Sau 38 năm xa quê, ông Lâm Dương Châu (65 tuổi, Trung Quốc) quyết định trích 5 triệu NDT (tương đương hơn 19 tỷ đồng) từ tài sản cá nhân để sửa chữa cầu, làm đường, lắp đèn chiếu sáng và xây khu tập kết rác cho làng quê nghèo. Tuy nhiên, thay vì nhận được lời cảm ơn, ông phải hứng chịu những lời đồn ác ý, thậm chí bị nghi ngờ về nguồn gốc tài sản.
Quyết định giúp quê sau nhiều năm xa cách
Ông Lâm từng nhập ngũ, làm việc trong doanh nghiệp nhà nước, rồi nghỉ hưu ở tuổi ngoài 50 và khởi nghiệp kinh doanh đồ cũ. Nhờ cần cù, ông tích lũy được khối tài sản hàng chục triệu NDT, bao gồm nhiều bất động sản. Con gái duy nhất đã lập gia đình ổn định, việc kinh doanh được giao lại cho thế hệ trẻ, mỗi tháng ông vẫn có thu nhập thụ động.
Những năm gần đây, vợ chồng ông dành thời gian du lịch, nhưng lần này ông ở lại quê lâu hơn và nhận ra quê hương hầu như không thay đổi sau hàng chục năm: cầu đá xuống cấp, đường đầy ổ gà, không có đèn đường, rác thải xả thẳng xuống sông gây ô nhiễm. Sau nhiều đêm suy nghĩ, ông quyết định dùng tiền riêng để cải tạo.
Khó khăn ngay từ ngày đầu khởi công
Ông tìm gặp bí thư thôn trình bày kế hoạch. Ban đầu, bí thư rất vui nhưng cảnh báo: "Việc huy động người dân sẽ không hề dễ dàng. Sau nhiều năm, sự gắn kết trong làng đã không còn như trước." Dù vậy, ông vẫn tin rằng khi mọi người cùng hưởng lợi, họ sẽ chung tay.
Công trình vừa khởi công, rắc rối ập đến. Việc vận chuyển vật liệu bị bế tắc vì không ai đồng ý cho tập kết cát, đá trước cửa nhà. Sau thương lượng, một hộ dân chấp nhận nhưng lại yêu cầu bồi thường vì cho rằng đống vật liệu làm hỏng vườn rau. Cuối cùng, số tiền bồi thường giảm từ 1.000 NDT xuống còn 200 NDT.
Lòng tốt bị lợi dụng, vật liệu bị trộm
Trong quá trình sửa đường, nhiều hộ dân phản ánh máy móc ảnh hưởng sinh hoạt và đòi bồi thường. Bí thư thôn khuyên ông không nên mở tiền lệ, nhưng để công việc thuận lợi, ông vẫn gửi mỗi hộ một phong bì đỏ trị giá 50 NDT. Hậu quả là hàng loạt hộ khác kéo đến đòi hỗ trợ, buộc ông phải phát khoảng 20 phong bì đỏ để tránh tranh cãi.
Không dừng lại, vật liệu xây dựng như cát, xi măng liên tục bị thất thoát. Nhờ kiểm tra, một số người lấy trộm bị phát hiện. Ông lại phải thuê người trông coi công trình, tốn thêm chi phí.
Lời đồn ác ý và bài học về lòng người
Sau khi cầu và đường hoàn thành, ông đề xuất làm sạch sông và xây khu tập kết rác, nhưng vấp phải sự phản đối. Người thì cho vị trí tập kết quá xa, người khác bảo sống với dòng sông ô nhiễm mấy chục năm cũng quen. Điều khiến ông buồn nhất là những lời bàn tán: "Có người nói tôi cố tình bỏ tiền để đánh bóng tên tuổi. Có người nghi ngờ nguồn gốc tài sản, cho rằng tôi làm ăn mờ ám."
Ông từng dự định quyên góp thêm 50.000 NDT để lắp đèn đường nhưng đành từ bỏ vì không muốn phát sinh mâu thuẫn. Dù tổn thương, ông không hối hận: "Ít nhất, cây cầu mới, những con đường khang trang và dòng sông sạch sẽ là những điều còn ở lại. Điều lớn nhất tôi nhận được là một bài học về lòng người."
Ông chia sẻ: "Tôi hiểu rằng không phải cứ đối xử tử tế thì sẽ nhận lại sự tử tế. Cho đi chỉ thực sự có ý nghĩa khi xuất phát từ mong muốn của chính mình, chứ không phải để đổi lấy lời khen hay sự biết ơn." Câu chuyện của ông là lời nhắc nhở rằng lòng tốt đôi khi không được đền đáp, nhưng vẫn đáng để tiếp tục.
* Câu chuyện là chia sẻ của tác giả Lâm Dương Châu, được đăng trên trang Toutiao (Trung Quốc).
