Hơn ba thập kỷ khu phố TP HCM duy trì Tết chung, gắn kết cộng đồng
Suốt hơn 30 năm qua, nhiều hộ dân tại hẻm 88 đường Đào Duy Anh, phường Đức Nhuận, TP HCM, đã duy trì lệ tất niên và đón Tết cùng nhau. Từ những bữa cơm góp món đơn giản, hoạt động này đã trở thành sợi dây gắn kết bền chặt, giúp đỡ lẫn nhau trong những lúc khó khăn, tạo nên một cộng đồng đoàn kết và ấm áp.
Những ngày cận Tết rộn ràng như đám cưới
Những ngày giáp Tết, hẻm 88 đường Đào Duy Anh trở nên nhộn nhịp khác thường, tựa như có một đám cưới lớn. Người dân tất bật lau dọn trước hiên nhà, khiêng bàn ghế, và í ới gọi nhau chuẩn bị gần chục mâm tiệc. Khi đèn lên, cả khu phố cùng ngồi lại giữa lối đi quen thuộc, nâng ly chúc Tết, tạo nên một không khí ấm cúng và thân tình.
Chị Phạm Thị Bạch Nga chia sẻ rằng đây là dịp mà chị mong chờ nhất trong năm. Hơn mười năm trước, khi mới chuyển về đây, chị từng cảm thấy lạ lẫm khi thấy hàng xóm bày tiệc giữa đường. "Lúc đầu, tôi không hiểu tại sao mọi người lại ăn uống ngoài hẻm như vậy. Nhưng khi ngồi xuống, lắng nghe những câu chuyện về tiền lương, việc làm, và những khó khăn mà các gia đình đang gặp phải, tôi mới nhận ra ý nghĩa sâu sắc của bữa cơm này", chị kể lại.
Từ chỗ đứng ngoài cuộc, chị dần nhận ra rằng phía sau những cánh cửa khép kín là nhiều nỗi niềm chưa từng được sẻ chia. Bữa cơm tất niên đã trở thành dịp hiếm hoi để mọi người có thể tỉ tê tâm sự, thay cho những cái gật đầu xã giao vội vàng lúc đi làm về. Đặc biệt, sau đại dịch, tình làng nghĩa xóm ở đây càng trở nên rõ rệt hơn. Chỉ cần ai đó có việc cần giúp đỡ, chỉ cần nhắn tin lên nhóm khu phố, mọi người sẽ lập tức tới hỗ trợ ngay lập tức.
Lịch sử hình thành và phát triển
Truyền thống ăn Tết chung này bắt đầu từ năm 1994, do ông Lê Việt Thanh, cựu tổ trưởng dân phố 77 (nay là khu phố 30, phường Đức Nhuận) khởi xướng. Ban đầu, chỉ có vài hộ trong tổ góp mứt, bánh chưng, bánh kẹo để bày một mâm nhỏ trước nhà. Dần dần, thói quen này lan rộng ra cả khu phố và trở thành một nếp sinh hoạt thường niên không thể thiếu.
Ông Nguyễn Ngọc Thắng, một người tham gia từ những ngày đầu tiên, cho biết năm nào bà con cũng háo hức hỏi thăm khi nào sẽ tổ chức để có thể sắp xếp công việc cho phù hợp. "Có khi cả năm trời mới có một dịp để hàng xóm quây quần đông đủ như thế này", ông tâm sự.
Từ năm 2024, khi mô hình tổ dân phố được sắp xếp lại, người dân khu phố 30 vẫn kiên trì duy trì bữa tiệc theo các cụm cũ. Thay vì "có gì góp nấy" như trước đây, bà con đã thống nhất đóng góp kinh phí để đặt bàn tiệc tươm tất và chỉn chu hơn. Dù hình thức có thay đổi, nhưng tinh thần gắn kết và sẻ chia vẫn được giữ nguyên vẹn, thậm chí càng thêm bền chặt.
Sự gắn bó vượt xa những lời chúc Tết
Sự gắn bó trong khu phố không chỉ dừng lại ở những lời chúc Tết hay những bữa ăn chung. Qua những lần ngồi chung mâm, nhiều hoàn cảnh khó khăn đã được bà con biết đến và kịp thời hỗ trợ. Ví dụ như gia đình bà Nguyễn Thị Thơi ở hẻm 68 Đào Duy Anh, với vợ chồng lớn tuổi và hai con bị bệnh nặng, kinh tế phụ thuộc vào con dâu làm giáo viên mầm non. Sau khi biết được hoàn cảnh này trong một lần tất niên, người dân đã tự nguyện góp sức để hai đứa trẻ không phải nghỉ học.
Theo bà Vũ Thúy Hòa, Bí thư chi bộ khu phố 30, bữa cơm tất niên chính là "chìa khóa" quan trọng để vận động người dân tham gia vào các hoạt động chung của cộng đồng. "Ở đô thị, nhà nào cũng có xu hướng đóng cửa, nếu không có dịp ngồi lại với nhau thì rất khó để bàn bạc những việc chung. Khi đã có sự tin tưởng lẫn nhau, mọi việc đều trở nên thuận lợi và dễ dàng hơn", bà nhận định.
Nhờ vào sự đồng thuận và đoàn kết, khu phố đã thực hiện được nhiều công trình ý nghĩa mà không cần phải dựa vào nguồn vốn ngân sách. Người dân đã tự nguyện đóng góp hơn 300 triệu đồng để trải nhựa cho hẻm 12 Đào Duy Anh, đồng thời nâng cấp các hẻm 159, 134, 166 trở nên khang trang và sạch đẹp hơn. Những con đường nhỏ này đã trở thành minh chứng sống động cho tinh thần tự quản và sẻ chia trong cộng đồng.
Lan tỏa tinh thần sang các khu phố lân cận
Cách đó chỉ vài con đường, khu phố 21 (phường Đức Nhuận) cũng đã duy trì bữa cơm tất niên suốt 15 năm qua. Năm nay, 5 mâm cơm được bày ra, người dân tạm gác lại những bộn bề của cuộc sống mưu sinh để hỏi han nhau về chuyện làm ăn, gia đình, và chia sẻ những kinh nghiệm sống quý báu.
Bà Nguyễn Thị Hiển có mặt từ rất sớm, tay bắt mặt mừng từng người một. Tết này, gia đình bà còn nhiều lo toan và chưa thể sắm sửa được nhiều. Tuy vậy, khi nghe vận động hỗ trợ những hộ khó khăn hơn, bà vẫn sẵn sàng góp sức mình. "Của ít nhưng lòng nhiều, miễn sao ai cũng có một cái Tết ấm bụng và hạnh phúc", bà chia sẻ.
Theo bà Trần Thị Thùy Nga, Bí thư chi bộ khu phố 21, từ những mâm cơm giản dị này, người dân đã cùng nhau thực hiện nhiều việc lớn lao. Hai năm trước, họ tự nguyện góp gần 200 triệu đồng để tráng nhựa toàn bộ hẻm 423 Nguyễn Kiệm và sửa chữa hai căn nhà tình thương cho những hoàn cảnh đặc biệt.
Tết năm nay, bà con tiếp tục đóng góp 32 triệu đồng, cùng với chính quyền phường, để mua quà tặng cho các hộ gia đình còn khó khăn. Nhờ vào những bữa tất niên chung này, hàng xóm đã xích lại gần nhau hơn, tạo nên một cộng đồng mà không ai bị bỏ lại phía sau.
