Về xã Bắc Lý, tỉnh Ninh Bình, hỏi anh “Huy đồng nát”, hầu như ai cũng biết. Đó là biệt danh thân thương mà người dân dành cho anh Vũ Quang Huy, chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) Thanh niên tình nguyện Lý Nhân, người đã dành hơn 20 năm tuổi trẻ cho các hoạt động thiện nguyện. Điều đặc biệt, phong trào của anh không chỉ giúp đỡ người khó khăn mà còn góp phần bảo vệ môi trường bằng cách thu gom hàng trăm tấn rác thải nhựa để gây quỹ.
CLB được thành lập khi anh Huy mới ngoài 20 tuổi, cùng ba người bạn sáng lập với mong muốn biến những việc làm thiện nguyện thành hoạt động bền vững, có sức lan tỏa trong cộng đồng. Đến nay, anh đã 36 tuổi, có gia đình riêng và hai con nhỏ, nhưng vẫn giữ nguyên vai trò chủ nhiệm và nhiệt huyết như thuở ban đầu.
Từ phong trào nhặt rác đến CLB tình nguyện
Cách đây 13 năm, khi vừa rời ghế nhà trường, anh Huy cùng ba người bạn quyết định thành lập CLB Thanh niên tình nguyện Lý Nhân. Ngay sau đó, CLB phát động phong trào “Hồi sinh rác thải nhựa” với mục tiêu kép: vừa bảo vệ môi trường, vừa tạo nguồn quỹ từ rác thải. Mạng lưới thu gom được xây dựng từ các tình nguyện viên, cộng tác viên, những “ngôi nhà xanh” đặt tại trường học và các điểm thu gom vỏ hộp sữa ở tất cả trường mầm non trong huyện.
Chia sẻ về nguồn gốc của biệt danh đặc biệt, anh Huy nói: “Chúng tôi nhận thấy quanh mình có rất nhiều chai nhựa, đồ nhựa bị bỏ đi, vừa lãng phí vừa gây ô nhiễm môi trường. Vì thế, CLB quyết tâm triển khai chiến dịch. Cái tên 'Huy đồng nát' cũng ra đời từ đó”. Chiến dịch được duy trì liên tục từ năm 2013 đến nay, mỗi năm thu gom khoảng 90 tấn rác thải nhựa, gây quỹ hàng trăm triệu đồng để duy trì hoạt động của CLB và hỗ trợ các chương trình thiện nguyện.
Anh Nguyễn Trọng Thưởng, một thành viên gắn bó lâu năm, nhận xét anh Huy không chỉ là người khởi xướng các hoạt động mà còn luôn truyền cảm hứng, động viên mọi người cống hiến sức trẻ và xây dựng tinh thần đoàn kết. Chính sự nhiệt huyết ấy đã giúp anh nhận được sự yêu mến, tin tưởng của toàn thể thành viên trong CLB.
Mô hình quản lý khoa học, hiệu quả
Với số lượng tình nguyện viên đông đảo khoảng 100 người, trong đó 50 người thường trực và 50 người tham gia theo sự kiện, anh Huy đã phân chia CLB thành 3 cấp quản lý theo mô hình quân đội: 1 đại đội, 3 trung đội, 9 tiểu đội và ban chủ nhiệm. Cách tổ chức này giúp các hoạt động được triển khai linh hoạt và đạt hiệu quả cao, đồng thời tạo điều kiện rèn luyện kỹ năng xã hội cho hàng nghìn thanh thiếu niên mỗi năm.
Đặc biệt, trong giai đoạn dịch Covid-19 diễn biến phức tạp tại xã Đạo Lý (trước khi sáp nhập vào Bắc Lý), anh Huy đã dẫn dắt CLB tổ chức nhiều hoạt động thiết thực như mang rau đến tận nhà cho các gia đình F0 bị cách ly, cắt cử thành viên tham gia các chốt phòng chống dịch. Sự lăn lộn của anh trong tâm dịch đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng bà con địa phương.
Bốn mùa tình nguyện - nhiều con số biết nói
Cuộc sống của anh Huy luôn xoay quanh các hoạt động tình nguyện. Mùa xuân có “Xuân yêu thương, tết ấm”; mùa hè có “Mùa hè xanh tình nguyện”; mùa thu có “Trung thu cho em”; mùa đông có “Mùa đông ấm”. Năm nào cũng vậy, hai chữ “tình nguyện” như đã thấm vào máu của chàng thủ lĩnh áo xanh.
Trong năm 2025, CLB dưới sự dẫn dắt của anh Huy đã tổ chức nhiều sự kiện lớn mang tính lan tỏa rộng rãi. Chương trình “Mang mùa xuân đến - đón tết an lành” và “Ngày hội gói bánh chưng xanh Xuân gắn kết - Tết sẻ chia” thu hút hơn 2.500 thanh thiếu niên tham gia, trao tặng 2.000 chiếc bánh chưng xanh và 100 suất quà tết, tổng trị giá gần 400 triệu đồng.
