Bác sĩ Nguyễn Phối Hiền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết việc sử dụng điện thoại hoặc thiết bị di động trong thời gian dài làm tăng nguy cơ đau mỏi cổ vai gáy. Tuy nhiên, nguyên nhân còn bao gồm thời gian duy trì tư thế, mức độ vận động, sức mạnh cơ vùng cổ vai, căng thẳng tâm lý, chất lượng giấc ngủ và bệnh lý cột sống cổ. Do đó, không nên quy mọi trường hợp đau cổ sau khi dùng điện thoại chỉ do tư thế sai.
Xoa bóp bấm huyệt có hiệu quả không?
Theo bác sĩ Hiền, xoa bóp bấm huyệt có thể áp dụng khi triệu chứng chủ yếu liên quan đến căng cơ, mỏi cơ và quá tải do giữ tư thế kéo dài. Đây là phương pháp của y học cổ truyền, được Bộ Y tế đưa vào hướng dẫn quy trình kỹ thuật điều trị hội chứng vai gáy.
Người điều trị có thể sử dụng các thủ pháp như xoa, xát, day, lăn, bóp và vận động nhẹ cột sống cổ. Các huyệt như phong trì, thiên trụ, kiên tỉnh, hợp cốc và a thị huyệt được lựa chọn tùy tình trạng. Việc xác định huyệt, lực tác động và thời gian cần dựa trên thăm khám, không áp dụng công thức chung cho tất cả.
Xoa bóp bấm huyệt giúp giảm căng cơ, đau mỏi và cải thiện vận động cổ trong thời gian ngắn, nhưng không khắc phục triệt để nếu người bệnh vẫn cúi cổ, ngồi bất động hoặc không điều chỉnh cách sử dụng thiết bị.
Hướng dẫn xoa bóp tại nhà an toàn
Bác sĩ Hiền khuyến cáo: nếu chỉ mỏi nhẹ, không có chấn thương hay dấu hiệu bất thường, có thể dùng hai bàn tay xoa ấm vùng cổ gáy, sau đó day và bóp nhẹ các khối cơ phía sau cổ, vùng cơ thang và bờ trên vai. Mỗi lần thực hiện khoảng 5-10 phút, lực vừa phải, không gây đau tăng.
Cần tránh tự ấn sâu vào vùng trước hoặc hai bên cổ, không tác động lên mạch máu, khí quản hay tuyến giáp. Không bẻ, giật hoặc xoay cổ đột ngột để tạo tiếng kêu, vì có thể gây đau tăng và nguy hiểm cho người có bệnh lý cột sống, mạch máu hoặc loãng xương. Không day, ấn hay vuốt trực tiếp lên nhãn cầu và mi mắt; các huyệt gần mắt cần được thực hiện bởi người có chuyên môn.
Điều chỉnh thói quen là then chốt
Khi dùng điện thoại, nên đưa màn hình lên cao hơn thay vì cúi sát. Tựa cẳng tay lên bàn, gối hoặc tay vịn để tránh nhấc vai và gồng cơ lâu. Giữ lưng có điểm tựa, vai thả lỏng và thường xuyên thay đổi tư thế. Không có khoảng nghỉ cố định, nhưng nên thay đổi tư thế sau 20-30 phút, đứng lên đi lại hoặc thực hiện động tác nhẹ như thu cằm, xoay vai, nghiêng cổ trong biên độ không đau.
Duy trì vận động toàn thân, tập sức mạnh cơ cổ, vai và lưng trên là cần thiết cho người dùng thiết bị nhiều giờ mỗi ngày. Xoa bóp bấm huyệt xử lý triệu chứng, còn điều chỉnh tải vận động và cải thiện chức năng cơ mới giúp hạn chế tái phát.
Bác sĩ Hiền khuyến cáo: "Nên đến cơ sở y tế nếu đau cổ kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc ngày càng nặng; đau lan xuống vai, cánh tay hoặc bàn tay; có tê bì, yếu tay, vụng về khi cầm nắm; chóng mặt nhiều, đi đứng không vững; đau đầu dữ dội; sốt; sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc triệu chứng xuất hiện sau chấn thương."
