Viêm ngứa phụ khoa: Nguyên nhân và cách phòng tránh
Viêm ngứa phụ khoa là tình trạng phổ biến ở phụ nữ, nhưng nhiều người thường chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà. Nếu không được can thiệp đúng cách, bệnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản. Âm đạo vốn có hệ vi sinh tự nhiên gồm vi khuẩn có lợi và có hại. Bình thường, lợi khuẩn duy trì độ pH ổn định, tạo hàng rào bảo vệ. Khi cân bằng này bị phá vỡ, vi khuẩn, nấm hoặc vi sinh vật khác phát triển mạnh, gây viêm và triệu chứng khó chịu.
Năm nguyên nhân chính gây ngứa, viêm phụ khoa
Nhiễm nấm Candida: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Nấm Candida tồn tại với số lượng nhỏ trong âm đạo và thường không gây bệnh. Khi môi trường âm đạo mất cân bằng hoặc sức đề kháng suy giảm, nấm phát triển quá mức, gây viêm nhiễm.
Rối loạn hệ vi sinh âm đạo: Sự thay đổi tỷ lệ vi khuẩn có lợi và có hại khiến môi trường âm đạo mất cân bằng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Khí hư thường loãng, màu trắng xám, có mùi tanh rõ hơn sau quan hệ.
Ký sinh trùng: Các tác nhân như Trichomonas, Chlamydia hoặc lậu cầu có thể gây viêm vùng kín, kèm khí hư bất thường, đau khi quan hệ hoặc buốt khi tiểu. Nếu không can thiệp kịp thời, chúng có thể lan lên đường sinh dục trên, gây viêm nội mạc tử cung, viêm vòi trứng hoặc viêm vùng chậu.
Dị ứng và kích ứng: Không phải mọi trường hợp ngứa vùng kín đều do nhiễm khuẩn. Một số phụ nữ bị kích ứng hoặc dị ứng sau khi dùng dung dịch vệ sinh có chất tẩy rửa mạnh, xà phòng thơm, băng vệ sinh có mùi, chất bôi trơn hoặc quần lót không phù hợp.
Thay đổi nội tiết tố: Sự thay đổi nội tiết tố làm tăng nguy cơ viêm ngứa phụ khoa, thường gặp ở phụ nữ mang thai, sau sinh, cho con bú, tiền mãn kinh, mãn kinh hoặc dùng thuốc ảnh hưởng hormone. Estrogen giảm khiến niêm mạc âm đạo mỏng hơn, giảm tiết dịch, dễ bị kích ứng hoặc viêm.
Ngoài ra, vệ sinh vùng kín không đúng cách, mặc quần lót ẩm, thường xuyên nhịn tiểu, lạm dụng kháng sinh hoặc mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Dấu hiệu viêm ngứa phụ khoa không nên bỏ qua
Ngứa vùng kín là triệu chứng thường gặp nhất, có thể âm ỉ hoặc dữ dội, kéo dài liên tục hoặc từng đợt, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Khí hư bất thường cũng là dấu hiệu quan trọng: ra nhiều hơn, màu vàng, xanh, xám hoặc trắng đục, kèm mùi hôi. Tùy nguyên nhân, dịch tiết có thể loãng như nước, nổi bọt hoặc vón cục như bã đậu. Người bệnh còn có thể gặp nóng rát vùng kín, đau khi đi tiểu, đau khi quan hệ, sưng đỏ âm hộ hoặc trầy xước do gãi.
Khi nào cần đi khám phụ khoa?
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu ngứa vùng kín kéo dài nhiều ngày, tái phát thường xuyên hoặc kèm khí hư bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa. Tự ý mua thuốc uống hoặc thuốc đặt khi chưa xác định nguyên nhân có thể khiến triệu chứng tạm thời giảm nhưng không điều trị triệt để, làm tăng nguy cơ tái phát, kéo dài viêm nhiễm và ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.
Cách điều trị và phòng ngừa viêm ngứa phụ khoa
Điều trị dựa trên nguyên nhân cụ thể. Sau thăm khám, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống nấm, kháng sinh hoặc thuốc điều trị ký sinh trùng. Người bệnh cần tuân thủ phác đồ, không tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng vừa cải thiện. Song song, chị em nên vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng, tránh lạm dụng sản phẩm tẩy rửa mạnh, hạn chế quan hệ trong thời gian điều trị.
Để phòng ngừa tái phát, phụ nữ nên mặc quần lót thoáng khí, thay đồ lót hằng ngày, giữ vùng kín khô ráo, quan hệ tình dục an toàn, không tự ý dùng kháng sinh hoặc thuốc đặt phụ khoa. Khám phụ khoa định kỳ là biện pháp quan trọng giúp phát hiện sớm bất thường và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.
