Nhân Ngày Dân số thế giới, Điều phối viên Thường trú của Liên hợp quốc tại Việt Nam, bà Pauline Tamesis, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư vào thanh niên để vượt qua những thách thức từ chuyển đổi nhân khẩu học. Bà cho biết, Việt Nam đang sở hữu thế hệ thanh niên đông đảo nhất trong lịch sử, nhưng đồng thời cũng đối mặt với già hóa dân số nhanh chóng.
Thanh niên Việt Nam đối mặt nhiều thách thức
Theo bà Pauline Tamesis, thanh niên toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng đang trưởng thành trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh chóng bởi chuyển đổi số, biến đổi khí hậu, đô thị hóa và thay đổi chuẩn mực xã hội. Họ có khát vọng lớn nhưng cũng gặp không ít rào cản. Bà nhấn mạnh: “Biến đổi nhân khẩu học là một trong những động lực định hình quan trọng nhất của thời đại hiện nay, và việc chỉ nhìn nhận dựa trên con số sẽ là thiếu sót”.
Điều kiện sống quyết định tương lai thanh niên
Bà Pauline Tamesis khẳng định, khi thanh niên có cơ hội học tập, việc làm, nhà ở, sức khỏe và chia sẻ công bằng trách nhiệm gia đình, họ sẽ xây dựng được cuộc sống như mong muốn. Ngược lại, nếu các điều kiện này không được bảo đảm, thanh niên sẽ bị cản trở hiện thực hóa mục tiêu. Bà cảnh báo: “Không một xã hội nào có thể phát triển thịnh vượng trong hoàn cảnh như vậy”. Vấn đề cốt lõi không nằm ở số con của mỗi cặp vợ chồng, mà là bảo đảm quyền tự do và cơ hội cho thanh niên, cùng trách nhiệm của Chính phủ, Liên hợp quốc và các tổ chức liên quan trong việc loại bỏ rào cản.
Việt Nam ở thời điểm chuyển đổi nhân khẩu học quan trọng
Bà Pauline Tamesis đánh giá, Việt Nam đang ở thời điểm then chốt: vừa có thế hệ thanh niên đông đảo, được học hành và hội nhập, vừa bước vào già hóa dân số nhanh. Thời kỳ cơ cấu dân số vàng sẽ không kéo dài, vì vậy những quyết định hôm nay có ý nghĩa đặc biệt. Bà ghi nhận nỗ lực của Chính phủ Việt Nam, nhất là Bộ Y tế và Cục Dân số, trong việc thúc đẩy chương trình nghị sự dân số dựa trên quyền lựa chọn cá nhân, thể hiện qua Luật Dân số và các văn bản hướng dẫn. Bà cũng cảm ơn các đối tác địa phương đã chuyển hóa mục tiêu quốc gia thành dịch vụ thiết thực tại trường học, cơ sở y tế và cộng đồng.
Đầu tư cho thanh niên là nỗ lực toàn xã hội
Bà Pauline Tamesis nhấn mạnh: “Đầu tư cho thanh niên không phải là nhiệm vụ của riêng một bộ, ngành; đó là nỗ lực của toàn bộ hệ thống chính quyền và toàn xã hội”. Khát vọng của người trẻ liên quan đến y tế, giáo dục, việc làm, nhà ở, an sinh xã hội và bình đẳng giới, không thể giải quyết riêng lẻ. Liên hợp quốc tại Việt Nam cam kết đồng hành trên tinh thần “Một Liên hợp quốc”, phát huy thế mạnh trong giáo dục, việc làm bền vững, y tế, an sinh xã hội và đổi mới sáng tạo, nhằm hỗ trợ thanh niên đồng bộ, dựa trên quyền và bằng chứng.
Thanh niên là đối tác, không phải thách thức
Kết thúc thông điệp, bà Pauline Tamesis khẳng định: “Thanh niên Việt Nam không phải là một thách thức cần được quản lý. Họ là những đối tác cần được tin tưởng và là một thế hệ xứng đáng để đầu tư”. Bà kêu gọi Chính phủ, Liên hợp quốc và toàn xã hội biến niềm lạc quan thành hành động, tạo điều kiện để mỗi thanh niên có thể đưa ra lựa chọn sáng suốt, theo đuổi khát vọng và đóng góp cho đất nước. Bà tin tưởng: “Nếu làm được điều đó, Việt Nam sẽ không chỉ vượt qua quá trình chuyển đổi nhân khẩu học mà còn phát triển mạnh mẽ nhờ chính quá trình chuyển đổi đó”.
