7 thói quen trường thọ từ bác sĩ nghiên cứu lão hóa hàng đầu
7 thói quen trường thọ từ bác sĩ nghiên cứu lão hóa

Bác sĩ Florence Comite bắt đầu hành trình nghiên cứu khoa học trường thọ từ một câu hỏi của cha bà trong ngày tốt nghiệp trường y: "Con có thể nói với bố làm thế nào để giữ sức khỏe khi về già không?" Lúc đó, bà không có câu trả lời. Kể từ đó, bà dành cả sự nghiệp cho nghiên cứu tiên phong về lão hóa và là tác giả cuốn sách vừa xuất bản tháng 4/2026 mang tên "Invincible: Defy Your Destiny to Live Better, Longer" (Bất khả chiến bại: Thách thức số phận để sống tốt hơn, sống lâu hơn). Bà nhấn mạnh: "Cuối cùng, chúng ta chỉ có một cơ thể để sống. Nếu không chăm sóc nó, chúng ta sẽ sống ở đâu khi về già?" Dưới đây là bảy thói quen bà thực hành và khuyến nghị.

1. Xây dựng thói quen tốt từ khi còn trẻ

Cơ bắp không chỉ là vấn đề thẩm mỹ. Theo bác sĩ Comite, cơ bắp là cơ quan quan trọng nhất cho tuổi thọ, bởi sự mất cơ khiến chúng ta suy yếu theo năm tháng. Cơ bắp giúp hấp thụ đường từ máu, bảo vệ xương khỏi loãng và duy trì sự cân bằng. Khi còn trẻ, testosterone ở mức cao giúp tăng cơ dễ dàng, bảo vệ chuyển hóa và tạo nền tảng cho cả cuộc đời. Bà nói thẳng: "Đừng nghĩ rằng bạn có thể ngồi dán mắt vào màn hình mà vẫn duy trì vóc dáng tốt." Với nam giới, testosterone bắt đầu giảm tuyến tính từ giữa đến cuối thập niên 30, trong quá trình gọi là periandropause và andropause. Triệu chứng phổ biến: mệt mỏi, mất năng lượng. Xây dựng cơ bắp sớm là đầu tư cho tuổi 50, 60 và 70.

2. Tìm hiểu tiền sử bệnh gia đình trước khi cơ thể lên tiếng

Bác sĩ Comite kể về một CEO trung niên đến gặp bà với kết quả xét nghiệm tổng quát. Bà phát hiện ông bị viêm tuyến giáp Hashimoto, tiền tiểu đường và cholesterol cao. Ông không có triệu chứng và cảm thấy bình thường. Khi bà nêu ra, ông nói: "Bà đang chỉ ra đúng tất cả bệnh của bố mẹ tôi." Gen di truyền không chỉ quyết định màu mắt hay chiều cao; các bệnh lão hóa như tiểu đường, tim mạch, loãng xương và sa sút trí tuệ đều có yếu tố di truyền. Bạn không thể thay đổi gen nhưng có thể biết sớm để can thiệp. Bà khuyến nghị: nếu gia đình có người mất vì nhồi máu cơ tim, bị sa sút trí tuệ hay loãng xương sớm, hãy kiểm tra toàn diện ngay.

Banner rộng Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác cho Telegram

3. Duy trì các mối quan hệ để tránh cô đơn

Cô đơn là một trong những yếu tố nguy cơ sức khỏe bị đánh giá thấp nhất. Bác sĩ Comite trích dẫn nghiên cứu: người về nhà sau chẩn đoán nặng như nhồi máu cơ tim có bạn đời chờ đợi sống lâu hơn người về nhà một mình; người có vật nuôi sống lâu hơn cả hai nhóm. Bà kể khi mới chuyển đến New York, nhiều bệnh nhân cô đơn nhưng không nói ra. Bà bắt đầu kết nối những người cùng sở thích ngay trong phòng mạch. Giải pháp đơn giản: tham gia lớp học, câu lạc bộ, tập thể dục nhóm. Bản thân bà vốn thích tập một mình nhưng khi chuyển đến tòa nhà có lớp spin bike tập thể, bà nhận thấy động lực hoàn toàn khác.

