Với tốc độ già hóa dân số thuộc nhóm nhanh nhất thế giới, Việt Nam đang đối mặt với yêu cầu cấp thiết về triển khai các mô hình chăm sóc người cao tuổi phù hợp, bền vững và có khả năng ứng dụng rộng rãi. Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, cơ quan chủ trì đề tài “Một số giải pháp thích ứng với già hóa dân số, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ở Việt Nam trong thời kỳ mới”, đã phối hợp với Đảng ủy phường Long Biên tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nghiên cứu xây dựng mô hình chăm sóc người cao tuổi nhằm thích ứng với già hóa dân số”.
Mô hình thí điểm đầu tiên tại phường Long Biên
Theo khảo sát địa phương, phường Long Biên hiện có khoảng 8.700 người cao tuổi, chiếm 13% dân số. Trong đó, gần 70% mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, xương khớp; khoảng 9% suy giảm chức năng, mất khả năng tự chủ trong sinh hoạt. Nhiều người cao tuổi có con cháu đi làm cả ngày, phải ở nhà một mình, thiếu người chăm sóc và có nguy cơ gặp sự cố về sức khỏe.
Mô hình được đưa vào vận hành từ ngày 6/6 tại Điểm Y tế Thạch Bàn, thuộc Trạm Y tế phường Long Biên. Đây là cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày đầu tiên trong mô hình thí điểm của Hà Nội. Mỗi ngày, người cao tuổi được kiểm tra các chỉ số sức khỏe, rà soát việc sử dụng thuốc, tham gia tập dưỡng sinh, yoga, các bài tập chống ngã, sinh hoạt văn nghệ, đọc sách, chơi cờ, vẽ tranh nhằm duy trì thể chất và kích thích hoạt động trí não.
Dịch vụ toàn diện và kết nối y tế
Trung tâm cũng bố trí các dịch vụ y học cổ truyền như ngâm chân, xoa bóp, bấm huyệt, châm cứu, đồng thời xây dựng thực đơn dinh dưỡng phù hợp với người mắc bệnh mạn tính. Điểm khác biệt của mô hình là cơ sở trực thuộc Trạm Y tế phường, có sự tham gia của đội ngũ y tế và kết nối trực tiếp với Bệnh viện đa khoa Đức Giang để xử lý kịp thời các tình huống cấp cứu. Mức chi phí dự kiến khoảng 5-5,5 triệu đồng mỗi tháng.
Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Vũ Hồng Huy, Phó Vụ trưởng Vụ Y tế và Thể thao, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, cho biết việc xây dựng mô hình chăm sóc người cao tuổi không chỉ mang ý nghĩa nhân văn mà còn là một mắt xích quan trọng trong chiến lược bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững. Theo ông Huy, mô hình đang triển khai tại Long Biên là bước đi chủ động, sáng tạo, giúp đưa dịch vụ y tế kỹ thuật cao và chăm sóc toàn diện đến gần người dân, đồng thời giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên.
Hoàn thiện chính sách từ thực tiễn
Các chuyên gia, nhà khoa học tập trung thảo luận về thực trạng sức khỏe và nhu cầu chăm sóc của người cao tuổi tại cộng đồng trong bối cảnh Việt Nam già hóa dân số nhanh. Mô hình thí điểm tại phường Long Biên được coi là cơ sở thực tiễn để kiểm chứng tính khả thi của giải pháp. Nhiều ý kiến phân tích những thuận lợi, khó khăn khi triển khai mô hình chăm sóc ban ngày tại trạm y tế cơ sở; đồng thời đánh giá khả năng huy động nguồn lực xã hội, vai trò của gia đình, chính quyền và các tổ chức đoàn thể trong chăm sóc người cao tuổi.
Kết luận hội thảo, các đại biểu nhấn mạnh già hóa dân số là xu thế tất yếu, đòi hỏi Việt Nam phải chủ động thích ứng bằng những chính sách đồng bộ, lâu dài và bền vững. Hội thảo bổ sung nhiều luận cứ khoa học, kinh nghiệm thực tiễn và những gợi mở có giá trị cho việc tiếp tục hoàn thiện đề tài, làm cơ sở phục vụ công tác tham mưu, đề xuất chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong thời gian tới. Ý kiến của các chuyên gia và đại biểu sẽ được tiếp thu, tổng hợp để hoàn thiện đề tài nghiên cứu; đồng thời làm căn cứ đề xuất cơ chế, chính sách và xem xét khả năng nhân rộng mô hình chăm sóc người cao tuổi tại các địa phương có điều kiện phù hợp.
