TP.HCM: Lỗ hổng an toàn chết người trong các vụ cháy nhà cho thuê
Thời gian gần đây, hàng loạt vụ cháy tại các căn nhà kết hợp kinh doanh và ngăn phòng cho thuê trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã làm lộ ra những lỗ hổng an toàn chết người trong công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC). Những sự cố này không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn cướp đi sinh mạng và để lại nhiều thương tật cho người dân.
Thảm kịch từ những không gian chật hẹp
Tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội vào chiều ngày 16/4, Thượng tá Nguyễn Văn Tùng, Phó trưởng Phòng PC07 Công an TP.HCM, đã chia sẻ thông tin đáng báo động. Vụ cháy xảy ra vào ngày 12/4 tại một căn nhà trên đường Nguyễn Thị Thơi đã khiến 2 người tử vong và 5 người bị thương. Hiện trường cho thấy một không gian nhỏ hẹp, chứa nhiều vật dụng dễ cháy và lối thoát nạn bị hạn chế, biến một sự cố thông thường thành thảm kịch đau lòng.
Cơ quan Cảnh sát điều tra đang phối hợp với các đơn vị liên quan để khẩn trương làm rõ nguyên nhân vụ cháy. Thượng tá Tùng cam kết: "Khi có kết luận chính thức, chúng tôi sẽ thông tin rộng rãi đến người dân."
Những lỗ hổng phổ biến trong nhà cho thuê
Theo Thượng tá Nguyễn Văn Tùng, mối lo ngại không chỉ nằm ở nguyên nhân cụ thể của từng vụ cháy, mà còn ở những "lỗ hổng an toàn" phổ biến trong các công trình nhà ở kết hợp kinh doanh, đặc biệt là loại hình nhà ngăn nhiều phòng cho thuê. Đây là mô hình đang phát triển nhanh chóng tại các đô thị lớn như TP.HCM, nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Thực tế cho thấy, nhiều công trình được cải tạo một cách tự phát, tận dụng tối đa diện tích để cho thuê mà không đảm bảo các điều kiện an toàn tối thiểu. Khi hỏa hoạn xảy ra, người bên trong gần như không có cơ hội thoát nạn nếu thiếu:
- Lối thoát hiểm đạt chuẩn
- Hệ thống báo cháy tự động
- Giải pháp ngăn cháy lan hiệu quả
Quy định PCCC và thực trạng đáng báo động
Theo quy định hiện hành, các công trình nhà ở kết hợp cho thuê phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn PCCC tùy theo quy mô. Đối với nhà từ 7 tầng trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 3.000 m², bắt buộc phải thẩm định thiết kế và nghiệm thu PCCC trước khi đưa vào sử dụng. Với nhà dưới ngưỡng này, dù thủ tục đơn giản hơn nhưng yêu cầu kỹ thuật vẫn không được phép xem nhẹ.
Thượng tá Nguyễn Văn Tùng nhấn mạnh: "Chủ cơ sở phải tự tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm hoàn toàn về an toàn PCCC." Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều chủ nhà vẫn còn chủ quan, dẫn đến các vi phạm phổ biến như:
- Lối thoát nạn bị che chắn bởi vật dụng, hàng hóa
- Thiếu hệ thống báo cháy tự động hoặc lắp đặt mang tính đối phó
- Không tách biệt khu vực có nguy cơ cháy cao với không gian ở
Giải pháp cấp bách và cảnh báo từ chuyên gia
Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là đảm bảo lối thoát nạn thông thoáng và an toàn. Với nhà cao tầng, phải có ít nhất hai lối thoát độc lập, không bị cản trở. Ngay cả với nhà quy mô nhỏ hơn, lối thoát nạn cũng phải được duy trì trong tình trạng sẵn sàng.
Bên cạnh đó, giải pháp ngăn cháy giữa các khu vực chức năng mang tính chất sống còn. Các khu vực để xe, kinh doanh - nơi có nguy cơ cháy cao - bắt buộc phải tách biệt với không gian ở bằng vật liệu chống cháy đạt chuẩn. Nếu không, chỉ cần một tia lửa nhỏ cũng có thể nhanh chóng lan rộng, bao trùm toàn bộ công trình.
Đặc biệt, hệ thống cảnh báo sớm được xem là "tuyến phòng thủ đầu tiên". Theo quy định, nhà từ 3 tầng trở lên hoặc diện tích từ 700 m² phải lắp đặt hệ thống báo cháy tự động. TP.HCM đang đẩy mạnh lộ trình lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy kết nối trực tiếp với lực lượng chức năng, với mục tiêu hoàn thành trước ngày 1/7/2027, thậm chí sớm hơn để tăng khả năng ứng phó sự cố.
Thượng tá Nguyễn Văn Tùng cho biết, lực lượng công an đã tuyên truyền, vận động hơn 190.000 cơ sở tiếp cận quy định mới. Tuy nhiên, tỷ lệ triển khai thực tế còn thấp, trong khi nguy cơ cháy nổ luôn hiện hữu. Ông Tùng cảnh báo: "Nếu chủ cơ sở và người dân còn chủ quan, hậu quả sẽ rất khó lường." Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của việc nâng cao ý thức và hành động cụ thể để bảo vệ tính mạng và tài sản.