4. Ăn protein trước, đường bột sau

Đây là thói quen đơn giản nhưng bị bỏ qua nhiều nhất. Bác sĩ Comite giải thích bằng chỉ số đường huyết (GI). Bánh mì trắng có GI 100. Bữa sáng toàn carb như cơm trắng, bánh mì hay chuối làm đường huyết tăng vọt trong 30-60 phút, kéo theo insulin cao, sau đó đường huyết sụt nhanh, gây uể oải. Ngược lại, bắt đầu bữa ăn bằng protein (trứng, thịt, đậu, cá) trước carb làm chậm hấp thụ, giữ đường huyết ổn định. GI của bữa ăn có protein dưới 40. Bà khuyến nghị ăn 1-2 gram protein cho mỗi 0,9kg cân nặng mỗi ngày, tùy mức vận động.

Banner sau bài viết Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác với hình minh họa gia đình

5. Ngủ đủ chất lượng, không chỉ đủ số giờ

Bác sĩ Comite cho rằng sáu tiếng ngủ chất lượng tốt hiệu quả hơn tám tiếng ngủ không sâu. Bà cũng cho rằng có thể bù nợ ngủ vào cuối tuần, dù quan điểm này còn tranh luận. Điều được đồng thuận: chất lượng ngủ quan trọng không kém thời lượng. Nếu ngủ 10 tiếng mà vẫn mệt, vấn đề nằm ở giấc ngủ sâu và REM. Hai thứ phá hoại chất lượng ngủ: rượu (gây hạ đường huyết giữa đêm) và ăn quá gần giờ ngủ, đặc biệt carb và đường. Bà dùng magnesium threonate để hỗ trợ giấc ngủ, loại duy nhất vượt qua hàng rào máu não, giúp thư giãn thần kinh.

6. Tắt màn hình trước khi ngủ

Ánh sáng xanh từ màn hình ức chế sản xuất melatonin, hormone báo hiệu giờ đi ngủ. Khi melatonin bị ức chế, não không chuyển sang chế độ nghỉ ngơi, giấc ngủ sâu bị trì hoãn. Bà nhắc đến hệ glymphatic, hệ thống thanh lọc não chỉ hoạt động khi ngủ, loại bỏ protein độc hại như beta-amyloid liên quan đến Alzheimer. Không ngủ đủ chất lượng đồng nghĩa não không được "rửa sạch". Thay thế màn hình bằng sách giấy, nghe nhạc hoặc thiền. Bà thừa nhận đọc Kindle muộn vẫn ngủ được, nhưng đó là trường hợp cá biệt.

7. Ăn theo cơ thể, không theo trend

Bác sĩ Comite phản đối khái niệm "chế độ ăn kiêng" chung. Quan điểm nền tảng là N-of-1: cá nhân hóa dựa trên dữ liệu sinh học từng người. Mỗi người có gen, hệ vi sinh và phản ứng thực phẩm khác nhau. Tuy nhiên, bà có hai nguyên tắc chung: chế độ ăn Địa Trung Hải (dầu olive, rau củ, cá, đậu, ngũ cốc nguyên hạt) phù hợp đa số; chế độ thuần thực vật không tốt cho tất cả vì nhiều người khó duy trì đủ protein. Điểm chung của bảy thói quen: không đắt tiền hay phức tạp. Cơ bắp, gia đình, bạn bè, protein, giấc ngủ, tắt màn hình và lắng nghe cơ thể. Bà từ chối quan điểm rằng những năm tháng tốt nhất chỉ ở tuổi trẻ; nếu đầu tư đúng, các thập kỷ tiếp theo có thể tốt hơn.