Câu Lạc Bộ Liên Thế Hệ Tự Giúp Nhau: Điểm Sáng Việt Nam Trong Thích Ứng Già Hóa Dân Số
Khoảnh khắc Câu lạc bộ Liên thế hệ Tự giúp nhau được xướng tên tại Giải thưởng Hành động vì cộng đồng năm 2025, gương mặt của những U70, 80 trong khán phòng rưng rưng xúc động. Gần 20 năm lặng lẽ, bền bỉ giúp đỡ nhau, họ đã trở thành một cộng đồng người cao tuổi bền vững, không ngờ những giá trị phụng sự của mình lại trở thành điểm sáng Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế và con cháu.
“Điểm Tựa” Của Người Cao Tuổi Trong Những Chuyến Xe Cứu Trợ
Cuối tháng 11/2025, những chuyến xe cứu trợ lăn bánh xuyên mưa lũ rầm rập tiến về miền Trung. Trên đó, không chỉ có hàng hóa mà còn có những mái đầu bạc phơ không ngại gian khó. Ở tuổi 65, bà Võ Thị Kim Hoa, nguyên Phó Ban đại diện Hội người cao tuổi huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, vẫn theo những chuyến xe chở nặng nghĩa tình đến với đồng bào vùng lũ.
Chuyến đi kéo dài hơn mười tiếng, vượt qua sạt lở, tắc đường, nước ngập, nhưng không ai nản lòng. “Già rồi, nhưng vẫn phải giúp bà con cho yên tâm”, bà Hoa nói rồi nhanh nhẹn bê từng thùng mì giúp đồng đội. Đồng đội của bà, thành viên Câu lạc bộ Liên thế hệ Khối phố 3, xã Núi Thành, Đà Nẵng, toàn U70, cũng hăng hái xếp từng bao gạo, mì tôm, sách vở tập kết giao cho địa phương.
Tuổi tác có thể làm bước chân chậm lại, nhưng không bao giờ làm trái tim ngừng rung động trước nỗi khó khăn của đồng bào. “Chúng tôi vui vì thấy mình may ra còn có chút ích cho bà con”, bà Hoa cười, chia sẻ: “Mình sống tử tế hôm nay, biết đâu mai này con cháu mình ra đời, cũng sẽ gặp được những bàn tay tử tế khác giúp lại”.
Sự Kết Nối Giữa Các Thế Hệ Và Sức Mạnh Cộng Đồng
Ít ai ngờ, chỉ bắt đầu từ những nhóm người cao tuổi tự nguyện nơi thôn xóm, từ việc làm nhỏ bé như thăm nom người ốm, góp mớ rau, bát gạo, gần 19 năm bền bỉ, hơn 9.000 câu lạc bộ đã hình thành trên khắp cả nước. Điểm đặc biệt là sự kết nối giữa các thế hệ: người trẻ giúp người già tiếp cận công nghệ; người già dạy người trẻ về lối sống, đạo đức, cội nguồn.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Tư, Ủy viên Ban thường vụ, Phó Trưởng Ban Phát huy vai trò Người cao tuổi, Hội Người cao tuổi Việt Nam, cho biết: “Bà con ở đây vui lắm, dù không nhiều nhặn gì về kinh tế, nhưng nhà có gì là đóng góp ấy, chỉ để mong giúp được nhau lúc khó khăn”. Bà kể về những câu chuyện cảm động, như cụ bà 96 tuổi ở Bắc Ninh được tình nguyện viên thay phiên chăm sóc, hay ngày ra mắt câu lạc bộ ở Nghệ An trở thành “ngày hội lớn của làng”.
“Mỗi lần một câu lạc bộ ra đời, tôi vui đến mất ngủ”, bà Tư cười hiền. Group Zalo của các câu lạc bộ hàng trăm thành viên luôn sáng đèn với tin nhắn khoe thành tích. Thông điệp “tạo dựng một cộng đồng không ai bị bỏ lại phía sau” đã lan tỏa khắp nơi.
Điểm Sáng Quốc Tế Và Định Hướng Chiến Lược
Năm 2020, mô hình được vinh danh Giải Nhất - Sáng kiến dựa vào cộng đồng về già hóa khỏe mạnh tại châu Á, được UNFPA đưa vào tài liệu và tạp chí quốc tế đánh giá là một trong 10 sáng kiến tốt nhất. Ngày 16/12/2025, sáng kiến tiếp tục được vinh danh tại Giải thưởng Hành động vì cộng đồng do Báo Nhân Dân tổ chức.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, với mỗi giây có 2 người bước sang tuổi 60. Mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ Tự giúp nhau mở ra cách tiếp cận “chăm sóc gắn với phát huy”, thay vì chỉ nhìn người cao tuổi như nhóm cần chăm sóc. Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam đã định hình và nhân rộng mô hình với sự hỗ trợ kỹ thuật và kinh phí.
Năm 2016, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án nhân rộng mô hình trên toàn quốc; đến tháng 8/2024, giai đoạn 3 đến năm 2035 tiếp tục được thông qua. Mục tiêu đến năm 2035 là phát triển ít nhất 12 nghìn câu lạc bộ mới, với khoảng 660 nghìn thành viên, đảm bảo ít nhất 30% thôn, bản, buôn, ấp, khóm, tổ dân phố có câu lạc bộ.
Bà Nguyễn Thị Tư nhấn mạnh: “Mô hình này ngày càng thể hiện tính nhân văn và sáng tạo, thể hiện định hướng chiến lược trong thích ứng với quá trình già hóa dân số. Đồng thời, góp phần xây dựng một xã hội công bằng và phát triển bền vững”.
Kết Luận: Tuổi Già Không Phải Quãng Đời Đứng Bên Lề
Những người như bà Tư, bà Hoa và hàng trăm nghìn thành viên trên cả nước đã cho thấy: khi được tin tưởng và trao cơ hội, người cao tuổi vẫn có thể sống khỏe mạnh, có ích, lan tỏa giá trị tốt đẹp. Giữa không gian sắc xuân, những trái tim “không tuổi” ấy giúp xã hội trở nên đẹp đẽ hơn khi biết trân trọng từng giai đoạn đời người – nơi không ai bị bỏ lại phía sau.
