Chuyển đổi tư duy từ hoàn thành tiêu chí sang tạo giá trị bền vững
Ông Nguyễn Ngọc Luân, đại diện Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chia sẻ với Báo VietNamNet rằng xây dựng nông thôn mới không nên chỉ hướng tới hoàn thành các tiêu chí. Mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng cuộc sống, tăng thu nhập và tạo dựng môi trường sống tốt hơn cho người dân. Theo ông, cần chuyển từ tư duy hoàn thành chỉ tiêu sang tạo dựng giá trị bền vững, trong đó người dân là trung tâm của mọi chủ trương, chính sách và hoạt động đầu tư.
Khi người dân được đặt ở vị trí trung tâm, quy hoạch, đầu tư hạ tầng hay tổ chức sản xuất đều xuất phát từ nhu cầu thực tế, hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống thay vì chỉ đáp ứng các tiêu chí. Chương trình xây dựng nông thôn mới đang bước sang giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn. Trước đây nhiều địa phương tập trung hoàn thành tiêu chí để được công nhận, nhưng nay mục tiêu không chỉ là "đạt chuẩn" mà hướng tới nâng cao chất lượng nông thôn mới, xây dựng vùng quê hiện đại, văn minh và phát triển bền vững.
Ứng dụng chuyển đổi số và quy hoạch tích hợp
Ông Nguyễn Ngọc Luân cho biết: "Quy hoạch cần được thực hiện theo hướng tích hợp, gắn kết giữa hạ tầng, phát triển sản xuất và đời sống dân cư. Chuyển đổi số cũng cần được ứng dụng xuyên suốt từ quản lý, sản xuất đến truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và quản trị chuỗi giá trị. Mục tiêu cuối cùng là giúp người dân sản xuất hiệu quả hơn, tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn và nâng cao thu nhập một cách bền vững."
Phát triển kinh tế nông thôn cần khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún thông qua tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; đồng thời lựa chọn sản phẩm chủ lực để đầu tư. Khi các mô hình liên kết giúp nâng cao giá trị nông sản, ổn định đầu ra và cải thiện thu nhập, người dân sẽ chủ động thay đổi phương thức sản xuất.
Tuyên truyền bằng kết quả thực chất và mô hình hiệu quả
Trong giai đoạn mới, công tác tuyên truyền không chỉ dừng lại ở phổ biến chủ trương, chính sách mà quan trọng hơn là để người dân trực tiếp cảm nhận giá trị từ chương trình. Các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp hay xử lý chất thải tại chỗ không chỉ bảo vệ môi trường mà còn giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế. Khi người dân thấy lợi ích thiết thực, sự thay đổi nhận thức và hành động sẽ diễn ra tự nhiên.
Đầu tư hạ tầng và dịch vụ thiết yếu như giao thông, nước sạch, điện, y tế, giáo dục và văn hóa cũng mang ý nghĩa tương tự. Những con đường thuận lợi, nguồn nước sạch ổn định, điều kiện học tập và chăm sóc sức khỏe được cải thiện là minh chứng trực quan cho hiệu quả của chương trình, tạo niềm tin để người dân tích cực tham gia.
Phát huy vai trò của già làng, trưởng bản và các tổ chức đoàn thể
Để kết quả lan tỏa sâu rộng, cần phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín và các tổ chức đoàn thể ở cơ sở. Xây dựng các mô hình điểm để người dân tham quan, học tập và làm theo, qua đó truyền tải chủ trương, chính sách bằng những câu chuyện thực tế và mô hình thành công. Mỗi công trình, mỗi mô hình sản xuất hiệu quả hay mỗi dịch vụ thiết yếu được nâng cao đều trở thành minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chương trình. Khi người dân trực tiếp thụ hưởng, công tác tuyên truyền đi vào chiều sâu, tạo đồng thuận xã hội và góp phần xây dựng những vùng quê hiện đại, đáng sống.
