Đau khớp gối là một bệnh lý phổ biến có thể gặp ở mọi lứa tuổi, với mức độ nghiêm trọng khác nhau tùy theo từng người. Nguyên nhân gây đau khớp gối rất đa dạng, từ thoái hóa tự nhiên đến chấn thương hay các bệnh lý nền.
Nguyên nhân gây đau khớp gối
Thông thường, đau khớp gối xuất phát từ tình trạng thoái hóa khớp, một quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể. Quá trình này gây tổn thương sụn và xương dưới sụn ở đầu gối, làm giảm lượng dịch khớp, dẫn đến đau nhức. Tuy nhiên, đau khớp gối cũng có thể do tai nạn sinh hoạt hoặc tập luyện thể thao sai cách. Chấn thương như ngã, va đập có thể khiến xương bánh chè trật khỏi vị trí ban đầu, gây sưng đau.
Ngoài ra, thói quen sinh hoạt không khoa học như lười vận động, ngồi lâu một chỗ, hay ngồi xổm cũng làm tăng nguy cơ đau đầu gối kéo dài. Các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, bệnh gout cũng có thể dẫn đến đau khớp gối. Khi màng hoạt dịch, sụn khớp và đầu xương dưới sụn bị tổn thương, gây đau nhức và cứng khớp. Bệnh gout là rối loạn chuyển hóa làm tăng axit uric trong máu, gây chèn ép dây thần kinh cảm giác ở các khớp, bao gồm khớp gối.
Đôi khi, khớp gối có thể bị nhiễm trùng, dẫn đến sưng, đau và đỏ. Viêm khớp nhiễm trùng thường đi kèm sốt và không có chấn thương trước đó. Tình trạng này có thể nhanh chóng gây tổn thương sụn đầu gối. Nếu bị đau đầu gối kèm theo các triệu chứng của viêm khớp nhiễm trùng, cần đến gặp bác sĩ ngay lập tức.
Vận động hợp lý cho khớp gối
Khớp gối cần được vận động ở mức hợp lý để duy trì sự linh hoạt. Đi bộ nhẹ nhàng giúp dịch khớp lưu thông tốt hơn, bôi trơn bề mặt sụn và giảm cảm giác cứng khớp, đặc biệt sau khi ngồi lâu hoặc mới ngủ dậy. Đi bộ còn tăng cường sức mạnh cho các nhóm cơ xung quanh đầu gối như cơ đùi trước, cơ đùi sau và cơ hông, giúp nâng đỡ khớp và giảm áp lực lên đầu gối.
Hiện chưa có bằng chứng cho thấy tất cả người bị đau khớp gối đều phải đi bộ mỗi ngày. Điều quan trọng là duy trì vận động đều đặn ở mức phù hợp với thể trạng. Một nghiên cứu trên chuyên san Journal of Orthopaedic Surgery and Research cho thấy các hình thức tập aerobic như đi bộ, bơi lội, đạp xe có thể cải thiện cơn đau và chức năng vận động ở người thoái hóa khớp gối. Lợi ích đến từ việc vận động hợp lý và đều đặn, không phải cố gắng đi thật nhiều mỗi ngày.
Nếu cơn đau ở mức nhẹ, đầu gối không sưng và người bệnh vẫn đi lại bình thường, có thể duy trì thói quen đi bộ mỗi ngày. Những người bị cứng khớp sau khi ngồi lâu hoặc thoái hóa khớp gối giai đoạn sớm thường có thể đi bộ 20-30 phút/ngày với tốc độ vừa phải. Khi mới bắt đầu, nên chia nhỏ thành nhiều lần trong ngày để giảm áp lực lên khớp.
Chú ý đến cảm giác sau khi đi bộ
Để xác định mức đi bộ phù hợp, hãy chú ý đến cảm giác sau khi đi. Mức đi phù hợp là cơn đau đầu gối không tăng lên và cảm giác khó chịu biến mất nhanh sau khi nghỉ ngơi. Trong một số trường hợp, người bị đau đầu gối không nên cố đi bộ mỗi ngày, chẳng hạn khi đầu gối sưng nhiều, đau dữ dội khi chịu lực, hoặc có cảm giác lỏng khớp.
Tốt nhất, trước khi đi bộ hay luyện tập, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn phương pháp và xây dựng chế độ tập luyện phù hợp. Nếu không, có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.
Cần làm gì khi bị đau khớp gối?
Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ có chỉ định phù hợp. Chẩn đoán đúng nguyên nhân giúp lựa chọn điều trị hiệu quả. Người bệnh có thể được chỉ định thuốc giảm đau như paracetamol, acetaminophen, hoặc thuốc kháng viêm giảm đau không steroid như aspirin, diclofenac, ibuprofen, naproxen để giảm đau và điều trị các tình trạng như viêm khớp dạng thấp hoặc gout.
Vật lý trị liệu có thể được tiến hành để tăng cường các cơ xung quanh đầu gối, giúp ổn định khớp. Nếu bệnh nhân đang vận động hoặc chơi thể thao, có thể cần các bài tập điều chỉnh kiểu chuyển động ảnh hưởng đến đầu gối và thiết lập kỹ thuật tốt. Các bài tập cải thiện tính linh hoạt và thăng bằng cũng rất quan trọng.
Trong một số điều kiện, các loại đệm khác nhau có thể được sử dụng để bảo vệ và nâng đỡ khớp gối. Nếu đầu gối bị cứng khớp, khó co duỗi, đau sau chấn thương hoặc xuất hiện đỏ nóng quanh khớp, cần đi khám sớm. Đây có thể là dấu hiệu của rách sụn chêm, tổn thương dây chằng, viêm khớp hoặc các vấn đề cần bác sĩ đánh giá. Trong những trường hợp này, cố gắng đi bộ mỗi ngày có thể khiến tình trạng nghiêm trọng hơn, theo Medical News Today.
