Theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/01/2027, phụ nữ thuộc một trong các trường hợp: dân tộc thiểu số rất ít người; sống tại tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; hoặc sinh đủ 02 con trước 35 tuổi sẽ được hỗ trợ tối thiểu 02 triệu đồng/người. Quy định này nằm trong chính sách khuyến khích sinh con và hỗ trợ người lao động.
Đối tượng và điều kiện hưởng hỗ trợ 2 triệu đồng
Cụ thể, khoản 1 Điều 3 Nghị định 168/2026/NĐ-CP quy định ba nhóm đối tượng được hỗ trợ: phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi. Nếu phụ nữ đồng thời thuộc nhiều trường hợp, chỉ được hưởng một mức hỗ trợ duy nhất.
Đối với phụ nữ sống tại tỉnh có mức sinh thấp, căn cứ Điều 1 Quyết định 2019/QĐ-BYT, có 21 tỉnh thành thuộc vùng sinh thấp. Sau sáp nhập, theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 13 tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương có mức sinh dưới mức sinh thay thế gồm: TP. Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Cần Thơ, Cà Mau, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang, Đồng Nai, Khánh Hòa, Hà Nội, Đà Nẵng, Quảng Ninh, Huế.
Trình tự thủ tục nhận hỗ trợ
Chủ tịch UBND cấp xã căn cứ thông tin từ hệ thống liên thông thủ tục đăng ký khai sinh, cơ sở dữ liệu quốc gia dân cư, ứng dụng VNeID và các cơ sở dữ liệu khác để quyết định hỗ trợ và chi trả cùng thời điểm đăng ký khai sinh.
Trợ cấp một lần khi sinh con từ 01/7/2026 là 5.060.000 đồng/con
Bên cạnh hỗ trợ 2 triệu đồng, từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Theo khoản 1 Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, lao động nữ sinh con được hưởng trợ cấp một lần bằng 02 lần mức tham chiếu (bằng mức lương cơ sở). Do đó, mức trợ cấp một lần khi sinh con là: 2 × 2.530.000 đồng = 5.060.000 đồng/con.
Tiền chế độ thai sản 7 tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương
Theo khoản 1 Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức hưởng chế độ thai sản mỗi tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương đóng BHXH bắt buộc của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ. Đặc biệt, từ 01/7/2026, theo điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số 2025 và Nghị định 168/2026/NĐ-CP, lao động nữ sinh con thứ hai khi đang có 01 con đẻ còn sống được nghỉ thai sản 07 tháng (bao gồm nghỉ trước và sau sinh, tối đa 02 tháng trước sinh). Tiền trợ cấp thai sản được tính đủ 07 tháng. Công thức: Tiền trợ cấp thai sản = 100% × Mức bình quân tiền lương đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ × 07 tháng. Ví dụ: nếu mức bình quân là 6 triệu đồng/tháng, tổng trợ cấp là 42 triệu đồng.
Tiền dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh là 759.000 đồng/ngày
Sau thời gian nghỉ thai sản, nếu sức khỏe chưa hồi phục, lao động nữ được nghỉ dưỡng sức theo Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Mức hưởng bằng 30% mức tham chiếu (mức lương cơ sở), tức 30% × 2.530.000 đồng = 759.000 đồng/ngày. Số ngày nghỉ tối đa: 10 ngày nếu sinh một lần từ hai con trở lên; 07 ngày nếu sinh con phải phẫu thuật; 05 ngày cho các trường hợp khác. Thời gian nghỉ bao gồm cả ngày lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần. Chế độ này không áp dụng cho lao động nữ quay lại làm việc trước khi hết thời gian nghỉ thai sản.
Tiền nghỉ khám thai tối đa 10 ngày
Theo Điều 51 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, lao động nữ được nghỉ tối đa 05 lần khám thai, mỗi lần không quá 02 ngày nếu phải đi xa hoặc có bệnh lý thai kỳ; các trường hợp khác nghỉ 01 ngày/lần. Tổng số ngày nghỉ hưởng chế độ khám thai từ 05 đến 10 ngày. Mức hưởng mỗi ngày bằng mức hưởng thai sản theo tháng chia cho 24 ngày. Người lao động có mức lương đóng BHXH càng cao thì tiền nghỉ khám thai càng cao.
