Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh tim mạch hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu toàn cầu, cướp đi gần 20 triệu sinh mạng mỗi năm. Tại Việt Nam, căn bệnh này chiếm khoảng 31% tổng số ca tử vong mỗi năm. Điều đáng lo ngại là bệnh tim đang ngày càng trẻ hóa, không còn là câu chuyện riêng của người cao tuổi.
Bệnh tim đang trẻ hóa đáng báo động
Ths.BS Nguyễn Danh Quý - Phó giám đốc Trung tâm Tim mạch Bệnh viện Đại học Phenikaa cho biết: "Ngày càng nhiều em cấp 3 hay đại học năm thứ nhất đã có tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, béo phì, bệnh lý xơ vữa mạch máu ngoại biên thậm chí nhồi máu cơ tim cấp. Tôi đã từng can thiệp cho bệnh nhân trẻ nhất có 24 tuổi."
Một nghiên cứu của American College of Cardiology cho thấy tỷ lệ nhồi máu cơ tim ở người trẻ có xu hướng gia tăng, đặc biệt nhóm dưới 40 tuổi chiếm tỷ lệ ngày càng lớn trong các ca cấp cứu tim mạch. Nhiều người không hề nghĩ mình thuộc nhóm nguy cơ trước khi biến cố xảy ra.
Nguyên nhân chính đến từ lối sống hiện đại: ngồi nhiều trước máy tính, ít vận động, thức khuya kéo dài, áp lực công việc, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh với nhiều đồ chế biến sẵn, ít rau xanh.
Định kiến nguy hiểm: "Bệnh tim chỉ dành cho người già"
Ths.BS Nguyễn Danh Quý nhận định: "Hiện nay người trẻ chưa hiểu hết về việc quan trọng của sức khỏe tim mạch và cách phòng ngừa. Đa số họ cũng biết vì trong gia đình các ông các bà đa số đều bị tăng huyết áp, tăng lipid máu nên họ nghĩ đó là bệnh của người già nên ít quan tâm."
Nhiều người trẻ khi xuất hiện các dấu hiệu như đau tức ngực, khó thở, hồi hộp, tim đập nhanh hoặc mệt mỏi kéo dài thường quy kết cho áp lực công việc, thiếu ngủ hay căng thẳng tâm lý, thậm chí tự nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc giảm đau thay vì đến cơ sở y tế. Sự chủ quan này khiến những cảnh báo quan trọng bị bỏ qua.
"Người trẻ cũng có thể có một số triệu chứng sớm của tim mạch nhưng họ dễ dàng bỏ qua như cảm giác hồi hộp đánh trống ngực, leo cầu thang bộ lên tầng 2,3 đã thấy rất mệt và tức ngực khó thở họ nghĩ đơn giản chỉ là mệt khi gắng sức hay có bệnh nhân trẻ đau ngực 2-3 hôm mới sau mới đi khám", Ths.BS Nguyễn Danh Quý cho hay.
Không ai quá trẻ để bảo vệ trái tim mình
Theo WHO, các yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến bệnh tim mạch bao gồm hút thuốc lá, chế độ ăn nhiều muối và chất béo, lạm dụng rượu bia, ít vận động, thừa cân béo phì, tăng huyết áp và đái tháo đường. Phần lớn các yếu tố này đang xuất hiện ngày càng phổ biến trong nhóm dân số trẻ.
Ths.BS Nguyễn Danh Quý chỉ ra: "Hiện nay người trẻ đặc biệt làm việc ở các đô thị lớn ít có không gian hơn, họ có nhiều áp lực công việc hơn, việc chạy deadline khiến họ stress nhiều hơn, ngồi nhiều dưới màn hình máy tính hơn, thức khuya hơn. Sau làm việc mệt mỏi họ không chọn hoạt động thể lực như chạy bộ, tập gym, bơi lội, đạp xe mà phần đông họ lại chọn giải trí bằng điện thoại, rủ nhau đi uống cafe, ngồi các quán nhậu nên ít vận động hơn. Ngoài ra văn hóa uống trà sữa nơi công sở, ăn đồ ăn chế biến sẵn buổi trưa hoặc về nhà trọ một mình ngại nấu nướng lại tiếp tục ăn đồ chế biến sẵn nhiều dầu mỡ, ít rau xanh, nhiều muối hơn là yếu tố đáng lo ngại nhất dần đã thành thói quen của các bạn trẻ hiện nay."
Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên duy trì hoạt động thể chất thường xuyên, xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế thuốc lá và rượu bia, đồng thời kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ. Đối với người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch hoặc đang mắc các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, việc theo dõi sức khỏe tim mạch càng cần được chú trọng.
Bệnh tim không đợi đến khi con người bước vào tuổi già mới xuất hiện. Xóa bỏ định kiến "mình còn trẻ nên sẽ không mắc bệnh tim" chính là bước đầu tiên để mỗi người học cách lắng nghe cơ thể, chủ động bảo vệ sức khỏe và giữ cho trái tim luôn khỏe mạnh, bất kể đang ở độ tuổi nào.