Không chỉ dừng lại ở những món quà vật chất, CLB còn xây dựng Vườn ươm khăn quàng đỏ tại Trường THCS Đạo Lý (xã Bắc Lý) với 2.500 cây xanh được ươm mới, gồm 1.500 cây lấy gỗ và 1.000 cây bóng mát. Đáng chú ý, hạt giống do các bạn học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (tỉnh Điện Biên) nhặt hạt và gửi tặng. Cây giống sau đó được mang tặng đến các địa điểm khác để trồng, tạo thêm không gian xanh. CLB cũng triển khai các hoạt động đổi rác lấy cây, men vi sinh phục vụ chiến dịch tết trồng cây hằng năm.
Hè 2025: Kỷ lục về quy mô và sức lan tỏa
Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2025 tiếp tục ghi dấu ấn mạnh mẽ khi CLB thu hút hơn 1.000 lượt đoàn viên tham gia nhiều hoạt động vì cộng đồng. Trong đó, CLB đã tiếp sức mùa thi cho gần 6.000 lượt thí sinh, thu gom 56 tấn rác thải nhựa gây quỹ 45 triệu đồng, hỗ trợ hoạt động tại các trung tâm hành chính công, tổ chức các lớp bình dân học vụ số cho gần 3.000 thanh thiếu niên, thăm hỏi gia đình chính sách và bồi dưỡng lý luận cho đoàn viên.
Hoạt động thiện nguyện còn vượt ra khỏi địa phương, mang yêu thương đến xã Mường Lầm (Sơn La) và tổ chức chương trình “Trung thu yêu thương” trao 1.200 suất quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, với tổng kinh phí hơn 318 triệu đồng. Những con số này cho thấy một năm hoạt động sôi nổi, bài bản và đầy nhân văn của CLB Thanh niên tình nguyện Lý Nhân.
Kỷ niệm khó quên và hậu phương gia đình
Nhắc về những năm gắn bó với phong trào, anh Huy không thể quên mùa trung thu năm 2022. Khi ấy, hai con trai của anh đều phải nằm viện vì ốm trong khi chương trình chỉ còn một tuần nữa là diễn ra. Với trách nhiệm của người thủ lĩnh, anh vẫn cùng các thành viên chuẩn bị mọi công việc để chương trình diễn ra trọn vẹn. Chỉ đến khi mọi việc kết thúc, anh mới lặng lẽ tìm một góc bật khóc vì thương con và thầm biết ơn gia đình đã luôn là hậu phương vững chắc.
Dù hoàn cảnh kinh tế không khá giả, anh Huy vẫn hăng hái với các hoạt động nên thường được gọi vui là “vác tù và hàng tổng”. Chị Trần Thị Khánh Hòa, vợ anh Huy, từng tham gia tình nguyện và bén duyên với anh qua những hoạt động của tuổi trẻ. Chị tâm sự: “Người có trách nhiệm với xã hội thì cũng sẽ có trách nhiệm với gia đình”. Chính tinh thần sống vì cộng đồng của anh Huy đã khiến chị tin tưởng chọn làm bạn đời. Chị Hòa vẫn nhớ mãi lần anh hóa trang thành Mẹ Đốp trong chương trình trung thu; thấy chồng tạo hình ngộ nghĩnh, chị chạy đến hôn anh một cái, từ đó tình yêu thêm đơm hoa kết trái.
Hiện tại, hai con của anh chị cũng thường theo bố mẹ nhặt rác, tham gia các hoạt động mùa hè xanh hay rửa xe gây quỹ cuối tuần. Tinh thần thiện nguyện cứ thế truyền từ cha mẹ sang các con, tạo nên một “gia đình tình nguyện” đặc biệt ở Bắc Lý.
Trăn trở giữ lửa và những vinh dự đáng tự hào
Bên cạnh vai trò chủ nhiệm CLB, anh Huy còn là Phó ban thường trực Mạng lưới Tình nguyện quốc gia khu vực miền Bắc, đồng hành cùng nhiều câu lạc bộ triển khai hoạt động vì cộng đồng. Năm 2025, anh được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao Giải thưởng Tình nguyện quốc gia – sự ghi nhận xứng đáng cho hành trình dài hơn hai thập kỷ cống hiến.
Điều anh Huy trăn trở nhất hiện nay không phải cho bản thân mà là làm sao giữ lửa phong trào tình nguyện, phát triển các mô hình tuyên truyền bình đẳng giới, chuyển giao kiến thức khoa học kỹ thuật cho thanh niên nông thôn và mở thêm các lớp kỹ năng miễn phí cho thanh thiếu niên địa phương. Với anh, tình nguyện không chỉ là một phong trào mà là lẽ sống, là cách để lan tỏa yêu thương và tạo nên những thay đổi tích cực cho xã hội.
Ghi nhận những tấm gương như anh Huy, Báo Thanh Niên đang phát động cuộc thi Sống đẹp lần VI với chủ đề “Hành trình không giới hạn”, mùa giải thứ sáu tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm và tôn vinh những giá trị tốt đẹp trong đời sống. Cuộc thi gồm hạng mục Bài viết (ký sự, phóng sự, ghi chép) và hạng mục Ảnh với tổng giá trị giải thưởng 400 triệu đồng. Thời hạn gửi tác phẩm đến hết ngày 31.10.2026 – một cơ hội để cộng đồng cùng chia sẻ và lan tỏa những câu chuyện sống đẹp như câu chuyện của “Huy đồng nát”.
