Bộ Y tế vừa đưa ra đề xuất biểu dương các cặp vợ chồng sinh đủ hai con tại 10 địa phương có mức sinh thấp. Đây là một phần trong chiến lược duy trì mức sinh thay thế và giải quyết tình trạng già hóa dân số.
Đề xuất cụ thể
Theo dự thảo của Bộ Y tế, các tỉnh, thành phố thuộc nhóm có mức sinh thấp sẽ được lựa chọn để triển khai thí điểm chính sách này. Những địa phương này bao gồm TP.HCM, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng và Bạc Liêu. Các cặp vợ chồng sinh đủ hai con trước năm 30 tuổi sẽ được xét biểu dương, khen thưởng.
Mục tiêu của chính sách
Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ mức sinh giảm dưới mức thay thế, đặc biệt tại các khu vực kinh tế phát triển. Ông Nguyễn Văn Tân, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số (Bộ Y tế), cho biết: “Việc biểu dương các gia đình sinh đủ hai con nhằm khuyến khích phong trào sinh con đúng chính sách, góp phần ổn định quy mô dân số.” Theo thống kê, mức sinh trung bình tại 10 tỉnh này chỉ đạt 1,8 con/phụ nữ, thấp hơn mức thay thế 2,1 con.
Phản ứng từ chuyên gia
Nhiều chuyên gia đồng tình với đề xuất này. Tiến sĩ Lê Thị Hương, chuyên gia nhân khẩu học, nhận định: “Chính sách khen thưởng là cần thiết trong bối cảnh hiện nay, nhưng cần kết hợp với các giải pháp hỗ trợ nuôi dạy trẻ để giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình.” Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng việc biểu dương có thể gây áp lực không đáng có cho các cặp vợ chồng trẻ.
Kế hoạch triển khai
Dự kiến, chính sách sẽ được thí điểm trong giai đoạn 2025-2027 tại 10 địa phương nêu trên. Bộ Y tế sẽ phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức các hoạt động tôn vinh, bao gồm trao giấy khen và hỗ trợ một phần kinh phí cho các gia đình. Kết quả thí điểm sẽ là cơ sở để mở rộng chính sách ra toàn quốc nếu đạt hiệu quả.
Bối cảnh dân số
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, mức sinh toàn quốc năm 2023 là 2,15 con/phụ nữ, nhưng có sự chênh lệch lớn giữa các vùng. 10 tỉnh nói trên có mức sinh dưới 2,0, trong khi nhiều tỉnh miền núi có mức sinh trên 2,5. Việc duy trì mức sinh thay thế là mục tiêu quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước.
