PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, vừa công bố 10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030 nhằm giúp người dân giữ sức khỏe tốt và phòng chống các bệnh không lây nhiễm. Thông tin được đưa ra tại hội thảo khoa học “Vai trò dinh dưỡng từ các loại hạt đối với sức khỏe và phòng chống bệnh không lây nhiễm” do Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) phối hợp với Trung tâm nghiên cứu VSAC tổ chức ngày 26/6.
Thực trạng dinh dưỡng đáng báo động tại Việt Nam
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh không lây nhiễm là nguyên nhân gây ra 74% tổng số ca tử vong toàn cầu. Tại Việt Nam, con số này lên tới 80%, chủ yếu do bệnh tim mạch, ung thư và đái tháo đường. Các chuyên gia chỉ ra nhiều hành vi nguy cơ liên quan đến dinh dưỡng: lượng muối tiêu thụ trung bình 8,1 gram/người/ngày, cao gấp đôi khuyến nghị; hơn 60% người dân ăn thiếu rau và trái cây (dưới 400 gram/ngày); và hơn 30% người trưởng thành ít hoạt động thể lực.
PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, nhấn mạnh: “Khoa học dinh dưỡng hiện đại không còn chỉ quan tâm đến việc ăn đủ chất, mà ngày càng chú trọng đến chất lượng thực phẩm, tác động sức khỏe dài hạn và tính bền vững của hệ thống thực phẩm.” Một chế độ ăn giàu thực phẩm nguồn gốc thực vật cân bằng dinh dưỡng không chỉ giúp kiểm soát rối loạn mỡ máu và đường huyết mà còn cải thiện sức khỏe hệ vi sinh đường ruột.
Luật Phòng bệnh và Chiến lược dinh dưỡng quốc gia
PGS.TS Trần Thanh Dương cho biết, từ ngày 1/7, Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, đánh dấu sự chuyển dịch chiến lược từ điều trị sang phòng bệnh chủ động. Ông nhấn mạnh: “Dinh dưỡng đóng vai trò nền tảng, bởi đây là yếu tố có thể tác động sớm, rộng và bền vững nhất đến sức khỏe cộng đồng.” Chiến lược dinh dưỡng quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, xác định lấy dinh dưỡng hợp lý làm nền tảng cho phát triển thể chất, trí tuệ và nâng cao chất lượng cuộc sống. Mục tiêu đến năm 2030 là giảm tỷ lệ thiếu vi chất dinh dưỡng, cải thiện tầm vóc và thể lực người Việt.
10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030
Viện Dinh dưỡng đưa ra 10 lời khuyên cụ thể:
- Thứ nhất: Ăn đủ, cân đối và đa dạng các loại thực phẩm; phối hợp thực phẩm nguồn gốc động vật và thực vật.
- Thứ hai: Sử dụng hằng ngày các loại thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng và các loại rau, củ, quả có màu sắc khác nhau; đọc kỹ thông tin dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm trước khi mua và sử dụng.
- Thứ ba: Sử dụng hợp lý các loại thực phẩm giàu đạm; nên ăn cá, thịt gia cầm và các loại hạt trong bữa ăn hằng ngày; ăn có mức độ các loại thịt đỏ.
- Thứ tư: Uống đủ nước hằng ngày.
- Thứ năm: Phụ nữ có thai và bà mẹ cho con bú cần thực hiện chế độ ăn uống hợp lý; bổ sung sắt và acid folic hoặc đa vi chất theo hướng dẫn.
- Thứ sáu: Cho trẻ bú mẹ sớm trong vòng một giờ đầu sau khi sinh, nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu; cho trẻ ăn bổ sung hợp lý và tiếp tục bú mẹ đến 24 tháng hoặc lâu hơn.
- Thứ bảy: Hạn chế sử dụng các loại thức ăn chiên rán, thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ, thức ăn nhiều muối, nhiều đường, đồ uống có đường, có cồn.
- Thứ tám: Bảo đảm an toàn trong lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm.
- Thứ chín: Tổ chức tốt bữa ăn gia đình, ăn đủ bữa (sáng, trưa, tối) phù hợp với lứa tuổi, không ăn quá no, không bỏ bữa.
- Thứ mười: Duy trì và kiểm soát cân nặng hợp lý; thực hiện lối sống năng động, tăng cường hoạt động thể lực phù hợp với lứa tuổi và tình trạng sức khỏe.
Những lời khuyên này được kỳ vọng sẽ giúp người dân xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống.
