩa đơn thuần.
Quan điểm chuyên gia về tác dụng thải độc
“Cảm giác dễ chịu sau khi uống bột sắn dây có thể do cơ thể được bổ sung nước, tinh bột dễ hấp thu và một số hợp chất sinh học có hoạt tính chống oxy hóa. Do đó, người tiêu dùng có thể coi bột sắn dây là một phần của chế độ ăn lành mạnh nhưng không nên xem là thức uống có thể thải độc gan hay chữa các bệnh về gan”, Tiến sĩ Phương nhấn mạnh.
Ba nhóm người cần thận trọng khi sử dụng
Dù bột sắn dây là thức uống giải nhiệt tốt, Tiến sĩ Phương chỉ ra ba nhóm người không nên sử dụng:
- Người hay bị lạnh bụng, dễ tiêu chảy hoặc có cơ địa hàn: Theo kinh nghiệm dân gian và y học cổ truyền, sắn dây có tính mát sâu. Những người thuộc thể trạng trên nếu uống bột sắn dây sống dễ dẫn đến đầy bụng, đau bụng quặn thắt hoặc đi ngoài phân lỏng, ảnh hưởng xấu tới hệ tiêu hóa.
- Người có hệ tiêu hóa yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ và người cao tuổi: Việc uống bột sắn dây pha sống có thể tạo áp lực lớn cho đường ruột còn non nớt hoặc đã suy giảm chức năng.
- Bệnh nhân đái tháo đường: Bột sắn dây chủ yếu là tinh bột. Người bệnh cần tính toán lượng tinh bột này vào tổng khẩu phần ăn hằng ngày để tránh mất kiểm soát đường huyết. Đặc biệt, nếu pha thêm đường, lượng đường trong máu có thể tăng đáng kể, gây hệ lụy nguy hiểm.
Lưu ý khi sử dụng bột sắn dây sống
Nhiều người quan niệm uống bột sắn dây pha sống tốt hơn nấu chín vì giữ trọn hợp chất tự nhiên. Tuy nhiên, theo chuyên gia, nếu uống sống, người tiêu dùng cần mua sản phẩm từ cơ sở uy tín, bảo đảm quá trình sản xuất, chế biến và bảo quản sạch sẽ để phòng nguy cơ ngộ độc đường ruột.
