Không phải ai thông minh cũng biết cách ứng xử khéo léo. Trong cuộc sống, có người chỉ cần vài câu nói đã khiến người khác cảm thấy dễ chịu, nhưng cũng có người mở lời là khiến bầu không khí trở nên nặng nề. Sự khác biệt ấy phần lớn đến từ EQ (trí tuệ cảm xúc). Người có EQ cao biết kiểm soát cảm xúc, thấu hiểu người khác và cư xử đúng mực. Ngược lại, người EQ thấp thường vô tình hoặc cố ý tạo ra những hành vi khiến người xung quanh khó chịu, làm ảnh hưởng đến các mối quan hệ cũng như cơ hội phát triển trong công việc.
Luôn thích 'dạy đời', áp đặt quan điểm lên người khác
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất của người EQ thấp là luôn cho rằng suy nghĩ của mình đúng và tìm cách áp đặt lên người khác. Có người chỉ cần nghe bạn chia sẻ công việc hay cuộc sống là lập tức đưa ra lời khuyên, thậm chí phủ nhận mọi lựa chọn của bạn. Họ không lắng nghe mà chỉ cố chứng minh con đường mình đi mới là đúng. Thực tế, mỗi người đều có hoàn cảnh, mục tiêu và giá trị sống khác nhau. Điều phù hợp với người này chưa chắc đã phù hợp với người khác. Lời khuyên chỉ thực sự có giá trị khi được đưa ra đúng lúc, đúng cách và xuất phát từ sự tôn trọng. Ngược lại, việc liên tục 'lên lớp', phán xét hay xem thường lựa chọn của người khác chỉ khiến khoảng cách giữa hai bên ngày càng lớn. Người có EQ cao hiểu rằng tôn trọng sự khác biệt cũng là một dạng trí tuệ.
Thích tranh cãi để giành phần thắng
Có những người luôn biến mọi cuộc trò chuyện thành cuộc tranh luận. Họ không quan tâm mục tiêu cuối cùng là giải quyết vấn đề mà chỉ muốn chứng minh mình đúng và người khác sai. Dù trong cuộc họp, khi làm việc nhóm hay trò chuyện thường ngày, họ luôn tìm ra điểm yếu trong ý kiến của người khác để phản bác. Kiểu giao tiếp này không giúp họ được đánh giá cao mà ngược lại còn khiến đồng nghiệp, bạn bè cảm thấy mệt mỏi. Trong môi trường làm việc, người luôn thích hơn thua bằng lời nói thường khó tạo dựng niềm tin với cấp trên và đối tác. Dù năng lực chuyên môn tốt, họ vẫn dễ bỏ lỡ cơ hội thăng tiến vì thiếu kỹ năng ứng xử. Người có EQ cao hiểu rằng không phải cuộc tranh luận nào cũng cần có người thắng. Nhiều khi biết lắng nghe còn quan trọng hơn việc cố chứng minh mình đúng.
Không kiểm soát được cảm xúc, dễ nóng giận
Khả năng quản lý cảm xúc là một trong những yếu tố quan trọng nhất của trí tuệ cảm xúc. Người EQ thấp thường phản ứng theo cảm xúc nhất thời. Chỉ một chuyện nhỏ cũng có thể khiến họ nổi nóng, mất bình tĩnh hoặc buông ra những lời nói khiến bản thân phải hối hận. Sự bốc đồng không chỉ làm tổn thương người khác mà còn khiến chính họ đưa ra nhiều quyết định sai lầm. Người biết kiểm soát cảm xúc thường bình tĩnh hơn trước áp lực, xử lý vấn đề sáng suốt hơn và dễ nhận được sự tin tưởng từ mọi người. Bởi vậy, học cách kiềm chế cơn nóng giận cũng là bước đầu để nâng cao EQ.
Thường xuyên chạm vào điểm yếu của người khác
Không ít người có thói quen lấy ngoại hình, tuổi tác, cân nặng, thu nhập hay hoàn cảnh của người khác ra làm chủ đề đùa cợt. Họ cho rằng đó chỉ là câu nói vui nhưng lại không nhận ra mình đang vô tình chạm vào những 'vết thương' mà đối phương luôn muốn che giấu. Một câu bình luận về nếp nhăn, mái tóc bạc hay cân nặng đôi khi khiến người nghe mất tự tin và cảm thấy bị xúc phạm, nhất là khi bị nói trước đám đông. Người có EQ cao luôn biết đâu là giới hạn trong giao tiếp. Họ hiểu rằng sự tinh tế đôi khi quan trọng hơn rất nhiều so với việc nói hết những điều mình nghĩ.
Muốn nâng cao EQ, hãy bắt đầu từ 3 điều đơn giản
Quan tâm đến cảm xúc của người đối diện: Trước khi nói hoặc làm điều gì, hãy thử đặt mình vào vị trí của người khác. Một chút đồng cảm sẽ giúp bạn tránh được những lời nói vô tình gây tổn thương. Tôn trọng ranh giới cá nhân: Dù thân thiết đến đâu, mỗi người vẫn có cuộc sống và lựa chọn riêng. Đừng lấy danh nghĩa 'muốn tốt cho bạn' để can thiệp quá sâu vào quyết định của người khác. Học cách lắng nghe và quan sát: Một người giao tiếp khéo léo không chỉ biết nói mà còn biết lắng nghe. Quan sát cảm xúc, thái độ và nhu cầu của đối phương sẽ giúp cuộc trò chuyện trở nên dễ chịu và hiệu quả hơn.
EQ cao không phải bẩm sinh mà là kỹ năng có thể rèn luyện. Có câu nói: 'IQ quyết định điểm xuất phát, còn EQ quyết định bạn có thể đi được bao xa.' Người có EQ cao không nhất thiết phải nói hay nhất hay giỏi nhất, nhưng họ luôn biết cư xử đúng mực, kiểm soát cảm xúc và tôn trọng người khác. Nếu nhận thấy mình từng có một trong những biểu hiện kể trên, đừng quá lo lắng. Chỉ cần chủ động thay đổi từng chút mỗi ngày, bạn sẽ dần xây dựng được những mối quan hệ bền vững, đồng thời mở ra nhiều cơ hội phát triển trong công việc và cuộc sống.
Bài chia sẻ của một tác giả được đăng tải trên Toutiao (MXH Trung Quốc) đã thu hút nhiều sự chú ý của cộng đồng mạng.
