Hơn 400.000 nam giới có nguy cơ khó tìm bạn đời
Theo Báo cáo Dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024-2074 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố ngày 23.12.2025, khoảng 400.000 nam giới trong độ tuổi kết hôn (20-39 tuổi) có nguy cơ khó tìm bạn đời. Con số này phản ánh hệ quả của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh kéo dài nhiều năm, cùng với xu hướng người trẻ trì hoãn kết hôn vì áp lực kinh tế, sự nghiệp và những băn khoăn về cuộc sống hôn nhân.
Người trẻ vẫn muốn kết hôn nhưng chưa sẵn sàng
Bùi Nhật Tân (27 tuổi, làm truyền thông, ngụ P.An Nhơn, TP.HCM) chia sẻ: “Mình nghĩ mình sẵn sàng khoảng 80% để kết hôn”. Theo Tân, điều khiến người trẻ chần chừ không phải vì khó tìm người yêu mà muốn chuẩn bị đầy đủ về tài chính, sự nghiệp và tâm thế trước khi bước vào hôn nhân. “Điều cản trở lớn nhất vẫn là công việc, tài chính, nhà ở và quỹ thời gian. Sau kết hôn còn là trách nhiệm với con cái. Mình muốn khi lập gia đình thì cả hai đều có nền tảng đủ vững để cùng nhau đi tiếp”, Tân nói. Anh mong muốn người bạn đời không phải ngoại hình hay thu nhập mà là sự đồng hành và thấu hiểu.
Đỗ Thùy Dương (ngụ xã Yên Cường, tỉnh Ninh Bình) cho rằng con số 400.000 nam giới có nguy cơ khó tìm bạn đời không đồng nghĩa nhiều người sẽ không thể kết hôn. Phần lớn người trẻ vẫn mong muốn lập gia đình, nhưng ưu tiên ổn định công việc và tài chính trước khi nghĩ đến chuyện cưới xin. “Nếu kết hôn, mình vẫn ưu tiên một bạn nam có công việc ổn định, có trách nhiệm và biết chia sẻ. Hôn nhân cần được xây dựng trên nền tảng cả hai cùng sẵn sàng chứ không chỉ vì đến tuổi”, Dương nói.
Phùng Xuân Mạnh (20 tuổi, ngụ xã An Thạnh Thủy, Đồng Tháp) cho biết lý do chưa muốn có gia đình sớm là muốn dành những năm tuổi 20 để phát triển bản thân, tích lũy kinh nghiệm và ổn định công việc. “Từ khoảng 25 - 30 tuổi, khi công việc ổn định và trưởng thành hơn, mình mới nghĩ đến việc kết hôn. Mình muốn khi bước vào hôn nhân, bản thân đã có thể lo được cho gia đình”, Xuân Mạnh chia sẻ.
Chuyên gia: Không chỉ do mất cân bằng giới tính
Ông Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP.HCM, cho biết thông tin khoảng 400.000 nam giới có nguy cơ khó tìm bạn đời là kết quả từ các kịch bản dự báo dân số và phản ánh hệ quả tích lũy của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh kéo dài nhiều năm. Số bé trai sinh ra nhiều hơn bé gái trong nhiều thập kỷ khiến khi các thế hệ này bước vào tuổi kết hôn, sự chênh lệch về số lượng nam và nữ sẽ làm gia tăng nguy cơ một bộ phận nam giới khó tìm được bạn đời. Tuy nhiên, ông Trung nhấn mạnh: “Hôn nhân không chỉ phụ thuộc vào số lượng nam và nữ mà còn chịu tác động của nhiều yếu tố như sự phát triển bản thân, sự kết nối tình cảm và lựa chọn lối sống. Vì vậy, con số 400.000 là chỉ báo ở tầm vĩ mô chứ không đồng nghĩa sẽ có đúng từng ấy người không kết hôn”.
Cũng theo ông Trung, xu hướng kết hôn muộn hoặc trì hoãn sinh con của người trẻ tại TP.HCM là phản ứng thích nghi trước áp lực của cuộc sống đô thị hiện đại. Chi phí sinh hoạt, giá nhà ở tăng cao khiến nhiều người trẻ ưu tiên ổn định tài chính và sự nghiệp trước khi lập gia đình. Bên cạnh đó, phụ nữ ngày nay có nhiều cơ hội học tập, phát triển nghề nghiệp hơn nên cân nhắc kỹ giữa việc sinh con và mục tiêu phát triển bản thân. Ông Trung cũng chỉ ra nguyên nhân khác là hệ thống hỗ trợ chăm sóc trẻ em vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu, đặc biệt với lao động nhập cư.
Áp lực kinh tế và tâm lý e ngại trách nhiệm
Tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, cho rằng nhiều người trẻ hiện nay không phải không muốn kết hôn mà là còn e ngại việc bước vào hôn nhân. Qua quá trình tư vấn và tiếp xúc, bà nhận thấy việc trì hoãn kết hôn xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó áp lực kinh tế chỉ là một phần. “Nhiều bạn nam lo mình chưa đủ điều kiện tài chính hoặc chưa sẵn sàng với trách nhiệm làm chồng, làm cha. Trong khi đó, nhiều bạn nữ băn khoăn việc kết hôn, sinh con sẽ ảnh hưởng đến sự nghiệp và cơ hội phát triển bản thân”, bà Thúy chia sẻ.
Bà Thúy đề xuất để người trẻ tự tin kết hôn hơn, gia đình cần tôn trọng lựa chọn của con; doanh nghiệp cần xây dựng môi trường làm việc thân thiện để người lao động cân bằng giữa công việc và cuộc sống; đồng thời các chính sách hỗ trợ nhà ở, chăm sóc và giáo dục trẻ em cũng cần tiếp tục được hoàn thiện. “Hầu hết người trẻ mong muốn có một gia đình hạnh phúc, nhưng còn nhiều điều phải cân nhắc trước khi sẵn sàng bước vào cuộc sống hôn nhân. Bên cạnh điều kiện kinh tế, người trẻ cũng cần chuẩn bị kỹ năng giao tiếp, chia sẻ trách nhiệm và giải quyết mâu thuẫn để xây dựng một gia đình bền vững”, bà Thúy nhấn mạnh.
