Vào những ngày hè oi bức, nhiều người có thói quen uống bia lạnh với hy vọng giải khát và làm mát cơ thể. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, cảm giác dễ chịu này chỉ là nhất thời; nếu lạm dụng, nó còn khiến cơ thể mất nước, mệt mỏi và gia tăng gánh nặng cho gan, thận.
Vì sao bia lạnh không giúp giải khát?
ThS.BS Dương Thị Phượng, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Dược (cơ sở Linh Đàm), giải thích rằng bia lạnh chỉ tạo ra cảm giác dễ chịu tức thì nhờ nhiệt độ thấp tiếp xúc với vùng miệng và họng. Chính cảm giác này khiến nhiều người lầm tưởng bia có thể giải khát hiệu quả.
Tuy nhiên, hiệu ứng mát mẻ chỉ mang tính tạm thời. Sau đó, bia không những không bù nước mà còn làm cơ thể mất nước nhiều hơn. Lý do là trong bia chứa cồn (ethanol) có khả năng ức chế hormone vasopressin – hormone giúp cơ thể giữ nước. Khi bị ức chế, thận tăng đào thải nước qua đường tiểu, khiến người uống đi tiểu nhiều hơn.
Đây là nguyên nhân vì sao sau khi uống bia, nhiều người lại cảm thấy khát trở lại, khô miệng, thậm chí mệt mỏi và đau đầu, dù trước đó vừa 'giải khát'.
Tác hại lên gan và thận
Không chỉ gây mất nước, việc sử dụng rượu bia thường xuyên còn làm tăng gánh nặng cho gan. Gan là cơ quan chính xử lý ethanol; khi phải làm việc liên tục trong thời gian dài, gan dễ bị tổn thương, dẫn đến các bệnh như gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu, xơ gan và thậm chí ung thư biểu mô tế bào gan.
Bác sĩ Phượng cảnh báo: 'Rượu bia làm tăng gánh nặng chuyển hóa tại gan. Nếu lạm dụng kéo dài, nguy cơ tổn thương gan là rất rõ ràng, từ gan nhiễm mỡ đến các bệnh lý nghiêm trọng hơn như xơ gan và ung thư gan.'
Bên cạnh đó, bia và rượu cũng tác động trực tiếp đến chức năng thận. Khi cơ thể bị kích thích bài niệu liên tục, thận phải làm việc nhiều hơn để lọc và đào thải nước, lâu dài có thể ảnh hưởng đến cân bằng điện giải và chức năng thận.
Cách giải nhiệt hiệu quả
Để giải khát và làm mát cơ thể đúng cách, bác sĩ Phượng khuyến cáo nên ưu tiên uống nước lọc. Trong trường hợp ra nhiều mồ hôi, lao động ngoài trời hoặc vận động cường độ cao, có thể sử dụng dung dịch bù nước và điện giải phù hợp như nước điện giải hoặc nước trái cây tự nhiên, nhưng nên hạn chế thêm đường.
'Việc sử dụng bia rượu nên ở mức độ hợp lý. Không nên xem đây là đồ uống giải khát trong mùa hè, bởi càng uống nhiều càng khiến cơ thể mất nước và tăng nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe', bác sĩ Phượng khuyến nghị.
Nắng nóng khiến nhu cầu nước của cơ thể tăng lên, nhưng không phải đồ uống nào tạo cảm giác mát cũng giúp bù nước. Bia lạnh có thể mang lại cảm giác sảng khoái tức thời, nhưng không phải là lựa chọn phù hợp để giải khát. Trong mùa hè, lựa chọn an toàn và hợp lý nhất vẫn là uống đủ nước, ăn uống điều độ, hạn chế rượu bia và chú ý các dấu hiệu mất nước của cơ thể.
